เทวฤทธิ์ มณีฉาย

เมื่อวันที่ 26 เมษายน 2569 ณ อาคาร ALL RISE (iLaw) มีการจัดวงเสวนาหัวข้อ “เราคือผู้บริสุทธิ์” เพื่อถอดบทเรียนคดีการเมือง โดยเฉพาะคดีขบวนเสด็จเมื่อปี 2563 วงเสวนานี้นำโดย พูนสุข พูนสุขเจริญ จากศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน, จุฑาทิพย์ ศิริขันธ์ อดีตแกนนำนักศึกษาและ ผศ. ดร.ภาสกร อินทุมาร จากคณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ดำเนินรายการโดย รัตนาภรณ์ เจือแก้ว จากกลุ่มกรองข่าวแกง สะท้อนให้เห็นว่าปัญหาไม่ได้อยู่ที่การใช้สิทธิเสรีภาพแต่เป็นโครงสร้างกระบวนการยุติธรรมที่เลือกปฏิบัติ ทว่าท่ามกลางการปราบปราม พลังของประชาชนและความหวังยังคงอยู่ . [14 ตุลา 63: วันประวัติศาสตร์ที่รัฐล้มเหลวในการจัดการ และผลักภาระให้ผู้ชุมนุม] . จุฑาทิพย์ ศิริขันธ์ เล่าย้อนไปถึงเหตุการณ์วันที่ 14 ตุลาคม 2563 ซึ่งเป็นวันประวัติศาสตร์ที่มีผู้คนออกมาชุมนุมอย่างสร้างสรรค์เพื่อเรียกร้องประชาธิปไตย รัฐธรรมนูญ การปฏิรูปสถาบันฯ และเสรีภาพในการแสดงออก แม้จะมีการจับกุมแกนนำไปก่อนหน้า แต่ก็ไม่อาจหยุดยั้งมวลชนที่เดินขบวนไปยังทำเนียบรัฐบาลได้ จุฑาทิพย์ชี้ให้เห็นถึงความผิดพลาดของการสื่อสารในสังคมไทยและการจัดการของรัฐ โดยระบ...

เก็บตกประชุมวุฒิสภา 27-28 เม.ย. และอื่นๆ - ถกรายงาน กกต.ปี 67 : เลือก สว. ล้มเหลว-คดีล่าช้า "แสวง" แจงยิบทุกปม ยันไม่ดองคดี สว. - ปัดฟ้องปิดปาก ปชช. - ขอ ครม. เร่งผลักดันพิจารณา 7 ร่างกฎหมายฉบับประชาชน ก่อนเส้นตาย 13 พฤษภาคมนี้ ชี้ต้องรักษาเจตจำนงคนเข้าชื่อ อย่าให้ตกไปเพราะการเมือง พ่วงด้วย ร่าง พรบ. นิรโทษกรรมคดีทวงคืนผืนป่า/ที่ดิน - ปธ.วุฒิสภา อนุญาตให้ตั้งกระทู้ติดตามความคืบหน้าคดีสลายชุมนุมเสื้อแดงก่อนหมดอายุความตามคดีตากใบในอีก 4 ปีข้างหน้า แล้ว - กมธ.สำคัญอย่างไร ทำไมรัฐบาลจึงนั่งเก้าอี้สอดคล้องกับกระทรวงที่พรรคได้

วันนี้ (28 เมษายน 2568) ผมได้ร่วมอภิปรายตั้งข้อสังเกตวาระรายงานผลการปฏิบัติงานของคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567 โดยเจาะลึกถึงปัญหาการจัดการเลือก สว. ที่ผ่านมา ความล่าช้าในการทำคดีใหญ่ ความโปร่งใสของหลักสูตรผู้บริหารระดับสูง และจุดยืนของ กกต. ต่อการมีส่วนร่วมของประชาชน . ผมเริ่มจากการตั้งคำถามถึงจำนวนผู้สมัคร สว. ที่มีเพียง 48,117 คน ซึ่งน้อยกว่าที่อดีตประธาน กกต. เคยคาดการณ์ไว้กว่าครึ่ง (1 แสนคน) ว่า กกต. ได้มีการประเมินสาเหตุความผิดพลาดนี้หรือไม่ นอกจากนี้ ยังตอกย้ำถึงปัญหาของ "ระเบียบ กกต. ว่าด้วยการแนะนำตัว" (โดยเฉพาะข้อ 7, 8 และ 11) ที่จำกัดให้ผู้สมัครแนะนำตัวได้เพียงหน้ากระดาษ A4 สองหน้า ซึ่งเป็นการตัดสิทธิการใช้ความสามารถของกลุ่มสื่อมวลชนและศิลปิน รวมถึงปิดกั้นโอกาสที่ประชาชนทั่วไปจะได้ร่วมตรวจสอบผู้สมัครตามเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญ แม้ในภายหลังศาลปกครองจะสั่งเพิกถอนระเบียบบางข้อแต่ก็ถือว่าสายเกินไป . ในด้านการดำเนินคดีทางการเมือง ผมชี้ให้เห็นถึงความย้อนแย้งในการทำงานของ กกต. โดยระบุว่าคดีของผู้สมัคร สว. ทั่วไป (เช่น ใน จ.ร้อยเอ็ด สมุทรปราการ ชลบุ...

วานนี้ (27 เมษายน 2569) ในที่ประชุมวุฒิสภา ผมได้ร่วมอภิปรายในญัตติขอให้วุฒิสภาพิจารณาแนวทางแก้ไขปัญหาสิทธิที่ดินทำกินและการถือครองที่ดินของประชาชน โดยชี้ให้เห็นถึงปัญหาสะสมยาวนาน ทั้งความเหลื่อมล้ำ การทับซ้อนของแนวเขต และผลกระทบจากนโยบายทวงคืนผืนป่า พร้อมเรียกร้องให้คณะรัฐมนตรี (ครม.) เร่งเดินหน้าร่าง พรบ. นิรโทษกรรมคดีทวงคืนผืนป่า/ที่ดินก่อนหมดเวลาในวันที่ 13 พฤษภาคมนี้ . ประเทศไทยเผชิญปัญหาความเหลื่อมล้ำด้านการถือครองที่ดินทำกินสูงมาก ภาพสะท้อนที่เห็นได้ชัดในปัจจุบันคือการพบเห็นพื้นที่มูลค่าสูงในย่านเศรษฐกิจใจกลางเมืองถูกนำมาใช้ทำเกษตรในเมือง เช่น การปลูกกล้วยหรือมะนาว ซึ่งปรากฏการณ์ดังกล่าวถือเป็นภาพสะท้อนหนึ่งของความล้มเหลวและช่องโหว่ในการบริหารจัดการที่ดินของประเทศ . ประเด็นสำคัญที่นำมาสู่ข้อพิพาทคือปัญหาพื้นที่ทับซ้อนระหว่างที่ดินของรัฐและที่ดินของประชาชน หรือที่ดินชุมชน โดยผมได้หยิบยกรายงานการศึกษาของสถิตย์พงษ์ สุดชูเกียรติ และคณะ ที่เสนอต่อคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) เมื่อปี 2559 มาประกอบการอภิปราย โดยชี้ให้เห็นว่าปัญหาเกิดจากการที่รัฐมักเป็นฝ่ายกำหนดแนวเขตแดนเพียงฝ่...

  วันนี้ (28 เมษายน 2569) ในการประชุมวุฒิสภา วาระพิจารณารายงานการศึกษาเรื่องการสร้างความเป็นธรรมในการแข่งขันในพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ไทย (E-Commerce) ซึ่งคณะกรรมาธิการการต่างประเทศพิจารณาเสร็จสิ้นแล้ว ผมได้ร่วมอภิปรายสนับสนุนรายงานฉบับดังกล่าวพร้อมเสนอแนะให้ภาครัฐขยายมุมมองเรื่องความเป็นธรรมให้ครอบคลุมทั้งระบบนิเวศ ไม่ใช่เพียงแค่การแข่งขันระหว่างกลุ่มทุนข้ามชาติและทุนไทยแต่ต้องรวมถึงผู้บริโภคและผู้ใช้แรงงานในระบบด้วย . ผมยังได้เน้นย้ำถึงหลักการ "การค้าที่เป็นธรรม" (Fair Trade) โดยระบุว่าความเป็นธรรมในห่วงโซ่อุปทานเป็นเรื่องที่ทั่วโลกกำลังให้ความสำคัญ โดยชี้ให้เห็นถึงนโยบายของรัฐบาลที่มุ่งเป้าเข้าเป็นสมาชิกองค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา (OECD) รวมถึงการเจรจาเขตการค้าเสรี (FTA) กับสหภาพยุโรป (EU) ซึ่งองค์กรเหล่านี้มีแนวทางปฏิบัติที่เข้มงวดในการตรวจสอบความเสี่ยงด้านการละเมิดสิทธิมนุษยชน สิทธิแรงงาน และสิ่งแวดล้อมตลอดห่วงโซ่อุปทาน พร้อมทั้งกล่าวสนับสนุนร่างกฎหมายของกรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพที่ว่าด้วยการส่งเสริมการดำเนินธุรกิจที่มีความรับผิดชอบ ซึ่งจะเข้ามาเป็นกลไกสำ...

วันนี้ (28 เมษายน 2569) ผมได้ปรึกษาหารือในที่ประชุมวุฒิสภาไปยังถึงคณะรัฐมนตรี (ครม.) ผ่านประธานวุฒิสภา ขอให้รัฐบาลเร่งทำเรื่องร้องขอต่อสภาเพื่อพิจารณาร่างกฎหมายที่ภาคประชาชนเข้าชื่อเสนอ ซึ่งยังคงค้างจากการปฏิบัติหน้าที่ของสภาชุดที่แล้วจำนวน 7 ฉบับ โดยเน้นย้ำว่าต้องดำเนินการภายในวันที่ 13 พฤษภาคมนี้ มิเช่นนั้นกฎหมายจะตกไปโดยปริยาย . กลไกที่ประชาชนเข้าชื่อเสนอกฎหมายเป็นหัวใจสำคัญของการสร้างการมีส่วนร่วมทางการเมือง ดังนั้นเจตจำนงของประชาชนไม่ควรได้รับผลกระทบทางลบ หรือต้องสูญเปล่าเพียงเพราะความขัดแย้งทางการเมืองที่นำไปสู่การยุบสภาเมื่อช่วงปลายปีที่ผ่านมา . แม้ร่างกฎหมายบางฉบับอาจถูกมองว่ายังมีช่องว่างหรือข้อบกพร่อง แต่นั่นคือเหตุผลที่เราควรนำกลับมาพิจารณาในสภาเพื่อแก้ไขเพิ่มเติม ไม่ใช่ปล่อยให้ตกไปโดยไม่ได้ทำอะไรเลย ซึ่งขณะนี้เรามีเวลาจำกัดถึงวันที่ 13 พฤษภาคมนี้เท่านั้น ที่ ครม. จะต้องร้องขอให้สภาดำเนินการต่อ . สำหรับร่างกฎหมายฉบับประชาชน 7 ฉบับที่นายเทวฤทธิ์เสนอให้เร่งต่ออายุ ประกอบด้วย: ร่าง พรบ. บริหารจัดการเพื่ออากาศสะอาด (ค้างอยู่ในวุฒิสภา) ร่าง พรบ. การรายงานการปล่อยและการเคลื่อนย้าย...

วันนี้ (27 เมษายน 2569) ในการประชุมวุฒิสภา วาระพิจารณารายงานผลการดำเนินงานประจำปีของกองทุนพัฒนาสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์ ผมได้ร่วมอภิปรายตั้งข้อสังเกตและวิพากษ์วิจารณ์การทำงานของกองทุนฯ ในรอบทศวรรษ แม้ภาพรวมในปีที่ผ่านมาจะอยู่ในเกณฑ์ดีแต่ยังพบปัญหาเชิงโครงสร้างที่ขัดขวางการสร้าง "ระบบนิเวศสื่อที่ดี" อย่างแท้จริง โดยเฉพาะประเด็นความโปร่งใส สวัสดิภาพแรงงานสื่อ เสรีภาพในการนำเสนอข่าวสาร และการรับมือกับแพลตฟอร์มข้ามชาติ . ผมได้ชี้ให้เห็นถึงข้อวิจารณ์เรื่องการผูกขาดการให้ทุน ซึ่งส่วนใหญ่มักตกไปอยู่กับองค์กรธุรกิจขนาดใหญ่ ในขณะที่ภาคประชาสังคมที่เป็นฟันเฟืองสำคัญในการสร้างนิเวศสื่อกลับได้รับทุนน้อยมาก นอกจากนี้โครงการจากสถาบันการศึกษามีสัดส่วนเพียงร้อยละ 2 ซึ่งอาจขัดต่อเป้าหมายของกองทุนฯ . พร้อมกันนี้ผมได้หยิบยกผลคะแนนการประเมินคุณธรรมและความโปร่งใส (ITA) ที่ลดลงเหลือ 88.23 คะแนน โดยแนะว่าควรตั้งเป้าให้ถึงระดับ 95 คะแนน และเรียกร้องให้มีการเปิดเผยเหตุผลในการอนุมัติหรือไม่อนุมัติทุนต่อสาธารณชนอย่างชัดเจนเพื่อลดความคลางแคลงใจ รวมถึงต้องจัดตั้งระบบอุทธรณ์ที่มีประสิทธิภาพ . ในวาระที่กอ...

วันนี้ (27 เมษายน 2569) ในที่ประชุมวุฒิสภา วาระพิจารณารายงานพิจารณาศึกษาแนวทางการผลิตและพัฒนากำลังคนให้สอดคล้องกับความต้องการของตลาดแรงงาน ผมได้ร่วมอภิปรายรายงานฉบับดังกล่าวโดยชี้ให้เห็นถึงจุดแข็งในเชิงข้อมูล แต่ยังแสดงความกังวลในหลายมิติ โดยเฉพาะอำนาจการต่อรองของแรงงาน และการขาดส่วนร่วมจากภาคแรงงานตัวจริง . ผมเริ่มต้นด้วยการกล่าวถึงข้อเสนอนโยบายด้านการสร้างระบบฐานข้อมูลและการพัฒนา Dashboard ในทางสาธารณะว่าเป็นเรื่องสำคัญอย่างยิ่งต่อปัจเจกบุคคล เพราะในโลกความเป็นจริงฝ่ายแรงงานเป็นฝ่ายเสียเปรียบเสมอเมื่อเทียบกับผู้ประกอบการ เนื่องจากมีข้อมูลข่าวสารและอำนาจต่อรองที่น้อยกว่า การมี Dashboard จะช่วยให้แรงงานรู้เท่าทันแนวโน้มตลาดเพื่อนำไปวางแผนอนาคต ทั้งการกำหนดแนวทางการศึกษา การเลือกงาน และที่สำคัญที่สุดคือ “การต่อรองเรื่องสวัสดิการและค่าแรงที่มีคุณภาพ” . แม้รายงานฉบับนี้จะได้รับคำชมว่ามีความสมบูรณ์รอบด้านและเชิญหน่วยงานที่เกี่ยวข้องถึง 22 หน่วยงาน ทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน และตัวแทนนักศึกษา แต่สิ่งที่ขาดหายไปคือ “ภาคแรงงาน” เนื่องจากกลุ่มคนที่พูดถึงเรื่องสะพานเชื่อมระหว่างการศึกษากับการทำงาน คนท...

ข่าวว่าวันนี้ ประธานสภาจะดำเนินการกระบวนการตั้ง "ผู้นำฝ่ายค้านในสภา" หลายคนอาจจะโฟกัสที่บทบาทในสภา แต่จริงๆ ตำแหน่งนี้ยังเป็นกรรมการสรรหาผู้สมควรได้รับการเสนอชื่อเป็นองค์กรอิสระและศาลรัฐธรรมนูญด้วย และแน่นอนกระบวนการนี้ยังดำเนินต่อเนื่องโดยไม่รอให้มีตำแหน่งผู้นำฝ่ายค้านเข้าไปร่วมด้วย วานนี้ผมได้มีโอกาสให้สัมภาษณ์ผ่านรายการ "ทันข่าววุฒิสภา" จึงได้มีโอกาสชี้ปัญหาประเด็นเหล่านี้ หลังสัปดาห์ก่อนผมเพิ่งยื่นหนังสือถึงประธานกรรมการสรรหาว่าให้รอผู้นำฝ่ายค้านก่อน อีกทั้งในส่วนการสรรหา กกต. ก็ขอให้รอให้ กกต.มีคำวินิจฉัยในคดีของ สว. ก่อนเพื่อป้องกันการขัดกันแห่งผลประโยชน์อีกประเด็น . โดยมีรายละเอียด . 1. ปัญหาคณะกรรมการสรรหาขาด "ผู้นำฝ่ายค้าน" : โครงสร้างปัจจุบันของคณะกรรมการสรรหาขาดองค์ประกอบที่สำคัญที่สุดอย่างหนึ่งคือ "ผู้นำฝ่ายค้าน" แม้ในทางกฎหมายจะระบุว่าสามารถเดินหน้าสรรหาต่อไปได้ แต่ในมิติของดุลยภาพทางการเมือง การขาดตัวแทนฝั่งค้านหมายถึงการขาดกลไกตรวจสอบถ่วงดุลและการเป็นหูเป็นตาให้ประชาชน ทำให้กระบวนการนี้เสี่ยงต่อการถูกมองว่า "ถูกปิดตา" หรื...

ผู้ที่ติดตามสถานการณ์ทางการเมืองอาจคุ้นเคยกับบทบาทของคณะกรรมการสรรหาฯ ในกระบวนการแต่งตั้งตุลาการศาลรัฐธรรมนูญและองค์กรอิสระ โดยนอกจากขั้นตอนปลายทางซึ่งต้องได้รับความเห็นชอบจากวุฒิสภา (สว.) แล้ว กระบวนการต้นทางยังประกอบด้วย 2 ช่องทางหลัก ได้แก่ ช่องทางจากที่ประชุมใหญ่ศาล และช่องทางจากผู้เชี่ยวชาญ ซึ่งทั้งสองส่วนจะถูกกลั่นกรองโดยคณะกรรมการสรรหาก่อนเสนอรายชื่อให้ สว. พิจารณา . องค์ประกอบของคณะกรรมการสรรหาตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 203 (ซึ่งใช้เป็นหลักเดียวกันกับองค์กรอิสระอื่น) ประกอบด้วย . 1. ผู้แทนฝ่ายตุลาการ ได้แก่ ประธานศาลฎีกา และประธานศาลปกครองสูงสุด 2. ผู้แทนฝ่ายนิติบัญญัติ ได้แก่ ประธานสภาผู้แทนราษฎร และผู้นำฝ่ายค้าน 3. บุคคลซึ่งได้รับการแต่งตั้งจากองค์กรอิสระอื่น (ที่ไม่ได้อยู่ระหว่างการสรรหาในขณะนั้น) . ประเด็นสำคัญอยู่ที่รัฐธรรมนูญ มาตรา 203 วรรคหก ซึ่งกำหนดคุณสมบัติของบุคคลที่พึงได้รับการสรรหาไว้ว่า ต้องเป็นผู้ที่ . 1. มีความรับผิดชอบสูง 2. มีความกล้าหาญในการปฏิบัติหน้าที่ 3. มีพฤติกรรมทางจริยธรรมเป็นแบบอย่างที่ดีของสังคม . นอกจากนี้หนังสือ “ความมุ่งหมายและคำอธิบายประกอบรายมาตราของร...

คุยกันวันที่ 25 เม.ย.69 กับประเด็น - เมื่อศาลรับคดี 44 สส. แม้ไม่ให้หยุดปฏิบัติหน้าที่ แต่ก็มีเงื่อนไข - ยื่นขอ กก.สรรหาตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ-กกต. ชะลอกระบวนการก่อน - คุณม้าเป็น กก.คัดเลือกผู้เข้าอบรม ส.พระปกเกล้า

วันนี้ (23 เมษายน 2569) นรเศรษฐ์ นาหนองตูม ทนายความจากศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน ได้เดินทางเข้ายื่นหนังสือต่อนรเศรษฐ์ ปรัชญากร สมาชิกวุฒิสภา (สว.) ในฐานะประธานคณะกรรมาธิการการพัฒนาการเมือง การมีส่วนร่วมของประชาชน สิทธิมนุษยชน สิทธิ เสรีภาพ และการคุ้มครองผู้บริโภค วุฒิสภา เพื่อเรียกร้องให้มีการตรวจสอบข้อเท็จจริง กรณีระบบฐานข้อมูลของสำนักงานศาลปกครองระงับการเผยแพร่คำพิพากษาศาลปกครองสูงสุดอย่างมีเงื่อนงำ . ทนายนรเศรษฐ์ระบุว่าก่อนหน้านี้ระบบฐานข้อมูลกฎหมายและคำพิพากษาของศาลปกครอง ได้มีการเผยแพร่คำพิพากษาศาลปกครองสูงสุดซึ่งเป็นคดีที่ถึงที่สุดและเป็นบรรทัดฐานสำคัญ จำนวน 2 คดีมาเป็นระยะเวลาหนึ่งแล้ว แต่ปัจจุบันข้อมูลดังกล่าวกลับไม่สามารถสืบค้นได้ โดยไม่มีการแจ้งสถานะหรือเหตุผลประกอบ . การระงับเผยแพร่คำพิพากษาที่ถึงที่สุดแล้วโดยปราศจากเหตุผลอันสมควร ถือเป็นการใช้อำนาจดุลพินิจจำกัดสิทธิในการรับรู้ข้อมูลข่าวสารของประชาชนโดยมิชอบ และละเมิดสิทธิขั้นพื้นฐานตามรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2560 เนื่องจากการปกปิดข้อมูลข่าวสารของรัฐ จะกระทำได้เฉพาะกรณีที่มีกฎหมายให้อำนาจไว้ชัดแจ้ง เช่น เรื่องข้อมูลส่วนบุคคลหรื...

วานนี้ (21 เมษายน 2569) ผมได้ร่วมอภิปรายร่างนโยบายการบริหารและการพัฒนาจังหวัดชายแดนภาคใต้ ปี พ.ศ. 2568 – 2570 โดยให้ทั้งการสนับสนุนและตั้งข้อสังเกตสำคัญ 5 ประการเพื่อสะท้อนโจทย์ที่รัฐบาลต้องเร่งแก้ไขหากต้องการบรรลุเป้าหมายการหยุดความรุนแรง 100% ภายในปี 2570 . ผมเริ่มต้นด้วยการสนับสนุนนโยบายข้อที่ 2 (การจัดการความขัดแย้งตามหลักสันติวิธี) และ ข้อที่ 3 (การอำนวยความยุติธรรมและเยียวยา) โดยเน้นย้ำว่า "สันติวิธีและความเป็นธรรม" ไม่ใช่เพียงแค่วิธีการทำงานแต่เป็นเป้าหมายในตัวเอง เพราะทุกก้าวย่างของการปฏิบัติการ ย่อมทิ้งรอยเท้าไว้เสมอ และรอยเท้านั้นอาจกลายเป็นเงื่อนไขสำคัญที่นำไปสู่ปัญหาในอนาคต . จากนั้นผมได้ตั้งข้อสังเกต 5 ประการต่อรายงานฉบับดังกล่าว ดังนี้ . 1. ความย้อนแย้งของกฎหมายพิเศษ: ผมได้ชื่นชมความ "หาญกล้า" ที่รัฐตั้งเป้ายุติความรุนแรง 100% ภายในปี 2570 แต่ตั้งข้อสังเกตถึงความย้อนแย้งที่รัฐยังคงต่ออายุ พรบ. ฉุกเฉินและกฎหมายพิเศษมาถึงครั้งที่ 82 ซึ่งพื้นที่ยกเว้นทางกฎหมายเช่นนี้มักนำไปสู่ปัญหาการใช้อำนาจโดยพละการและการซ้อมทรมานซึ่งขัดกับเป้าหมายการเปลี่ยนผ่านสู่ภาวะ...

วันนี้ (21 เมษายน 2569) ผมได้แถลงข่าวโดยเปิดเผยว่า ได้ยื่นหนังสือถึงประธานศาลฎีกา ในฐานะประธานคณะกรรมการสรรหาตุลาการศาลรัฐธรรมนูญและประธานคณะกรรมการสรรหากรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ผ่านช่องทางสำนักเลขาธิการวุฒิสภา เพื่อเสนอข้อเรียกร้องและแสดงความกังวลต่อกระบวนการสรรหาบุคคลเข้าสู่องค์กรอิสระที่กำลังดำเนินอยู่ในขณะนี้ โดยแบ่งประเด็นสำคัญออกเป็น 3 ส่วนหลัก . ประเด็นแรกคือการพิจารณาองค์ประกอบของคณะกรรมการสรรหาให้ครบถ้วนตามเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญ ในขณะนี้รัฐสภายังไม่มีผู้นำฝ่ายค้าน ซึ่งถือเป็นตำแหน่งสำคัญในคณะกรรมการสรรหาที่ช่วยสร้างดุลยภาพระหว่าง 3 อำนาจ คือฝ่ายตุลาการ ฝ่ายนิติบัญญัติ และองค์กรอิสระ แม้รัฐธรรมนูญมาตรา 203 จะอนุญาตให้คณะกรรมการที่เหลือปฏิบัติหน้าที่ต่อไปได้แต่การขาดตัวแทนจากฝ่ายค้านซึ่งมีหน้าที่ตรวจสอบถ่วงดุลและเป็นหูเป็นตาให้ประชาชนจะส่งผลให้กระบวนการสรรหาขาดความรอบด้าน อีกทั้งไม่มีความจำเป็นเร่งด่วนที่ต้องรีบดำเนินการเนื่องจากผู้ดำรงตำแหน่งเดิมที่หมดวาระลง ทั้งในส่วนของ กกต. และตุลาการศาลรัฐธรรมนูญยังสามารถปฏิบัติหน้าที่ต่อไปได้จนกว่าจะอายุครบ 70 ปี ซึ่งที่ผ่านมาก็เคยมีกรณ...

คุยเก็บตกประชุมวุฒิสภา 20-21 เม.ย.ที่ผ่านมา - ว่าด้วย กมธ.เศรษฐกิจ ถอนรายงานแนวทางการปรับโครงสร้างภาษี ออกจากวุฒิสภาแล้ว หลังมีประเด็นข้อเสนอขึ้น #VAT เป็น 10% - ขอ สว. เปิดประวัติแคนดิเดตองค์กรอิสระให้ ปชช.รู้มากกว่านี้ ซัดรายงาน "หน้าเดียว" สวนทางเป้าหมายรัฐบาลเข้า OECD - ขอ กก.สรรหาองค์กรอิสระ ชะลอการสรรหาตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ-กกต. เหตุยังไม่มีผู้นำฝ่ายค้าน รวมทั้งพิจารณามาตรการป้องกันและบรรเทาความเสี่ยงต่อการขัดกันแห่งผลประโยชน์ของสมาชิกวุฒิสภาในการให้ความเห็นชอบบุคคลผู้สมควรเป็น กกต.

ผมได้ปรึกษาหารือผ่านประธานวุฒิสภาไปยังกระทรวงมหาดไทย กรณีอธิบดีกรมการปกครองฟ้องร้องดำเนินคดีหมิ่นประมาทต่อนายสมชัย ศรีสุทธิยากร และผู้เชี่ยวชาญด้านไอที จากกรณีการตั้งข้อสังเกตเรื่องข้อมูลผู้มีสิทธิเลือกตั้ง 53 ล้านคนรั่วไหล โดยเสนอให้หน่วยงานเลือกใช้วิธีการชี้แจงข้อเท็จจริงและเปิดให้มีการตรวจสอบอย่างโปร่งใส แทนการฟ้องร้องดำเนินคดี เพื่อให้สอดคล้องกับนโยบายของรัฐบาลที่เน้นการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของภาคประชาชนและสิทธิเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น ตลอดจนเป็นการปกป้องชื่อเสียงของหน่วยงานอย่างเหมาะสมตามหลักการประชาธิปไตย

  ภาพประกอบที่คุณเห็นในโพสต์นี้ คือ ข้อมูลที่สาธารณชนได้ทราบผู้ที่จะได้รับการพิจารณาให้ดำรงตำแหน่งสำคัญของประเทศ ในที่นี้คือ "ผู้ตรวจการแผ่นดิน" ผ่านรายงานของ กมธ.สามัญเพื่อทำหน้าที่ตรวจสอบประวัติฯ ผู้ได้รับการเสนอชื่อดังกล่าว ของวุฒิสภา อีกแผ่นที่ใส่มาในรายงานคือ "แบบรายการตรวจสอบฯ" เปล่าๆ ที่เหลือคือการบันทึกคำสั่งแต่งตั้งและกระบวนการแบบไม่ระบุรายละเอียด (ดูรายงานที่พูดถึง https://pis.parliament.go.th/PARFileDownloadProxy/download?s=-l8r2Pe6kX1cLovAB0m_Se6ojPeXLLZZKyPO7pBLw-z5V-3hNKk3WLwCWU5joKLpKxX0j5_Nm2rW1eIjRI9rk7WaHNnVolIDTmeo_gz72dDniDHW89Xhbd7y9dR3lFL4hMqBF1u1Sz3toSVRgFRuUo7I9pdrUC_XHkc=&ref=9877661&n=1 ) . ประเด็นสำคัญคือ ข้อบังคับการประชุมฯ สว. ข้อ 109 ได้ระบุว่าการประชุมของ กมธ.นี้ ให้ "กระทำเป็นลับ" รายงานของ กมธ.จึงทำแยกเป็น 2 ส่วน คือส่วนที่ปรากฎตามลิงก์ สรุปแบบสาธารณชนไม่รู้เรื่อง กับส่วนที่เป็น "รายงานลับ" ตามข้อบังคับที่ 112 ซึ่งหากติดตามการประชุม สว. เวลาพิจารณาเห็นชอบผู้ได้รับการเสนอชื่อให้ดำรงตำแหน่งองค์กรอิสระหรือศาล...

วันนี้ (20 เมษายน2569) ผมได้ร่วมอภิปรายในวาระการพิจารณาให้ความเห็นชอบบุคคลผู้ได้รับการเสนอชื่อให้ดำรงตำแหน่งผู้ตรวจการแผ่นดิน โดยพุ่งเป้าไปที่ "รายงานเปิด" ของคณะกรรมาธิการสามัญเพื่อทำหน้าที่ตรวจสอบประวัติ ความประพฤติ และพฤติกรรมทางจริยธรรม ซึ่งพบว่ามีข้อมูลเปิดเผยต่อสาธารณะเพียงน้อยนิด จนอาจกระทบต่อความเชื่อมั่นของประชาชนในการทำหน้าที่ขององค์กรอิสระ . ผมเห็นว่าตำแหน่งผู้ตรวจการแผ่นดินเป็นตำแหน่งที่สำคัญมาก แต่เมื่อเข้าไปดูรายงานฉบับที่เปิดเผยต่อสาธารณชน กลับมีข้อมูลเพียงประวัติย่อแบบ 1 หน้ากระดาษ A4 ที่ระบุเพียง ชื่อ อายุ วุฒิการศึกษา และประสบการณ์ทำงาน โดยไม่มีรายละเอียดของการประเมินใด ๆ . หากเราลองสวมบทเป็นประชาชนหรือข้าราชการที่จะต้องอยู่ภายใต้อำนาจของผู้ตรวจการแผ่นดิน เราจะคิดอย่างไรเมื่อคนที่จะมาดำรงตำแหน่งมีประวัติให้รับรู้เพียงเท่านี้ แล้ว สว. ใช้หลักเกณฑ์ใดในการตัดสินใจ ผมยังได้ยกตัวอย่างกรณีการให้ความเห็นชอบกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) 2 ท่าน เมื่อเดือนกุมภาพันธ์ที่ผ่านมา ซึ่งทั้งคู่เป็นอดีตอธิบดี (กรมการขนส่งทางบกและกรมโยธาธิการฯ) มีประวัติ 1 หน้า A4 เหมือนกันทุกประก...

  ขณะนี้ กระบวนการสรรหาตุลาการศาลรัฐธรรมนูญและกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ยังคงเดินหน้าต่อไป แม้สภาผู้แทนราษฎรจะยังไม่มีการแต่งตั้ง "ผู้นำฝ่ายค้าน" อย่างเป็นทางการ . จริงอยู่ที่รัฐธรรมนูญ มาตรา 203 วรรคสอง เปิดช่องให้คณะกรรมการสรรหาสามารถปฏิบัติหน้าที่ต่อไปได้แม้จะมีกรรมการไม่ครบองค์ประกอบ แต่การขาดหายไปของผู้นำฝ่ายค้านฯ ซึ่งเป็นตัวแทนสำคัญจากฝ่ายนิติบัญญัติ (คณะกรรมการสรรหาประกอบด้วย 3 เสาหลัก: ตุลาการ, ตัวแทนองค์กรอิสระ และนิติบัญญัติ) ย่อมทำให้เกิดคำถามถึงความสมบูรณ์และความชอบธรรมของกระบวนการต้นน้ำ . [เหตุใดกระบวนการนี้จึงควรรอผู้นำฝ่ายค้านฯ ?] . ปัจจุบันมีวาระสำคัญในการสรรหา 2 ตำแหน่ง คือ ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ (แทน ศ.ดร.นครินทร์ เมฆไตรรัตน์) และ กกต. (แทน นายฐิติเชฏฐ์ นุชนาฏ) ซึ่งล่าสุดกระบวนการได้เดินหน้าไปแล้ว ทั้งการเรียกสัมภาษณ์แคนดิเดตศาลรัฐธรรมนูญเมื่อวันที่ 7 เม.ย. และการประกาศรับสมัคร กกต. ระหว่างวันที่ 20 เม.ย. - 11 พ.ค. โดยที่คณะกรรมการสรรหายังไม่ครบถ้วน . ในความเป็นจริง การชะลอกระบวนการสรรหาออกไปเพื่อรอผู้นำฝ่ายค้านฯ จะไม่ส่งผลกระทบต่อการทำงานของทั้งสององค์กร เนื...

เหตุการณ์ลอบยิงกมลศักดิ์ ลีวาเมาะ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดนราธิวาส พรรคประชาชาติ และผู้ติดตาม นอกจากจะเป็นอาชญากรรมอุกอาจในพื้นที่เปราะบางอย่างจังหวัดชายแดนภาคใต้ ยังกลายเป็นจุดปะทุที่เปลือยให้เห็นถึงปัญหาในพื้นที่ โดยเฉพาะเมื่อปรากฏข้อเท็จจริงว่ารถยนต์ของ กอ.รมน. ถูกนำมาใช้เป็นพาหนะในการก่อเหตุ . ในห้วงเวลาที่กองทัพควรเร่งพิสูจน์ความโปร่งใสเพื่อกอบกู้ศรัทธา พล.ท. นรธิป โพยนอก แม่ทัพภาคที่ 4 กลับหลุดประเด็นที่ถูกมองว่าเป็นการเติมเชื้อความไม่ไว้วางใจกัน ผ่านความพยายามแสดงให้เห็นความบริสุทธิ์ใจที่ชี้แจงข้อสงสัยของสังคมประเด็นความเกี่ยวโยงกับกองทัพ ด้วยคำกล่าวแบบปิดไมค์ต่อสื่อมวลชนที่ว่า "ผมพูดส่วนตัว ถ้าเป็นผม ไม่ปล่อยให้รอดหรอก ถ้าผมทำนะ" และเมื่อถูกตั้งคำถามเพิ่มเติม ท่านได้ขยายความตรรกะนี้ผ่านสื่อว่า หากเป็นการกระทำของ "มืออาชีพ" ย่อมต้องบรรลุเป้าหมาย การที่เหยื่อรอดชีวิตจึงเป็นข้อสังเกตว่าอาจไม่ใช่ฝีมือทหาร พร้อมเตือนสังคมว่าอย่าด่วนโยนความผิดให้กองทัพ ซึ่งคำพูดลักษณะนี้นับได้ว่าเป็นการ "เติมเชื้อไฟ" อย่างชัดเจน . แม้สังคมจะเข้าใจเจตนาที่แม่ทัพภาคที่...

ภาพคลื่นมนุษย์มหาศาลที่หลั่งไหลเข้าสู่สถานีขนส่งผู้โดยสารและขบวนรถที่ติดขัดยาวเหยียดบนถนนสายหลักมุ่งหน้าสู่ภูมิภาคต่าง ๆ คือมุมมองที่คุ้นตาในทุกเทศกาลสงกรานต์ ในด้านหนึ่งนี่คือช่วงเวลาแห่งการเฉลิมฉลองและการคืนสู่บ้านเกิด แต่หากมองทะลุรอยยิ้มของการพบปะกันระหว่างครอบครัว ปรากฏการณ์นี้กำลังทำหน้าที่เป็นกระจกสะท้อนให้เห็นถึงความเหลื่อมล้ำเชิงโครงสร้างของสังคมไทยอย่างชัดเจนที่สุด . การเดินทางกลับภูมิลำเนาของคนนับล้านนับเป็นบทพิสูจน์ถึงความล้มเหลวของการกระจายอำนาจและการกระจายความเจริญ เมื่อศูนย์กลางทางเศรษฐกิจ ทุน และโอกาสถูกผูกขาดไว้ที่เมืองหลวงและเขตอุตสาหกรรมเพียงไม่กี่แห่ง ประชาชนจึงถูกบีบบังคับให้ต้องกลายสภาพเป็น "แรงงานอพยพ" ทิ้งบ้านเกิดเมืองนอนเพื่อแลกกับค่าจ้างที่พอจะหล่อเลี้ยงชีวิตและส่งเสียครอบครัวที่รอคอยอยู่เบื้องหลัง . พวกเขาเหล่านี้คือ "ประชากรแฝง" ผู้ขับเคลื่อนกลไกเศรษฐกิจในเมืองใหญ่ เป็นฟันเฟืองสำคัญในโรงงานอุตสาหกรรม เป็นผู้สร้างตึกระฟ้าและเป็นผู้ให้บริการในทุกมิติของชีวิตคนเมือง คาดว่ามีมากกว่า 8.4 ล้านคน เฉพาะในกรุงเทพฯมีเกือบ 3 ล้านคน ทว่าในสายตาของโค...

ชวนคุย - เก็บตกแถลงนโยบายรัฐบาล ไม่มีนโยบายจัดทำรัฐธรรมนูญใหม่ ทั้งที่ประชามติแรกผ่านแล้ว - ครบรอบ 16 ปี 10 เมษา กับอีก 4 ปีก่อนหมดอายุความ - กระบวนการสรรหา กกต.และศาลรธน.เดินหน้าต่อ ไม่รอผู้นำความค้านฯในกรรมการสรรหา

  วันนี้ (10 เมษายน 2569) ในกิจกรรมรำลึกเหตุการณ์สลายการชุมนุม 10 เมษายน 2553 ที่อนุสรณ์สถาน 14 ตุลา แยกคอกวัว ผมได้มีโอกาสกล่าวปราศรัยรำลึกเหตุการณ์นี้ถึงความสำคัญของการสะสางความยุติธรรมที่ยังค้างคามานานกว่า 16 ปี โดยเน้นย้ำว่าการทวงคืนความยุติธรรมไม่ใช่เพียงเพื่อคนเสื้อแดงแต่เป็นการสร้างมาตรฐานเพื่อปกป้องประชาชนทุกคนจากการใช้อาวุธสงครามของรัฐมาใช้ในการควบคุมการชุมนุม . ผมเองก็อยู่ในเหตุการณ์เมื่อ 16 ปีที่แล้วและเห็นถึงความผิดปกติของการปฏิบัติการโดยเจ้าหน้าที่รัฐ ตัวอย่าง การใช้อาวุธสงครามและรถหุ้มเกราะเข้ากระชับพื้นที่ในยามวิกาล ซึ่งขัดต่อหลักการสากลที่ไม่มีการควบคุมฝูงชนที่ไหนในโลกใช้อาวุธสงคราม พร้อมตอบโต้คำวินิจฉัยของ ป.ป.ช. ในอดีตที่ปัดตกคดีโดยอ้างการปฏิบัติดังกล่าวนั้นเป็นไปตามประกาศสถานการณ์ฉุกเฉิน . ผมยังได้ยกตัวอย่างของผู้เสียชีวิตหลายรายเพื่อชี้ให้เห็นว่าความรุนแรงจากอาวุธของเจ้าหน้าที่รัฐส่งผลกระทบต่อผู้บริสุทธิ์ในหลากหลายอาชีพที่อาจไม่ใช่ผู้ชุมนุมโดยตรง ไม่ว่าจะเป็นอาสาสมัคร กู้ชีพ หรือแม้แต่เจ้าหน้าที่ด้วยกันเอง โดยปรากฏชื่อดังนี้ . เกรียงไกร คำน้อย อันนี้เป็นผู้ชุมนุ...

เวียนมาอีกปีแล้วสำหรับวันครบรอบเหตุการณ์อาชญากรรมรัฐกลางกรุง เ10 เม.ย.53 ที่นับเป็นประตูบานแรกของโศกนาฏกรรมการสังหารประชาชนกลุ่มแนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ (นปช.) ครั้งใหญ่ต่อเนื่องไปถึงเดือนพฤษภา เมื่อรัฐบาลภายใต้การนำของอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ ตัดสินใจประกาศสถานการณ์ฉุกเฉินและส่งกำลังทหารเข้าปราบปรามประชาชน ในเหตุการณ์ในวันดังกล่าวมีผู้เสียชีวิต 25 ราย ในจำนวนนี้ประกอบด้วย พลเรือน ผู้ชุมนุม ทหาร และช่างภาพชาวญี่ปุ่น 1 ราย คือฮิโรยูกิ มูราโมโตะ รวมถึงมีรายงานว่ามีผู้ได้รับบาดเจ็บตั้งแต่ 800 คน ไปจนถึง 1,427 คน . อย่างไรก็ตามเมื่อเหตุการณ์ผ่านมากว่า 16 ปี ความล่าช้าและอายุความของคดีถือเป็นอุปสรรคที่เร่งด่วนที่สุด โดยคดีสลายการชุมนุมปี 53 ในข้อหาปฏิบัติหน้าที่มิชอบตามมาตรา 157 มีอายุความ 15 ปี ซึ่งสิ้นสุดลงในช่วงเดือนเมษายน-พฤษภาคม 68 แต่ข้อหาฆ่าผู้อื่นตามมาตรา 288 จะมีอายุความ 20 ปี ในปี 73 ซึ่งเมื่อนับจากวันนี้ก็จะเหลืออายุความอีกเพียง 4 ปีเท่านั้น . เราได้เห็นบทเรียนสำคัญจากคดีตากใบที่คดีหมดอายุความ 20 ปี โดยไม่สามารถนำผู้กระทำผิดมารับโทษได้ เพราะกฎหมายไทยกำหนดให้กระบวนการ...

ดึกวานนี้ (9 เม.ย.) ผมได้มีโอกาสอภิปรายในการแถลงนโยบายของคณะรัฐมนตรี ตอนเช้าประธานอุตส่าห์แจ้งผลประชามติว่า ประชาชนจำนวนกว่า 21.6 ล้านเสียง ได้ลงมติเห็นชอบให้มีการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ แต่คำแถลงนโยบายของนายก มีเพียงการระบุถึงอดีตที่ว่าได้จัดทำประชามติรับฟังความคิดเห็นไปแล้ว แต่กลับ ไม่มีการระบุถึงขั้นตอนต่อไป ว่าจะดำเนินการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่อย่างไร . ความจริงแล้ววันนี้เราควรมาคุยกันด้วยซ้ำว่า “รัฐบาลและรัฐสภา” จะพยายามอย่างไรให้ประชาชนในฐานะผู้ทรงอำนาจสถาปนารัฐธรรมนูญดั้งเดิม ได้มีส่วนร่วมในการจัดทำรัฐธรรมได้มากที่สุด ตามประชามติที่ท่วมท้นขนาดนั้น จะเอาอย่างไรกับร่างแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญที่คาอยู่วาระ 2 จะพยามให้ประชาชนได้เลือกผู้ร่างได้บ้างไหม อย่างไร . พรรคแกนนำหลักในการจัดตั้งรัฐบาล (กล่าวถึงพรรคภูมิใจไทยและรัฐบาลพรรคเพื่อไทยก่อนหน้านี้) ล้วนเคยเน้นย้ำและสนับสนุนให้ต้อง "เร่ง" จัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ นั่นขนาดใส่ไว้นโยบายที่แถลงต่อรัฐสภาซึ่งเป็นพันธผูกพันยังทำแบบยากเย็น แต่เรื่องนี้ไม่ถูกบรรจุไว้ในคำแถลงนโยบายปัจจุบันจะมีอะไรการันตีว่าจะดำเนินการได้อย่างไร . สุดท้า...

เมื่อวันที่ 8 เมษายน 2569 ที่สมาคมผู้สื่อข่าวต่างประเทศแห่งประเทศไทย (FCCT) ผมได้เข้าร่วมกิจกรรมเสวนา “Muzzling the media: SLAPP writs in Thailand” (ปิดปากสื่อ: คดีฟ้องปิดปากในไทย) โดยมีผู้ร่วมเสวนาประกอบด้วยหทัยรัตน์ พหลทัพ บรรณาธิการบริหาร The Isaan Record สฤณี อาชวานันทกุล ผู้อำนวยการ Climate Finance Network Thailand และยศธร เนียมสอิ้ง เจ้าหน้าที่ฝ่ายรณรงค์ระหว่างต่างประเทศ ศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน ดำเนินรายการโดยภาณุ วงศ์ชะอุ่ม ประธาน FCCT และผู้สื่อข่าวอาวุโสของรอยเตอร์ . หทัยรัตน์เริ่มต้นเวทีเสวนาโดยกล่าวถึงโกวิท โพธิสาร บรรณาธิการ The Isaan Record ที่ถูกสุชาติ ชมกลิ่นฟ้องเช่นกัน แม้สุชาติจะถอนฟ้องตนไปแล้วแต่ยังไม่ได้ถอนฟ้องโกวิท จึงต้องจ้างทนาย และเล่าต่อว่าตอนที่ตนทำงานที่ Thai PBS ได้ทำงานสืบสวนสอบสวน ได้รับการสอนว่าไม่มีอะไรสำคัญกว่าชีวิต แต่ตนก็ฝ่าฝืนกฎและเอาตัวเองเข้าไปเสี่ยงเพื่อให้ได้ข่าวอยู่ตลอด . ตนตัดสินใจออกจาก Thai PBS เมื่อปี 2561 เพราะถูกเจ้าหน้าที่ใน จ.นราธิวาสข่มขู่เอาชีวิตว่าจะถูกอุ้มหายทำให้เสียสุขภาพจิตมาก เมื่อลาออกสุขภาพจิตก็ดีขึ้นแต่ก็อยากเป็นนักข่าว...

  วานนี้ (7 เมษายน 2569) ในการประชุมวุฒิสภา ผมได้อภิปรายสนับสนุนญัตติเรื่อง "ขอให้วุฒิสภาพิจารณาวิกฤตการณ์ปุ๋ยในประเทศไทยที่ได้รับผลกระทบจากการสู้รบในภูมิภาคตะวันออกกลาง" ซึ่งเสนอโดยนิชาภา สุวรรณนาค สมาชิกวุฒิสภา โดยชี้ให้เห็นถึงผลกระทบที่ซ้อนทับกันหลายมิติ และเน้นย้ำว่าแม้จะเป็นวิกฤตที่กระทบถ้วนหน้าแต่เกษตรกรรายย่อยคือผู้ที่ได้รับผลกระทบหนักที่สุด . วิกฤตด้านพลังงาน อุตสาหกรรมปิโตรเคมี และปุ๋ย ซึ่งเป็นผลพวงจากสถานการณ์ในตะวันออกกลางที่เกิดขึ้นนั้นส่งผลกระทบไปทั่วโลกและทั่วประเทศไทย การเปลี่ยนแปลงวิธีการผลิตสู่รูปแบบอุตสาหกรรมการเกษตร ทั้งการปลูกพืชเพื่อบริโภค เพื่อส่งออก หรือเพื่อเป็นอาหารสัตว์ (เช่น ข้าวโพด) ล้วนอยู่ภายใต้รูปแบบ "เกษตรพันธสัญญา" ซึ่งบีบบังคับให้เกษตรกรต้องเร่งส่งมอบผลผลิตตามคำสั่งซื้อและตามฤดูกาลอย่างรวดเร็ว ทั้งหมดนี้ส่งผลให้ภาระทั้งหมดตกอยู่ที่เกษตรกรที่ต้องเร่งอัดปุ๋ยเคมีเข้าไป เมื่อเก็บเกี่ยวเสร็จก็ไม่มีเวลาหมักตอซังหรือเศษซากพืชให้กลายเป็นปุ๋ยตามธรรมชาติเพราะจะเสียเวลาจึงต้องใช้วิธีการเผาทำลาย ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงปัญหาเชิงโครงสร้างอย่างชัดเจน...