เทวฤทธิ์ มณีฉาย

คุยกันเรื่อง 1. ดัชนีรับรู้การทุจริต หรือ CPI ประจำปี 68 ของไทยตกลงมาได้เพียง 33 คะแนน เป็นอันดับที่ 116 ของ 180 ประเทศทั่วโลก 2. หลังประชามติจัดทำรัฐธรรมนูญใหม่ "ผ่าน" กระบวนการหลังจากนี้จะเป็นอย่างไรต่อ ?

 

เมื่อวันที่ 21 มกราคม 2569 ผมได้ร่วมกิจกรรม "เวทีสาธารณะ : อนาคตประเทศไทย ผ่านมุมมองเยาวชนคนรุ่นใหม่ New Voter" จัดโดยสถานีวิทยุโทรทัศน์รัฐสภา . ช่วงหนึ่งผมชี้ให้เห็นว่า แม้ในวันเลือกตั้งเสียงของพวกเราจะเท่ากันทุกคน แต่หลังจากนั้นกลับมีกลไกจำนวนมากที่ตัดสะพานเชื่อมระหว่าง “สิ่งที่เราเลือก” กับ “สิ่งที่จะเป็นจริง” ทำให้เสียงของประชาชนไม่สามารถแปรเป็นอำนาจในการกำหนดรัฐบาลและนโยบายได้ เหตุการณ์หลังการเลือกตั้งปี 2566 เป็นตัวอย่างชัดเจนว่าความต้องการของคนส่วนใหญ่ถูกบิดเบือนผ่านกลไกตามรัฐธรรมนูญ ไม่ว่าจะเป็นการยุบพรรค การถอดถอนผู้นำ หรือการใช้มาตรฐานจริยธรรมที่ออกแบบ ตีความ และตัดสินโดยองค์กรเดียวกัน . ผมเห็นว่าปัญหาไม่ได้อยู่ที่กติกาเลือกตั้งอย่างเดียว แต่อยู่ที่ “กลไกกำกับกติกา” ซึ่งฝังอยู่ในรัฐธรรมนูญ 2560 ตั้งแต่ที่มาของ สว. การแก้รัฐธรรมนูญรายมาตราที่แทบเป็นไปไม่ได้ ไปจนถึงอำนาจขององค์กรอิสระที่ไม่สามารถถูกตรวจสอบหรือถอดถอนได้โดยประชาชน ทั้งที่องค์กรเหล่านี้มีบทบาทกำหนดชะตานโยบาย อนาคต และความฝันของคนรุ่นใหม่ ผมจึงย้ำว่า หากเลือกลงประชามติไม่เห็นชอบ เท่ากับยอมให้โครงสร้างเดิม...

รัฐธรรมนูญ 2560 มักได้รับการยกย่องว่าเป็นรัฐธรรมนูญที่มุ่ง “ปราบโกง” และ “เปิดพื้นที่การมีส่วนร่วมของประชาชน” โดยเฉพาะการอ้างถึงบทบัญญัติมาตรา 133 ซึ่งเปิดโอกาสให้ประชาชนผู้มีสิทธิเลือกตั้งไม่น้อยกว่า 10,000 คน สามารถเข้าชื่อเสนอร่างพระราชบัญญัติได้ กลไกดังกล่าวถูกสื่อสารในฐานะหลักประกันของการมีส่วนร่วมทางการเมืองและเป็นภาพแทนของประชาธิปไตยแบบมีส่วนร่วมที่ดูงดงามและเป็นรูปธรรม อย่างไรก็ตามเมื่อพิจารณาในทางปฏิบัติกลไกดังกล่าวกลับแทบไม่สามารถส่งผลอย่างแท้จริงได้เนื่องจากถูกจำกัดและลดทอนความหมายด้วยบทบัญญัติอื่นในรัฐธรรมนูญฉบับเดียวกัน . บทบัญญัติที่เป็นอุปสรรคสำคัญคือมาตรา 133 วรรคสองซึ่งกำหนดว่า "ร่างพระราชบัญญัติเกี่ยวด้วยการเงินจะเสนอได้ก็ต่อเมื่อมีคํารับรองของนายกรัฐมนตรี" แม้เป็นถ้อยคำสั้น ๆ ที่เรียบง่ายแต่กลับมีผลกระทบอย่างกว้างขวางต่อกระบวนการนิติบัญญัติและการมีส่วนร่วมของประชาชน . จริงอยู่ที่รัฐธรรมนูญฉบับก่อนหน้าก็มีกลไกนี้ แต่เดิมทีเดียวหลักการว่าด้วยกฎหมายการเงินมีวัตถุประสงค์เพื่อรักษาวินัยการคลังของรัฐ เมื่อดูบริบทภายใต้รัฐธรรมนูญ 2560 มาตรา 134 คำว่า “เกี่ยวด้วยก...

[ทีมงาน] . ในวันที่ประเทศไทยกำลังเดินหน้าเข้าสู่การเลือกตั้งใหญ่ปี 2569 ซึ่งจะมาพร้อมกับการทำประชามติในวันเดียวกัน เสียงสะท้อนจากนักวิชาการ นักกิจกรรม ภาคประชาชน และอดีตผู้ปฏิบัติงานด้านการเลือกตั้งกลับชี้ไปในทิศทางเดียวกันว่า “ระบบเลือกตั้งไทยยังไม่พร้อม” และอาจกำลังบั่นทอนความเชื่อมั่นของประชาชนต่อประชาธิปไตยอย่างเงียบงัน . ในการเสวนา "ถอดรหัสอนาคตการเลือกตั้งไทยกับการเข้าถึง รับรู้ และขยายสิทธิของประชาชน” ที่จัดขึ้นเมื่อวันที่ 21 พฤศจิกายน 2568 ที่ห้องเอนกประสงค์ หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร จัดโดยคณะกรรมาธิการการพัฒนาการเมืองฯ วุฒิสภา การเสวนาครั้งนี้มีวิทยากรประกอบด้วย ศุภณัฐ บุญสด นักวิชาการสถาบันพระปกเกล้า วีรยุทธ สร้อยทอง ประธานคณะอนุกรรมาธิการการพัฒนาการเมืองและการมีส่วนร่วมของประชาชน พงษ์ศักดิ์ จันทร์อ่อน ผู้อำนวยการมูลนิธิ We Watch ธนิสรา เรืองเดช ประธานกรรมการบริหารและผู้ร่วมก่อตั้ง Wevis ดำเนินรายการโดย เทวฤทธิ์ มณีฉาย สมาชิกวุฒิสภา ซึ่งแต่เดิมผู้จัดกิจกรรมได้เชิญผู้แทนคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) มาร่วมเสวนาด้วย แต่ผู้แทน กกต. ไม่ตอบรับร่วมเสวนา ส่งมาเพียงเจ้าพน...

14-15 ตุลาคม 2568ในการพิจารณาร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญทั้ง 3 ร่าง มีสมาชิกหลายคนยกเรื่องต้องไม่แก้หมวด 1 และ 2 ราวกับว่าทั้ง 2 หมวดนี้ไม่เคยถูกแก้ไขเลย ทั้งที่ย้อนกลับไปดูเฉพาะ 3 ฉบับ คือ รัฐธรรมนูญฉบับปี 2540 ฉบับปี 2550 และฉบับปี 2560 นั้นก็มีการปรับปรุงแก้ไขเพิ่มเติมมาตลอด ตัวอย่างเช่น . มาตรา 3 วรรคสอง ส่วนที่ว่า "รัฐสภา คณะรัฐมนตรี ศาล องค์กรอิสระ และหน่วยงานของรัฐ ต้องปฏิบัติหน้าที่ให้เป็นไปตามรัฐธรรมนูญ กฎหมาย และหลักนิติธรรม เพื่อประโยชน์ส่วนรวมของประเทศชาติและความผาสุกของประชาชนโดยรวม" นั้น หากย้อนกลับไปดูมาตราเดียวกันในฉบับปี 2550 แม้จะบัญญัติไว้ในลักษณะเดียวกัน แต่ก็ไม่มีข้อความท้ายที่ว่า "เพื่อประโยชน์ส่วนรวมของประเทศชาติและความผาสุกของประชาชนโดยรวม" ขณะที่ฉบับปี 2540 ไม่มีบัญญัติไว้ . มาตรา 9 ของฉบับปี 2560 นั้น เดิมฉบับปี 2540 และ 2550 อยู่มาตรา 11 และมีการเพิ่มเติมเรื่องการถอดถอนฐานันดรศักดิ์ และเรียกคืนเครื่องราชอิสริยาภรณ์ . มาตรา 16 ของฉบับ 2560 นั้น เดิมฉบับปี 2540 และ 2550 อยู่มาตรา 18 โดยฉบับปี 2560 บัญญัติเพิ่มเรื่องว่า หนึ่ง "ตั้งผู้สําเร็จราชก...

คำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญ 18/2568 ว่าด้วยเรื่องรัฐสภามีอํานาจริเริ่มหรือแสดงความต้องการเพื่อจัดทํารัฐธรรมนูญฉบับใหม่หรือไม่ และต้องทำประชามติกี่ครั้งในการทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ เผยแพร่ลงราชกิจจานุเบกษาแล้วเมื่อวาน (7 ตุลาคม 2568) . ประเด็นที่น่าสนใจก่อนถึงคำวินิจฉัย ได้แก่ . 1. มีการย้ำความเห็นศาลรัฐธรรมนูญเรื่อง "รัฐสภาไม่อาจให้ประชาชนเลือกผู้ร่างรัฐธรรมนูญได้โดยตรง" ถึง 3 รอบ สองรอบแรกอยู่ในการตอบประเด็นอำนาจรัฐสภาในการริเริ่มจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ อีก 1 ครั้งอยู่ส่วนสรุปตอนท้าย ทั้งที่ผู้ถามคือคุณวิสุทธิ์ ไชยณรุณและ นพ.เปรมศักดิ์ เพียยุระไม่มีคำถามนี้เลย . 2. มีการเผยแพร่ความเห็นของพยานผู้เชี่ยวชาญด้วย 6 คน ประกอบด้วย มีชัย ฤชุพันธ์, บวรศักดิ์ อุวรรณโณ, สมคิด เลิศไพฑูรย์, ณรงค์เดช สรุโฆษิต, รวินท์ ลีละพัฒนะ และปูนเทพ ศิรินุพงศ์ . 3. ศาลชี้ว่าข้อห้ามเด็ดขาดที่ทำไม่ได้คือ การแก้ที่ขัดกับ ม.255 ที่มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงคุณค่าและหลักการสําคัญ ทั้งระบอบการปกครองและรูปแบบรัฐ โดยศาลระบุด้วยว่านอกเหนือจากนั้นย่อมกระทำได้ . 4. ศาลอธิบาย ม.256 ซึ่งบัญญัติขั้นตอนการแก้ไขรัฐธรรมนูญนั้นว่...

วันนี้ (29 กันยายน 2568) ในการแถลงนโยบายต่อรัฐสภาของรัฐบาลนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี ผมได้ร่วมอภิปรายในประเด็นนโยบายสนับสนุนการจัดทำประชามติและการแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญ โดยรับฟังเสียงของพี่น้องประชาชนให้สอดคล้องกับคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญ . โดยผมได้ตั้งประเด็น 3 ฝากไปยังรัฐบาล ดังนี้ . ฝากแรก ผมเสนอว่าควรให้โอกาสประชาชนเลือกผู้ร่างรัฐธรรมนูญโดยตรง สืบเนื่องจากคำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญที่มีการระบุเพิ่มเติมจากที่ถามว่า “รัฐสภาไม่อาจให้ประชาชนเลือกผู้ร่างรัฐธรรมนูญได้โดยตรง” ทำให้พรรคการเมืองหลักทั้ง 3 พรรคต้องพยายามหาทางแก้ไขในเรื่องนี้ ก่อนที่จะมีการพิจารณาร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญหมวด 15 และมาตรา 256 ที่ทั้ง 3 พรรคเสนอมาในวันที่ 14-15 ตุลาคมนี้ อย่างไรก็ตามผมขอวิงวอนไปยังสมาชิกรัฐสภาว่าไม่ควรปิดโอกาสในเชิงหลักการว่า สสร. ควรมาจากการเลือกตั้งโดยตรง ซึ่งแม้ศาลจะระบุว่าไม่ให้รัฐสภาให้ประชาชนเลือกผู้ร่างรัฐธรรมนูญได้โดยตรง แต่ก็ไม่ได้หมายความว่ารัฐบาลจะเป็นผู้ให้ประชาชนเลือกไม่ได้ ผมจึงขอตั้งคำถามต่อไปว่าเป็นไปได้หรือไม่ที่นายกรัฐมนตรีรวมถึงรัฐบาล ซึ่งล้วนกล่าวอ้างว่าประชาชนเป็นผู้มีบุญ...

“สำนักงานศาลรัฐธรรมนูญเนี่ย ก็ระบุเพียงแค่ รัฐสภาไม่อาจ…แต่ไม่ได้หมายความว่า ประชาชนจะไม่สามารถที่จะบอกตัวเองว่า ฉันจะเป็นคนเลือกผู้ร่างได้โดยตรง ผมคิดว่าสิ่งแรกเลยนะ คือการยืนยัน ศาลรัฐธรรมนูญไม่ใช่ครูใหญ่ หรือว่า เป็นคนที่กํากับทุกอย่างของสถาบันทางการเมืองทั้งหมด” เทวฤทธิ์ มณีฉาย สมาชิกวุฒิสภา และโฆษกคณะกรรมาธิการการพัฒนาการเมือง ฯ เมื่อวันอังคารที่ผ่านมา ผมได้มีโอกาสรวมพูดคุยในรายการฟังเสียงประเทศไทย ตอน รัฐธรรมนูญใหม่…ทำไมสังคมไทยต้องยืนยัน สสร. จากประชาชน ซึ่งออกอากาศวันนี้ (27 ก.ย.) ช่วงเย็น รับชมเวอร์ชั่น UNCUT ได้ที่ https://www.youtube.com/watch?v=gVIlVmwvZo0 โจทย์เรื่องจัดทำรัฐธรรมนูญใหม่ตอนนี้ ผมมี 2 ทางที่ยังไม่แน่ใจว่าทางไหนจะเวิร์คกว่ากัน ทางหนึ่ง 'สร้างรัฐธรรมนูญที่ไม่ใช่กระดาษ' คือยันมันตั้งแต่ต้น ไม่ควรหาทางอ้อม สสร.ต้องมาจากการเลือกตั้งของประชาชน ประชามติครั้งแรกยังไม่ต้อฝรับรองการแก้หมวด 15/1 ก็ได้ ถาม 2 คำถามพื้นฐานว่าอยากให้มีรัฐธรรมนูญใหม่ไหมกับสสร.มาจากการเบือหของประชาชนโดยตรงไหม เรื่องโต้กลับศาลรัฐธรรมนูญสำคัญมาก อย่างน้อยเราต้องทำลายความสูงสุดของศาลรธ...

วันนี้ 24 กันยายน 2568 ครบ 180 วันของเหตุการณ์อาคารสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) ถล่มลงจากแผ่นดินไหว เหตุการณ์นี้มิใช่เพียงโศกนาฏกรรมที่สร้างความสูญเสียชีวิตและทรัพย์สิน แต่ยังเป็นเสมือนสัญลักษณ์ของความเปราะบางในโครงสร้างการปราบปรามการทุจริตของรัฐไทย องค์กรซึ่งควรทำหน้าที่ตรวจสอบความโปร่งใสของประเทศกลับตกเป็นข้อกังขาเรื่องมาตรฐานและความน่าเชื่อถือ เมื่ออาคารของผู้ตรวจสอบยังพังทลายลง กลไกการปราบโกงในระดับโครงสร้างจะมีสภาพเป็นอย่างไร . เช่นเดียวกับรัฐธรรมนูญปี 2560 ที่ถูกขนานนามว่าเป็น “รัฐธรรมนูญฉบับปราบโกง” แต่เมื่อพิจารณาโดยข้อเท็จจริงกลับแสดงให้เห็นถึงความย้อนแย้ง เพราะรัฐธรรมนูญฉบับก่อนหน้าทั้งปี 2540 และ 2550 เปิดช่องให้ประชาชนเข้าชื่อถอดถอนผู้ดำรงตำแหน่งในองค์กรอิสระ เป็นกลไกสำคัญที่ทำให้ประชาชนมีส่วนร่วมตรวจสอบอำนาจรัฐโดยตรง แต่รัฐธรรมนูญปี 2560 กลับตัดสิทธินี้ออกไปอย่างสิ้นเชิง ทำให้คำว่า “ปราบโกง” ถูกลดทอนเหลือเพียงวาทกรรมมากกว่าจะเป็นกลไกเชิงสถาบันที่ใช้ได้จริง . ขณะเดียวกันตัวเลขดัชนีการรับรู้การทุจริต (CPI) ของไทยในช่วงปี 2562–2567 ก็สะท้อนชัดว่าผลลัพธ์ไม่เป็นไปตามคำโฆษ...

เมื่อวานนี้ (10 กันยายน 2568) ศาลรัฐธรรมนูญมีมติด้วยเสียงข้างมาก 6 ต่อ 1 วินิจฉัยว่าการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่จำเป็นต้องมีประชามติ 3 ครั้ง โดยครั้งที่ 1 และ 2 สามารถทำพร้อมกันได้ อีกทั้งยังมีข้อห้ามชัดเจนว่ารัฐสภาไม่อาจกำหนดให้ประชาชนเลือกสมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญ (สสร.) ได้โดยตรง ซึ่งคำวินิจฉัยนี้ได้วางกรอบที่สำคัญต่อกระบวนการร่างรัฐธรรมนูญใหม่ในอนาคต . ผมเห็นว่าแม้จะมีข้อจำกัดแต่คำวินิจฉัยดังกล่าวก็ยังเปิดช่องให้เรานับหนึ่งกระบวนการร่างรัฐธรรมนูญใหม่ได้ทันที โดยรัฐสภาสามารถพิจารณาแก้ไขรัฐธรรมนูญมาตรา 256 และหมวด 15 ว่าด้วยการแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญเพื่อเปิดทางให้จัดทำรัฐธรรมนูญใหม่ได้ คาดว่าประธานรัฐสภาจะบรรจุเข้าสู่วาระในปลายเดือนกันยายนนี้ จากนั้นใช้เวลา 60 วันให้คณะกรรมาธิการพิจารณาก่อนนำเข้าสู่วาระที่ 2 และ 3 ในเดือนธันวาคม หากรัฐสภาผ่านความเห็นชอบแล้วคณะรัฐมนตรีก็จะต้องประกาศจัดทำประชามติ ซึ่งสามารถจัดควบคู่ไปกับการเลือกตั้งได้ทันภายในช่วงเวลายุบสภาตามกรอบเวลา 4 เดือน และท้ายที่สุดสามารถจัดทำประชามติได้ในช่วงปลายเดือนมีนาคม - ต้นเดือนเมษายน 2569 หากไม่เกิดอุบัติเหตุทางการเมืองหร...

ในวันนี้ (5 กันยายน 2568) เป็นที่แน่ชัดแล้วว่าประเทศไทยได้อนุทิน ชาญวีรกูล เป็นว่าที่นายกรัฐมนตรีคนที่ 32 ภายใต้เงื่อนไขทางการเมืองที่แตกต่างจากรัฐบาลที่ผ่านมา เพราะรัฐบาลที่นำโดยพรรคภูมิใจไทยชุดใหม่นี้ได้ให้คำมั่นว่าจะดำรงตำแหน่งเพียง 4 เดือนนับจากแถลงนโยบายต่อรัฐสภาก่อนยุบสภาคืนอำนาจให้ประชาชน ดังนั้นรัฐบาลชุดนี้จึงเป็นเพียง "รัฐบาลเสียงข้างน้อยเฉพาะกิจ" ที่เข้ามาเพื่อบริหารประเทศช่วงเปลี่ยนผ่านสู่การยุบสภาเท่านั้น . ต้องเน้นย้ำว่ารัฐบาลที่จะตั้งขึ้นในห้วงหลังจากนี้มีภารกิจเพียง 2 อย่าง ภายใต้กรอบเวลา 4 เดือนตามที่ตกลงไว้กับพรรคประชาชนเท่านั้น ภารกิจแรกคือการยุบสภาและเร่งจัดการเลือกตั้งโดยเร็ว ภารกิจที่สองที่สำคัญไม่แพ้กันคือเดินหน้าสู่การร่างรัฐธรรมนูญใหม่เพื่อลบล้างผลพวงคณะรัฐประหาร . รัฐบาลเฉพาะกิจชุดนี้แม้มีอำนาจเต็มตามกฎหมาย แต่ในทางปฏิบัติหากยึดตามสองภารกิจที่กล่าวมาข้างต้นรัฐบาลไม่จำเป็นที่จะต้องใช้อำนาจบริหารอย่างเต็มรูปแบบ ไม่จำเป็นที่จะต้องตั้งคณะรัฐมนตรีให้ครบจำนวน 36 คน เมื่อเป็นดังนี้แล้วก็ไม่จำเป็นที่จะต้องใช้สูตรการจัดสรรเก้าอี้รัฐมนตรีแบบ 1 เก้าอี้ต่อ สส. 4...

ผมได้มีโอกาสพูดคุยในรายการ 'กรรมาธิการเพื่อประชาชน' ได้พูดคุยถึงงานกรรมาธิการสามัญพัฒนาการเมืองฯ และกรรมาธิการสามัญการแรงงาน ที่ผมเป็นกรรมาธิการอยู่   รวมทั้งประเด็นที่จับคือเรื่องรัฐธรรมนูญและประเด็นปัญหาสิทธิแรงงาน โดยเฉพาะช่วงสัปดาห์ก่อนที่มีเรื่องแรงงานชาวกัมพูชาภายใต้สถานการณ์ความขัดแย้งชายแดน

7 สิงหาคม 2559 คือวันลงประชามติร่างรัฐธรรมนูญที่นำไปสู่การประกาศใช้รัฐธรรมนูญปี 2560 แม้จะเป็นรัฐธรรมนูญที่ผ่านการรับรองจากประชาชนผ่านกระบวนการประชามติแต่กระบวนการนั้นก็ถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างกว้างขวางว่า “ไม่เสรีและไม่เป็นธรรม” เพราะอยู่ภายใต้บรรยากาศของอำนาจรัฐประหาร ภาวะที่เสรีภาพในการรณรงค์คัดค้านถูกปิดกั้นอย่างเป็นระบบ และมีการจับกุมผู้รณรงค์คัดค้านจำนวนมาก . ประชามติเมื่อ 7 สิงหาคม 2559 เกิดขึ้นภายใต้การควบคุมของคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ซึ่งใช้อำนาจตามมาตรา 44 ของรัฐธรรมนูญฉบับชั่วคราว 2557 และคำสั่งหัวหน้า คสช. ที่ 3/2558 ในการห้ามเคลื่อนไหวรณรงค์คัดค้านร่างรัฐธรรมนูญที่เผชิญทั้งข้อจำกัดในการแสดงออก การสื่อสารที่ไม่เป็นกลาง และกระทั่งการดำเนินคดีตาม พรบ. ประชามติ พ.ศ. 2559 มาตรา 61 วรรคสอง ซึ่งมีเนื้อหากว้างและเปิดช่องให้รัฐตีความเพื่อดำเนินคดีต่อผู้วิพากษ์วิจารณ์ร่างรัฐธรรมนูญ . นอกจากนี้แม้ประชาชนจะลงมติเห็นชอบร่างรัฐธรรมนูญและคำถามพ่วงในปี 2559 แต่หลังจากนั้นมีการแก้ไขร่างรัฐธรรมนูญในบางมาตราก่อนประกาศใช้จริงในปี 2560 โดยมีข้อสังเกตจากนักวิชาการและภาคประชาสังคมว่าเป็นกา...

เมื่อวันที่ 5 สิงหาคม 2568 ผมร่วมอภิปรายญัตติเรื่อง ขอให้วุฒิสภาพิจารณาปัญหาเรื่องบทบัญญัติในรัฐธรรมนูญ ซึ่ง สว. นันทนา นันทวโรภาสเป็นผู้เสนอ โดยผมเริ่มเกริ่นนำจากการไม่ขอกล่าวถึงที่มาของรัฐธรรมนูญฉบับปี 2560 ว่าเกิดขึ้นภายใต้บริบทของการรัฐประหารหรือไม่ หรือกระบวนการทำประชามติที่ผ่านมานั้นเสรีและเป็นธรรมมากเพียงใด เพราะที่สำคัญกว่าคือ การพิจารณา “เนื้อหา” ของรัฐธรรมนูญฉบับนี้ซึ่งหลายคนเชิดชูว่าเป็น “รัฐธรรมนูญ”ปราบโกง” แต่คำถามคือรัฐธรรมนูญฉบับนี้ปราบโกงได้จริงหรือไม่? . เมื่อ 4 เดือนก่อนเราต่างยังจำเหตุการณ์ตึกสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) ที่กำลังก่อสร้างด้วยงบประมาณกว่า 2,136 ล้านบาท แต่กลับถล่มลงจากแรงสั่นสะเทือนของแผ่นดินไหวในประเทศเมียนมา ซึ่งอยู่ห่างออกไปกว่า 1,100 กิโลเมตร นอกจากความเสียหายทางทรัพย์สิน ยังมีรายงานว่าคนงานก่อสร้างกว่า 100 คนได้รับบาดเจ็บ เสียชีิวิต หรือสูญหาย . สี่เดือนผ่านไปความคืบหน้าในการตรวจสอบกลับแทบไม่มี หลายฝ่ายออกมาแสดงความห่วงใย แต่สุดท้ายก็เป็นเพียงถ้อยคำในโลกออนไลน์จากโพสต์ของ สตง. ว่า “สูดลมหายใจลึก ๆ กุมมือกันไว้” ซึ่งสะท้อนภาพการสื่อสารที่อาจต...

"คณะรักษาความสงบแห่งชาติ ซึ่งประกอบด้วย กองทัพบก กองบัญชาการกองทัพไทย กองทพเรือ กองทัพอากาศ และสำนักงานตำรวจแหงชาติ จึงมีความจำเป็นต้องเข้าควบคุมอำนาจในการปกครองประเทศ ตั้งแต่วันที่ 22 เดือนพฤษภาคม พุทธศักราช 2557 เวลา 1630 เป็นต้นไป" . สิ้นเสียงประกาศฉบับแรกของ พล.อ. ประยุทธ์ จันทร์โอชา อดีตหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ในการรัฐประหารรัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้งของนายกรัฐมนตรีรักษาการ นิวัฒน์ธำรง บุญทรงไพศาล การรัฐประหารครั้งนี้นอกจะเป็นอีกครั้งที่ประชาธิปไตยถูกทำลาย แต่การทำลายครั้งนี้ยังลึกลงไปในระดับโครงสร้าง ทิ้ง "มรดกบาป" เอาไว้มากมายมหาศาล และ "ผลกระทบ" กับประชาชนอีกจำนวนมาก . [ผลกระทบในใจประชาชนที่เรียกร้องสิทธิเสรีภาพ] . การถูกดำเนินคดี ถูกคุกคาม และจับกุมคุมขังในยุค คสช. ได้ส่งผลกระทบมากมายให้ประชาชนหลายราย และนี่คือเสียงของประชาชนเหล่านั้น . "2 คดีความ 1 หมายเรียกปรับทัศนคติ ติดคุก 1 ครั้ง และชีวิตอันรุงรังเกือบ 10 ปี เพียงเพราะออกไปต่อต้านการรัฐประหาร" ประชาชนรายหนึ่งที่ได้รับผลกระทบจากการรัฐประหารบอกเล่า . "รอยแผลมีแต่ไม่ร...

จากข่าวไม่นานมานี้ที่พี่น้องคนทำงานสื่อรายหนึ่งเกิดความสูญเสีย ซึ่งข่าวลักษณะนี้ปรากฎบ่อยครั้งมากขึ้นเป็นระยะ บางรายถึงขั้นล้มป่วยหรือสูญเสียขณะปฏิบัติหน้าที่ . โจทย์หนึ่งที่ กรรมกรข่าว (ตัวจริง) ในอุตสาหกรรมสื่อ ที่ไม่ได้จำกัดเพียงนักข่าว แต่รวมทั้งช่างภาพ คนขับรถ กราฟิก โปรดิวเซอร์ รีไรท์เตอร์ ฯลฯ ต้องทำงานหนัก ไม่เป็นเวลา และแน่นอนกระทบสุขภาพกาย/ใจ โจทย์นั้นคือ ”อำนาจต่อรองของคนเหล่านี้มีน้อย และจะน้อยมากลงไปเรื่อย ๆ“ . 1. รูปแบบการจ้างงานที่ยืดหยุ่น . เรามีการจ้างงานหลากหลายมาก แต่หลายคนก็ทำงานเกินค่าจ้างที่ได้รับ เรื่องนี้บางคนอาจมองบวก แต่หากดูลึกลงไปมันคือการแยกย่อยสภาพการจ้างงาน จนถึงความสามารถในการรวมตัวต่อรองของคนงานในอุตสาหกรรมนี้ เกิดมีคนงานประจำเรียกร้องอะไรก็จ่ายงานให้ฟรีแลนซ์หรือโปรดักชั่นเฮาส์ที่รับรายชิ้น ส่วนรูปแบบการจ้าง 2 อย่างหลังไม่ต้องพูดถึง ต่อรองไม่ได้ บริษัทไม่คุ้มครองนอกจากค่าจ้างรายชิ้น ความอิสระอาจไม่ใช่อิสระที่แท้จริง เพราะสภาพคือไร้การรวมกลุ่มและอำนาจต่อรอง . ความหลากหลายนี้แม้แต่องค์กรที่น่าจะเป็นต้นแบบของสื่ออย่างไทยพีบีเอสก็มีการจ้างงานที่หลากหลายมากไ...

ผมได้ยืนกระทู้ถามนายกฯ ถึง "แนวทางที่ชัดเจนของรัฐบาลในการผลักดันนโยบายเร่งจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับประชาชนโดยเร็วที่สุดตามที่แถลงไว้กับรัฐสภา" (อีกครั้ง) เรียบร้อย รอประธานวุฒิสภาบรรจุหลังเปิดสมัยประชุม 3 ก.ค.นี้ สำหรับกระทู้นี้ ผมยื่นถามตั้งแต่สมัยประชุมที่ผ่านมา แต่นายกฯ ไม่ได้มาตอบจนหมดสมัยประชุม ทางเลือกหากไม่ปล่อยให้กระทู้ตกไป ก็มี 2 ทาง คือ ให้ไปตอบลงราชกิจจาฯ แทน ไม่ก็ถอน และยืนใหม่เพื่อขอให้รัฐมนตรี (นายกฯ) มาตอบในที่ประชุมวุฒิสภาสมัยประชุมหน้าที่จะเปิดวันวันที่ 3 ก.ค.68 อย่างที่ทราบกันว่า เรายังไม่เห็นหน้าตาของร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญฉบับของคณะรัฐมนตรี ทั้งที่เรื่องนี้เป็นนโยบายของรัฐบาลที่นายกฯแถลงต่อสภาวันที่ 12 ก.ย.67 อีกทั้งการมีนโยบายจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับประชาชน เราก็ยังไม่เห็นมาตรการรณรงค์อะไรกับประชาชน หรือจัดเวทีถกเถียงแลกเปลี่ยนของรัฐบาลทั้งที่ผ่านมาแล้ว 7 เดือน จึงตั้งกระทู้ดังกล่าวเพื่อทราบแผนงานของรัฐบาลในฐานะที่เป็นนโยบายที่ว่า 'เร่ง' 'โดยเร็วที่สุด' นั้น

(ทีมงาน) วานนี้ (19 เมษายน 2568) ที่ The Farm Concept แบริ่ง เทวฤทธิ์ มณีฉาย สมาชิกวุฒิสภา พร้อมทีมงาน ร่วมกิจกรรมเสวนา "รัฐธรรมนูญใหม่ เป็นจริงกี่โมง" ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของกิจกรรม ”สาดสิทธิสาดแสง ลงแรงร่างรัฐธรรมนูญ“ จัดโดยอาสาสมัครนักสิทธิมนุษยชน รุ่น 18 มูลนิธิอาสาสมัครเพื่อสังคม . เทวฤทธิ์กล่าวว่า การที่ปัจจุบัน สว. ไม่มีอำนาจเลือกนายกฯ แล้ว ส่งผลให้แรงจูงใจในการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ของรัฐบาลดูเหมือนจะลดน้อยลง หากพิจารณาจากลำดับความสำคัญของนโยบายรัฐบาลเศรษฐา ทวีสิน จนถึงแพทองธาร ชินวัตร . เทวฤทธิ์กล่าวต่อถึงกระบวนการการร่างรัฐธรรมนูญใหม่ในขณะนี้ ซึ่งแบ่งออกเป็น 3 เส้นทาง 1) รอคำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญเรื่องการทำประชามติ ซึ่งคาดว่าจะใช้เวลา 20 วัน จะครบกำหนดในช่วงปลายเดือนเมษายน 2) การแก้ไขรัฐธรรมนูญ ม.256 ซึ่งหากจะแก้ไขต้องรอเปิดสมัยประชุมรัฐสภาอีกครั้งหลัง 3 กรกฎาคม แต่หากศาลรัฐธรรมนูญมีคำวินิจฉัยว่าให้ไปทำประชามติก่อนก็จะยังประชุมไม่ได้ 3) กรณี พรบ. ประชามติครบกำหนด 180 วันในช่วงกลางเดือนมิถุนายน ให้สภาผู้แทนลงมติฝ่ายเดียวได้ หมายความว่าหลังเปิดสมัยประชุมจะมี 2 วาระใหญ่...