เทวฤทธิ์ มณีฉาย

วันที่ 1 ตุลาคมของทุกปีคือวันผู้สูงอายุสากลที่องค์การสหประชาชาติกำหนดขึ้นเพื่อย้ำเตือนให้เห็นถึงคุณค่าของผู้สูงวัยในฐานะกำลังสำคัญของสังคม และเพื่อกระตุ้นให้รัฐบาลทุกประเทศตระหนักถึงสิทธิ สวัสดิการ และคุณภาพชีวิตของประชากรกลุ่มนี้ ในบริบทของประเทศไทยที่กำลังก้าวเข้าสู่ “สังคมสูงวัยอย่างเข้มข้น” ประเด็นดังกล่าวคือโจทย์เชิงนโยบายที่มีความสำคัญระดับโครงสร้างและสัมพันธ์โดยตรงกับอนาคตของประเทศทั้งระบบ . ประเทศไทยมีผู้สูงอายุแล้วกว่า 14 ล้านคนหรือราว 20% ของประชากรทั้งประเทศ ตัวเลขนี้จะเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องในทศวรรษข้างหน้า การดูแลผู้สูงอายุจึงไม่ใช่เรื่องของครอบครัวหรือบุคคลอีกต่อไป แต่เป็นเรื่องของรัฐและนโยบายสาธารณะที่ต้องสร้างหลักประกันร่วมให้แก่ทุกคน หลักประกันที่ว่านั้นเคยมีผู้เสนอไว้แล้วในนาม “บำนาญถ้วนหน้า” หรือ "บำนาญแห่งชาติ" แต่น่าเสียดายว่าสถานะปัจจุบันของกฎหมายได้ถูกรัฐบาลภายใต้การนำของพรรคเพื่อไทยไม่รับรองไปทั้งหมดแล้ว 4 ฉบับ . บำนาญถ้วนหน้าคือหลักสิทธิและศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ ในมิติของสิทธิ บำนาญพื้นฐานคือการยืนยันว่าผู้สูงอายุทุกคนจะมีรายได้ไม่ต่ำกว่าเส้นความยาก...

เมื่อวันที่ 4 สิงหาคม พ.ศ. 2568 ผมได้ร่วมอภิปรายในที่ประชุมวุฒิสภาเกี่ยวกับร่างพระราชบัญญัติกองทุนการออมแห่งชาติ (ฉบับที่ ...) พ.ศ. .... ซึ่งที่ประชุมมีมติเห็นชอบผ่านร่างกฎหมายดังกล่าว โดยผมได้แสดงจุดยืนสนับสนุนในเชิงหลักการของ “สลาก กอช.” หรือที่รู้จักกันในชื่อ “หวยเกษียณ” ซึ่งเป็นเครื่องมือในการสร้างแรงจูงใจในการออม โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นหลักประกันในการดำรงชีพของประชาชนในยามชรา . แน่นอนว่าแนวทางนี้มีความสำคัญทั้งในด้านการส่งเสริมวินัยการออมและการวางแผนชีวิตระยะยาว อย่างไรก็ตาม ผมมีข้อเสนอแนะบางประการเพื่อประกอบการพิจารณาเพิ่มเติมในอนาคต ดังนี้ . 1. ปรับเกณฑ์อายุและความยืดหยุ่นในการใช้เงินออม . กรอบคิดเรื่อง “วัยเกษียณ” หรือ “ยามชราภาพ” ควรมีความยืดหยุ่นมากขึ้น ปัจจุบันมักอ้างอิงตามอายุ 60 ปี แต่ควรพิจารณาเพิ่มเติมถึงคุณภาพชีวิตและความสามารถในการเข้าถึงเงินออมของแต่ละบุคคล เช่น กรณีของประกันสังคมที่เปิดโอกาสให้ผู้ประกันตนที่มีอายุ 55 ปี และมีระยะเวลาส่งเงินสมทบอย่างน้อย 180 เดือน (ประมาณ 15 ปี) สามารถขอรับเงินบำนาญได้ . หากผู้ฝากเงินผ่านสลาก กอช. มีประวัติการออมที่ยาวนานพอสมควร เ...

เนื่องด้วยวันที่ 13 เมษายน ของทุกปี เป็นวันวันผู้สูงอายุ สิ่งหนึ่งที่น่าเจ็บใจอย่างยิ่งคือย้อนไปเมื่อไม่กี่วันก่อนนายกฯ เพิ่งไม่รับรอง ร่าง พรบ.ผู้สูงอายุและบำนาญพื้นฐานแห่งชาติฉบับประชาชน 43,826 รายชื่อ เนื่องจากเป็นร่างกฎหมายที่เกี่ยวกับการเงิน หลังจากไม่รับรองร่างกฎหมายในทำนองเดียวกันมา 3 ฉบับ ที่ต้องการเปลี่ยนระบบเบี้ยยังชีพแบบรัฐสงเคราะห์เป็นบำนาญพื้นฐานถ้วนหน้า 3,000 บาทต่อเดือนเมื่ออายุครบ 60 ปี . มีความพยายามเสนอกฎหมายนี้มาตั้งแต่ยุครัฐบาลอภิสิทธิ์และรัฐบาล พล.อ. ประยุทธ์ โดยล่าสุดต้องย้อนไปถึงปลายปี 2566 ที่ภาคประชาชนเสนอรัฐบาลเศรษฐาจนมาถึงรัฐบาลแพทองธาร เรียกว่าใช้เวลานานมากกว่าจะได้คำตอบ และคำตอบที่ได้คือ 'ปัดตก' . เดิมทีเดียวผมได้ยื่นกระทู้ทวงถามความคืบหน้ากับนายกฯ ถึงร่าง พรบ. นี้ รวมทั้งร่าง พรบ. ที่ประชาชนเข้าชื่อเสนอแล้วเป็นร่างกฎหมายที่เกี่ยวกับการเงินว่าเมื่อไรนายกฯ จะให้การรับรองอีกหลายฉบับ แต่ก็เป็นเรื่องที่น่าเสียดายที่ได้คำตอบมาแล้ว 1 ฉบับว่าไม่ผ่าน . หากย้อนไปตอนเลือกตั้ง 2566 เกือบทุกพรรคการเมืองมีนโยบายเกี่ยวกับเงินสวัสดิการผู้สูงอายุไม่ว่าจะออกมาในรูปใ...