เทวฤทธิ์ มณีฉาย

  ผมเห็นว่า เมื่อกระบวนการเข้าสู่การพิจารณาแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญ มาตรา 256 และหมวด 15 เพื่อจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ โดยจะมีการจัดทำประชามติคำถามที่สอง เพื่อสอบถามประชาชนว่าเห็นชอบกับวิธีการจัดทำรัฐธรรมนูญใหม่ที่รัฐสภาเสนอหรือไม่นั้น ประเด็นสำคัญที่ต้องถกเถียงต่อไป คือข้อสรุปว่า ประชาชนจะสามารถเลือกผู้ยกร่างรัฐธรรมนูญได้หรือไม่ และหากทำได้ จะเป็นการเลือกโดยตรงหรือโดยอ้อม . จากคำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญที่ 18/2568 ซึ่งมีประเด็นเพิ่มเติมระบุว่า “รัฐสภาไม่อาจให้ประชาชนเลือกผู้ยกร่างรัฐธรรมนูญได้โดยตรง” จะเห็นได้ว่าข้อความดังกล่าวเป็นส่วนขยายจากประเด็นหลักที่ศาลวินิจฉัยเกี่ยวกับอำนาจของ “รัฐสภา” ว่ามีอำนาจ “แก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญเพื่อนำไปสู่การจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่” หรือไม่ โดยศาลวินิจฉัยว่า รัฐธรรมนูญมิได้กำหนดอำนาจดังกล่าวไว้โดยชัดแจ้ง อย่างไรก็ตาม . - รัฐสภามีอำนาจ “ริเริ่มหรือแสดงความต้องการ” ในการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ได้ . - แต่ต้องให้ประชาชนในฐานะผู้มีอำนาจสถาปนารัฐธรรมนูญ ออกเสียงประชามติให้ความเห็นชอบเสียก่อน . จะเห็นได้ว่า ข้อสรุปที่ว่า “รัฐสภา” ไม่มีอำนาจทั้งในการ “จัดทำร...

  วันนี้ (11 ธันวาคม 2568) ในการประชุมรัฐสภา วาระพิจารณาร่างรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ ..) พุทธศักราช .... ซึ่งคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาเสร็จแล้ว ผมได้อภิปรายสนับสนุนข้อเสนอของกรรมาธิการเสียงข้างมากที่แก้ไขร่างมาตรา 256/28 เกี่ยวกับขั้นตอนการให้ความเห็นชอบร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ โดยกำหนดให้ใช้เสียงข้างมากของรัฐสภาเกินกึ่งหนึ่งของจำนวนสมาชิกทั้งสองสภาที่มีอยู่จริง ต่างจากเกณฑ์พิเศษในการแก้ไขรัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบัน . ผมกล่าวว่าหลักการสำคัญของมาตรานี้คือการทำให้สมาชิกทั้งสองสภาปฏิบัติหน้าที่บนความเสมอภาค และไม่สร้างเงื่อนไขพิเศษเกินจำเป็นในช่วงท้ายที่สุดของกระบวนการจัดทำรัฐธรรมนูญใหม่ โดยชี้ว่าขั้นตอนตามมาตรา 256/28 “ไม่ใช่การแก้ไขรัฐธรรมนูญเดิมอีกต่อไป” แต่เป็นกระบวนการหลังจากการยกร่างเสร็จสิ้นแล้ว ซึ่งต้องส่งต่อให้ประชาชนในฐานะผู้ทรงอำนาจสถาปนารัฐธรรมนูญดั้งเดิมตัดสินใจวินิจฉัยด้วยประชามติ . ผมยังกล่าวถึงข้อถกเถียงที่เกิดขึ้นเกี่ยวกับบทบาทของวุฒิสภาภายใต้รัฐธรรมนูญปี 2560 ว่ามีที่มาจากเจตนารมณ์ของผู้ร่างรัฐธรรมนูญ ซึ่งต้องการให้สภาที่สองเป็นกลไกเสริมสร้าง “...