กมธ. การพัฒนาการเมืองฯ กระทุ้งรัฐบาล ยืนยันร่างกฎหมายที่เสนอโดยประชาชนต่อรัฐสภา

วันนี้ (7 พฤษภาคม 2569) เวลา 13.00 นาฬิกา ณ ห้องแถลงข่าวสื่อมวลชน ชั้น 1 อาคารรัฐสภา (ฝั่ง สส.) คณะกรรมาธิการการพัฒนาการเมือง การมีส่วนร่วมของประชาชน สิทธิมนุษยชน สิทธิ เสรีภาพ และการคุ้มครองผู้บริโภค วุฒิสภา นำโดยนรเศรษฐ์ ปรัชญากร ประธานคณะกรรมาธิการฯ แถลงข่าวกรณีขอให้คณะรัฐมนตรีมีมติร้องขอให้สภาพิจารณาร่างพระราชบัญญัติ (พรบ.) ที่เสนอโดยภาคประชาชน เพื่อส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิในการมีส่วนร่วมของประชาชน
.
สืบเนื่องจากคณะอนุกรรมาธิการการพัฒนาการเมืองและการมีส่วนร่วมของประชาชน ในคณะกรรมาธิการการพัฒนาการเมืองฯ ได้พิจารณาติดตามสถานะของร่าง พรบ. ที่เสนอโดยภาคประชาชน ซึ่งค้างพิจารณาอยู่ในรัฐสภาและต้องตกไปเนื่องจากการยุบสภาผู้แทนราษฎร ตามบทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 มาตรา 147 คณะกรรมาธิการฯ พิจารณาเห็นว่าร่าง พรบ. จำนวน 9 ฉบับ ซึ่งประกอบด้วยร่างที่ประชาชนเข้าชื่อเสนอโดยตรงและร่างที่มีหลักการมาจากการขับเคลื่อนของภาคประชาชน ไม่ได้เป็นเพียงการปรับปรุงโครงสร้างทางกฎหมายเพื่อยกระดับสิทธิ เสรีภาพ และคุณภาพชีวิตของประชาชนเท่านั้น หากแต่เป็นหมุดหมายสำคัญที่สะท้อนถึงเจตจำนงของประชาชนในการเข้ามามีส่วนร่วมทางการเมืองและการกระจายอำนาจสู่ภาคประชาชน เพื่อให้การขับเคลื่อนกฎหมายดังกล่าวเป็นไปอย่างต่อเนื่องและเป็นการคุ้มครองสิทธิของประชาชนผู้เข้าชื่อเสนอรายชื่อ คณะกรรมาธิการฯ จึงขอเสนอให้คณะรัฐมนตรีพิจารณาเร่งรัดยืนยันร่าง พรบ. ทั้ง 9 ฉบับต่อรัฐสภา
.
ประกอบด้วย
.
- ร่าง พรบ. บริหารจัดการเพื่ออากาศสะอาด พ.ศ. ….
- ร่าง พรบ. การรายงานและเปิดเผยข้อมูลการปล่อยและการเคลื่อนย้ายสารมลพิษสู่สิ่งแวดล้อม พ.ศ. ….
- ร่าง พรบ. สำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล (ฉบับที่ ..) พ.ศ. ....
- ร่าง พรบ. รับรองอัตลักษณ์ทางเพศสภาพ การแสดงออกทางเพศสภาพ และคุณลักษณะทางเพศ พ.ศ. ....
- ร่าง พรบ. ความรับผิดเพื่อความชำรุดบกพร่องของสินค้า พ.ศ. ....
- ร่าง พรบ.วิชาชีพบริหารทรัพยากรบุคคล พ.ศ. ....
- ร่าง พรบ.ยกเลิกพระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการค้าประเวณี พ.ศ. 2539 พ.ศ. ....
- ร่าง พรบ. ส่งเสริมสังคมสันติสุข พ.ศ. ....
และ ร่าง พรบ. นิรโทษกรรมแก่ราษฎรซึ่งได้รับความเสียหายหรือได้รับผลกระทบจากการดำเนินการตามนโยบายทวงคืนผืนป่า พ.ศ. ....
.
คณะกรรมาธิการฯ มีความเห็นว่าการที่คณะรัฐมนตรีให้ความสำคัญและมีมติยืนยันร่างกฎหมายเหล่านี้ต่อรัฐสภาภายในกำหนดเวลาตามกฎหมายจะเป็นการแสดงออกถึงความจริงใจของรัฐบาลในการรับฟังเสียงของประชาชน และเป็นการเสริมสร้างระบอบประชาธิปไตยแบบมีส่วนร่วมให้เข้มแข็งต่อไป
.
ด้านเทวฤทธิ์ มณีฉาย สมาชิกวุฒิสภาและโฆษกกรรมาธิการฯ อธิบายถึงปัญหาเชิงโครงสร้างตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 147 ที่ทำให้กฎหมายค้างพิจารณาจำนวน 116 ฉบับจากการยุบสภาเมื่อเดือนธันวาคมที่ผ่านมาต้องตกอยู่ในภาวะสุญญากาศ เนื่องจากฝ่ายนิติบัญญัติไม่มีอำนาจริเริ่มพิจารณาต่อได้เอง แต่ต้องรอความเห็นชอบจากฝ่ายบริหาร
.
แม้ว่าในการประชุม ครม. ครั้งล่าสุดจะมีมติให้พิจารณาร่างกฎหมาย 31 ฉบับต่อ (รวมถึงร่าง พรบ. บริหารจัดการเพื่ออากาศสะอาดของภาคประชาชน) แต่คณะกรรมาธิการฯ ยังคงมีความกังวลต่อร่างกฎหมายภาคประชาชนอีก 6 ฉบับที่เหลือซึ่งยังไม่มีความชัดเจนจากรัฐบาล ซึ่งเส้นตายตามรัฐธรรมนูญมาตรา 147 ระบุไว้ว่าภายใน 60 วันหลังจากที่มีการประชุมสภาผู้แทนราษฎรครั้งแรก (คือวันที่ 12 พฤษภาคมนี้) ตนหวังว่าร่างกฎหมายอีก 6 ฉบับที่ประชาชนเข้าชื่อจะไม่ตกไปโดยกลไกแบบนี้
.
พร้อมยกตัวอย่างความคืบหน้าของร่างกฎหมายสำคัญที่เสี่ยงถูกปัดตก เช่น ร่าง พรบ. PRTR (รายงานการปลดปล่อยและเคลื่อนย้ายมลพิษ) ซึ่งผ่านการพิจารณาชั้นกรรมาธิการของ สส. ไปแล้วและกำลังรอเข้าวาระ 2 รวมถึงร่างกฎหมายเกี่ยวกับสิทธิความหลากหลายทางเพศ (อัตลักษณ์ทางเพศ) การยกเลิก พรบ. ค้าประเวณี และร่าง พรบ. นิรโทษกรรมแก่ราษฎรที่ได้รับผลกระทบจากนโยบายทวงคืนผืนป่า
.
เทวฤทธิ์เสริมด้วยว่าหาก ครม. ไม่พิจารณาต่อก็ยังมีกลไกตาม พรบ. เข้าชื่อเสนอกฎหมายที่ผู้ริเริ่มสามารถร้องขอต่อประธานสภาให้เดินหน้าต่อได้ภายใน 120 วัน แต่นั่นแปลว่าต้องนับหนึ่งใหม่ ตนคิดว่าร่างเหล่านี้ไม่ควรตกไป ความขัดแย้งระหว่างนิติบัญญัติกับบริหารเมื่อเดือนธันวาคมไม่ควรส่งผลเสียต่อการมีส่วนร่วมของประชาชน
.
ขณะที่วีรยุทธ สร้อยทอง สมาชิกวุฒิสภาและกรรมาธิการฯ ได้กล่าวย้ำถึงความสำคัญของเนื้อหาในร่างกฎหมายทั้ง 6 ฉบับว่าล้วนเป็นเรื่องที่เกี่ยวข้องกับสิ่งแวดล้อม สิทธิ และผลประโยชน์ของประชาชนโดยตรง ซึ่งร่างกฎหมายบางฉบับใช้เวลาผลักดันในสภานานนับปี จึงเป็นเรื่องน่าเสียดายหากรัฐบาลจะละเลยความต้องการของประชาชนในส่วนนี้
.
วีรยุทธชี้ว่าฝ่ายบริหารและนิติบัญญัติควรเปิดใจให้กว้าง เปิดพื้นที่ให้พี่น้องประชาชนได้ร่วมร่างกฎหมายที่จะนำมาใช้กับทุกคนในสังคม จึงอยากฝากรัฐบาลว่าเรื่องพวกนี้ไม่มีอะไรเสียหายต่อการบริหารราชการแผ่นดินเลย หากหยิบขึ้นมากลั่นกรองจะเป็นประโยชน์สูงสุด หากท้ายที่สุดแล้วรัฐบาลเลือกที่จะไม่หยิบยกร่างกฎหมายของประชาชนขึ้นมาพิจารณาต่อก็ควรต้องมีคำอธิบายที่ชัดเจนให้กับสังคมด้วย