'พีมูฟ' บุกสภาฯ จี้ตรวจสอบรัฐบาลยกเลิก 'โฉนดชุมชน' ชี้ถอยหลังลงคลอง-เอื้อกลุ่มทุน

วันนี้ (11 พฤษภาคม 2569) ที่รัฐสภา ขบวนการประชาชนเพื่อสังคมที่เป็นธรรม หรือ พีมูฟ (P-move) เดินทางเข้ายื่นร้องเรียนต่อคณะกรรมาธิการการพัฒนาการเมือง การมีส่วนร่วมของประชาชน สิทธิมนุษยชน สิทธิ เสรีภาพ และการคุ้มครองผู้บริโภค วุฒิสภา เพื่อขอให้ตรวจสอบการดำเนินการของรัฐบาลกรณีมีมติยกเลิกระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยโฉนดชุมชน โดยมี นายนรเศรษฐ์ ปรัชญากร ประธานคณะกรรมาธิการฯ เป็นผู้รับหนังสือ
.
พชร คำชำนาญ ตัวแทนพีมูฟ เปิดเผยว่าการมาร้องเรียนในครั้งนี้สืบเนื่องมาจากมติคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 5 พฤษภาคม 2569 ที่รัฐบาลภายใต้การนำของอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี ได้ผลักดันให้มีการยกเลิกระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีหลายฉบับ โดยอ้างว่าล้าสมัยและไม่เหมาะสมแก่กาลสมัย" ซึ่งรวมถึงระเบียบว่าด้วยการจัดให้มีโฉนดชุมชน พ.ศ. 2553
.
พชรกล่าวว่า ระเบียบฉบับนี้คือดอกผลของการต่อสู้ด้วยชีวิตและเลือดเนื้อของภาคประชาชนมาตั้งแต่หลังรัฐธรรมนูญปี 2540 เพื่อสิทธิชุมชนในการจัดการที่ดินอย่างเป็นธรรม การยกเลิกครั้งนี้ถือเป็นการปิดฉากโฉนดชุมชนอย่างเร่งรีบโดยขาดการมีส่วนร่วมและไม่เคยปรึกษาหารือกับประชาชนกว่า 486 ชุมชนที่ใช้แนวทางนี้อยู่ พร้อมตั้งข้อสังเกตว่ารัฐบาลชุดนี้ไร้วิสัยทัศน์ในการแก้ปัญหาความเหลื่อมล้ำของคน 50 ล้านคนที่เข้าไม่ถึงที่ดิน แต่กลับกระตือรือร้นผลักดันโครงการที่เอื้อต่อกลุ่มทุน เช่น SEC หรือแลนด์บริดจ์ โดยไม่สนผลกระทบ
.
ดังนั้น จึงขอให้คณะกรรมาธิการฯ ตั้งกระทู้ถามสดถามรัฐบาลเพื่อให้ชี้แจงความชัดเจนในการเลิกโฉนดชุมชนต่อสาธารณะ โดยถามทรงศักดิ์ ทองศรี รองนายกรัฐมนตรีที่กำกับดูแลสำนักปลัดสำนักนายกรัฐมนตรีและคณะกรรมการนโยบายที่ดินแห่งชาติ ประเด็นรัฐบาลจะทำอย่างไรกับชุมชนที่ต้องเผชิญความไม่มั่นคงในที่ดินและจะมีมาตรการอย่างไรในการคุ้มครองพื้นที่ที่ยังยืนยันแนวทางโฉนดชุมชนไม่ให้ได้รับผลกระทบจากนโยบายจัดการที่ดินที่ละเมิดสิทธิมนุษยชน และเรียกร้องให้รัฐบาลต้องเร่งเดินหน้าโฉนดชุมชน และการยกระดับโฉนดชุมชนให้เป็นแนวทางหนึ่งในการจัดการที่ดินภายใต้พระราชบัญญัติคณะกรรมการนโยบายที่ดินแห่งชาติ พ.ศ. 2569 มาตรา 10 (4) ให้ทันภายในการประชุมคณะรัฐมนตรี ในวันที่ 19 พฤษภาคม 2569 และขอให้บรรจุวาระตรวจสอบกรณีการยกเลิกระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการจัดให้มีโฉนดชุมชน เข้าที่ประชุมคณะกรรมาธิการฯ โดยเร่งด่วน พร้อมทั้งเรียกหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ ทรงศักดิ์ ทองศรี ในฐานะรองนายกรัฐมนตรีที่กำกับดูแลสำนักปลัดสำนักนายกรัฐนตรีและคณะกรรมการบโยบายที่ดินแห่งชาติ ปกรณ์ นิลประพันธ์ รองนายกรัฐมนตรี และผู้อำนวยการสำนักงานคณะกรรมการนโยบายที่ดินแห่งชาติ (สคทช.) ร่วมชี้แจง
.
ขณะที่จรัสศรี จันทร์อ้าย ตัวแทนพีมูฟภาคเหนือ วิพากษ์วิจารณ์การทำงานของรัฐบาลว่า บริหารประเทศเพียงเดือนเศษก็ทำลายความหวังของชาวบ้านที่เรียกร้องการกระจายถือครองที่ดินมานานกว่า 10 ปี พร้อมเปรียบเทียบว่ารัฐบาลที่มาจากประชาธิปไตยเหตุใดจึงทำลายเจตนารมณ์ประชาชนยิ่งกว่ารัฐบาลยุค คสช. และตั้งคำถามถึงมาตรการรองรับชาวบ้านที่อาศัยในที่ดินรัฐทับซ้อนหรือที่ดินเอกชนทิ้งร้าง ซึ่งปัจจุบันกำลังถูกดำเนินคดีอย่างหนัก
.
จรัสศรียังได้ยื่นคำขาดว่า หากภายในวันที่ 19 พฤษภาคมนี้ รัฐบาลยังไม่มีความชัดเจนในการนำเรื่องโฉนดชุมชนเข้าสู่ที่ประชุม ครม. พี่น้องภาคเหนือจะรวมตัวกันที่ศาลากลางจังหวัดเชียงใหม่ และพร้อมเคลื่อนไหวใหญ่เดินทางมากรุงเทพฯ เพื่อทวงถามคำตอบด้วยตัวเอง
.
ส่วนประภาส ปิ่นตบแต่ง สมาชิกวุฒิสภา ระบุว่าเหตุผลที่รัฐอ้างว่าล้าสมัยและซ้ำซ้อน" นั้นไม่เป็นความจริง เพราะยังมีชุมชนเกือบ 200 แห่งที่อยู่ในกระบวนการตามระเบียบปี 2553 นี้ อีกทั้งกฎหมาย คทช. (คณะกรรมการนโยบายที่ดินแห่งชาติ) ที่รัฐใช้อยู่นั้น มีเงื่อนไขที่ลดทอนสิทธิ์ประชาชน เช่น ให้สิทธิครอบครองเพียงชั่วคราว 5-20 ปี และจำกัดเฉพาะผู้ที่มีรายได้ต่ำมาก ซึ่งโฉนดชุมชนมันคือเครื่องมือสำคัญที่รองรับสิทธิชุมชนตามรัฐธรรมนูญมาตรา 57 หน้าที่ของรัฐคือต้องเคารพสิทธิชุมชน ดังนั้นหากรัฐบาลจะยกเลิกของเก่า ก็ต้องมีแนวทางหรือมาตราการรองรับที่เป็นรูปธรรมหรือออกระเบียบโฉนดชุมชนใหม่ภายใต้กฎหมาย คทช. ที่เคารพสิทธิชาวบ้านมากกว่าเดิม ไม่ใช่การลดทอนสิทธิ์แบบที่เป็นอยู่ครับ
.
ในช่วงท้ายนรเศรษฐ์ ปรัชญากร ประธานคณะกรรมาธิการฯ กล่าวสรุปว่าการกระทำของรัฐบาลภายใต้การดูแลของนายกรัฐมนตรีในระยะเวลาเพียงเดือนเดียว ได้ส่งผลให้สิทธิชุมชนในประเทศไทยถอยหลังลงคลองอย่างเห็นได้ชัด คณะกรรมาธิการฯ จะรับเรื่องนี้ไว้เป็นกรณีเร่งด่วน และจะดำเนินการบรรจุเข้าวาระการประชุมเพื่อเชิญผู้ที่เกี่ยวข้องมาชี้แจงคำถามของภาคประชาชนโดยเร็วที่สุด เพื่อให้มั่นใจว่ารัฐจะปฏิบัติหน้าที่ตามรัฐธรรมนูญในการเคารพสิทธิของชุมชนต่อไป