เทวฤทธิ์ มณีฉาย

ในวันเสรีภาพสื่อมวลชนโลก (World Press Freedom Day) วันที่ 3 พฤษภาคม 2569 ปีนี้ สถานการณ์เสรีภาพสื่อและเสรีภาพในการแสดงออกของสังคมไทยยังคงถูกท้าทาย เมื่อรายงานดัชนีเสรีภาพสื่อโลกประจำปี 2026 โดยองค์กรนักข่าวไร้พรมแดน (RSF) ชี้ว่าประเทศไทยมีอันดับลดต่ำลงมาอยู่ที่ 92 สาเหตุประการหนึ่งมาจากกระบวนการทางกฎหมายที่ถูกบิดเบือนมาใช้เป็นเครื่องมือคุกคามสิทธิเสรีภาพ ที่รู้จักกันในนามการดำเนินคดีเชิงยุทธศาสตร์เพื่อระงับการมีส่วนร่วมของสาธารณะ หรือการฟ้องคดีเพื่อปิดปาก (Strategic Lawsuit Against Public Participation - SLAPP) การฟ้องร้องลักษณะนี้ไม่ได้มุ่งหวังชัยชนะในทางคดี แต่มุ่งสร้างภาระทางคดี ค่าใช้จ่าย และเวลา เพื่อบั่นทอนกำลังใจให้ผู้ที่ทำหน้าที่ตรวจสอบต้องเหนื่อยล้า จนเกิดความหวาดกลัวและนำไปสู่การเซ็นเซอร์ตัวเองในที่สุด . บาดแผลของการใช้กฎหมายฟ้องปิดปาก (SLAPP) เพื่อหยุดยั้งการทำหน้าที่ของสื่อมวลชนไทยไม่ได้เพิ่งเกิดขึ้น แต่เป็นรอยแผลเป็นที่ฝังลึกและปรากฏให้เห็นซ้ำแล้วซ้ำเล่าผ่านหลายกรณีที่สั่นคลอนเสรีภาพสื่ออย่างรุนแรง เช่น กรณีกองทัพฟ้องสำนักข่าว "ภูเก็ตหวาน" ไปจนถึงกรณีฟาร์มไก่ธรร...