เทวฤทธิ์ มณีฉาย

. วันนี้ (4 ก.ย.69) ที่ห้อง Common Room คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิต มีการจัดกิจกรรมเสวนาในหัวข้อ “การออกแบบระบบการเลือกตั้งสภาร่างรัฐธรรมนูญที่ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชน” โดยเวทีนี้รวบรวมทั้งนักวิชาการ นักการเมือง และภาคประชาสังคม มาร่วมกันถกเถียงถึงความจำเป็นและรูปแบบของการมีสภาร่างรัฐธรรมนูญ (สสร.) ที่มาจากประชาชน . ทำไมประชาชนต้องได้ร่างรัฐธรรมนูญเอง? : เอกศักดิ์ หอมชื่น สส. กล่าวถึงเหตุผลว่าทำไมประชาชนถึงต้องร่างรัฐธรรมนูญใหม่เอง เนื่องด้วยรัฐธรรมนูญปี 2560 ขาดความชอบธรรมเนื่องจากเกิดจากการรัฐประหาร รวมทั้งไม่ได้ให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการร่างตั้งแต่ต้น ทั้งที่รัฐธรรมนูญควรเป็นรากฐานทางปัญญาและเป็นโครงการทางการเมืองร่วมกันของสังคม ขณะนี้สังคมเกิดความตื่นรู้แล้ว ประชาชนจึงควรได้รับสิทธิในการร่างรัฐธรรมนูญเสียที . [ทำไมต้องมีคูหาเลือกตั้งสภาร่างรัฐธรรมนูญ] . อภินพ อติพิบูลย์สิน กล่าวถึงปัญหาของการแก้รัฐธรรมนูญว่าการแก้ไขรัฐธรรมนูญทำได้ยากมากเพราะติดเงื่อนไขมาตรา 256 ที่ต้องได้เสียงสนับสนุนจาก สว. และฝ่ายค้าน ภายใต้สภาพการเมืองปัจจุบัน ผู้ที่ได้เปรียบย่อมไม่ต้องก...

มีคูหาได้ในกระบวนการร่างรัฐธรรมนูญ . วันก่อนผมได้มีโอกาสให้สัมภาาษณ์ผ่านรายการ "ทันข่าววุฒิสภา" กรณีที่ร่วมคณะ สส. สว. ไปคุยกับ ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ 3 คน ถึงประเด็นปัญหาการร่างรัฐธรรมนูญ ถือเป็น "จุดเปลี่ยน" สำคัญที่ช่วยคลายความอึมครึมทางการเมืองไปได้พอสมควร . ปลดล็อก "สสร. เลือกตั้ง 100%" ทำได้ ศาลไม่ได้ห้าม . ที่ผ่านมาฝ่ายการเมืองถกเถียงกันหนักมากว่า คำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญที่ 18/2568 ห้ามไม่ให้ประชาชนมีคูหาเลือกตั้ง สสร. (สภาร่างรัฐธรรมนูญ) โดยตรงหรือไม่ จาากการพูดคุยดังกล่าวประธานศาลรัฐธรรมนูญ ได้ความชัดเจนว่า "การมีคูหาเลือกตั้ง สสร. สามารถทำได้" ซึ่งไม่ถือว่าขัดคำวินิจฉัยของศาล . แม้ทางเทคนิค เลือกตัวแทนได้ แต่เลือก "คนจับปากกาเขียน" โดยตรงไม่ได้ . ประธานศาล รธน. อธิบายว่า สิ่งที่ศาลกังวลในคำวินิจฉัย คือการให้ประชาชนไปเลือกตั้ง "กรรมาธิการยกร่าง" หรือช่างเทคนิคที่จะมาจับปากกาเขียนกฎหมายโดยตรง เพราะอาจเขียนบทบัญญัติทางกฎหมายไม่ได้ . ทางออกคือ ประชาชนสามารถเลือก สสร. เข้ามาเป็นตัวแทนได้ 100% แล้วให้ สสร. หรืออาจจะให้สภา ห...

ชวนคุยวันอาทิตย์ที่ 21 มิ.ย.2569 - เก็บตกวงคุยระหว่าง สส. สว. กับตุลาการศาลรัฐธรรมนูญเมื่อวันศุกร์ที่ผ่านมา กับผลยืนยันเกี่ยวกับคำวินิจฉัยที่ 18/2568 ยันมีคูหาเลือก สสร.ได้ แต่คนยกร่างไม่ได้ - ชวนจับตามอังคารนี้ สว.จะลงมติเห็นชอบตุลาการศาลรัฐธรรมนูญคนใหม่แต่นครินทร์ หรือไม่ หลังตีตกไปแล้ว 2 รอบ

วันนี้ (19 มิ.ย.) เวลา 10.00 น ที่สำนักงานศาลรัฐธรรมนูญ ผมได้ร่วมเดินทางไปกับ กมธ.พัฒนาการเมืองฯ สว. และ กมธ.กิจการศาล องค์กรอิสระฯ เข้าพบ นครินทร์ เมฆไตรรัตน์ ประธานศาลรัฐธรรมนูญ อุดม รัฐอมฤตและสราวุธ ทรงศิวิไล ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ เพื่อรับฟังข้อมูลและแลกเปลี่ยนความคิดเห็นเกี่ยวกับคำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญที่ 18/2568 แนวทางการแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญและการจัดให้มีสภาร่างรัฐธรรมนูญ (สสร.) เพื่อจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ . ในการหารือได้มีการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นเกี่ยวกับสาระสำคัญและผลทางกฎหมายของคำวินิจฉัยดังกล่าว รวมทั้งแนวทางการแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญ การจัดให้มี สสร. เพื่อจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ตลอดจนประเด็นรูปแบบและกลไกการมีส่วนร่วมของประชาชน ในกระบวนการจัดทำรัฐธรรมนูญเพื่อให้การดำเนินการดังกล่าวเป็นไปโดยชอบธรรม . โดยสรุปข้อกังวลที่ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญมีประเด็นนี้มาในคำวินิจฉัยเพราะเห็นว่าคนที่ลงมือร่างอาจถ้ามาจากการเลือกโดยตรง[นั่นหมายถึง คนที่จะทำหน้าที่ “ยกร่าง” นั่นเอง] เพราะอาจไม่สามารถร่างได้เนื่องจากขาดความรู้ในเทคนิคการร่าง แต่ไม่ได้หมายความว่า จะไม่มีคูหา ประชาชนสามารถเลือกผู...

คุยกันวันที่ 16 มิ.ย.2569 - คลิป กกต.เก็บโพยฮั้ว สว. - ร่างวิธีการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ กับประเด็นที่มาของ สสร. และอำนาจของ สว. - ยื่นประธานศาลฎีกาในฐานะประธานคณะกรรมการสรรหา กกต.

พูดคุยกับ "มายด์ ภัสราวลี" เครือข่ายรณรงค์รัฐธรรมนูญ (CALL) หลังยื่นรายชื่อผู้ริเริ่มร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญต่อสภา ลุย สสร.เลือกตั้ง 100% เตรียมล่า 50,000 รายชื่อ เพื่อรัฐธรรมนูญที่ประชาชนมีส่วนร่วมอย่างตั้งแต่ต้นน้ำ กลางน้ำ ปลายน้ำอย่างแท้จริง

ภาพรวมของการแก้ไขรัฐธรรมนูญมาตรา 256 ในส่วนของร่างพรรคเพื่อไทยจบลงอย่างรวดเร็วภายในเวลาไม่ถึง 24 ชั่วโมงนับจากพรรคภูมิใจไทยสั่ง สส. ถอนชื่ออย่างกะทันหันในวันที่ 3 มิถุนายน จนกระทั่งเที่ยงวันต่อมา (4 มิถุนายน) จุลพันธ์ อมรวิวัฒน์ หัวหน้าพรรคเพื่อไทย ต้องออกมาแถลงข่าวชะลอการยื่นร่างและพร้อมปรับแก้ที่มา สสร. ให้ลู่ตามแนวทางของภูมิใจไทย หลังได้รับเสียงสนับสนุนจากทั้งพรรคภูมิใจไทยและพรรคประชาชนมาแล้ว ปรากฏการณ์นี้สะท้อนให้เห็นถึงสภาวะแห่งความกลัวและการยอมจำนนต่อกลไกที่เป็นกับดักนี้อย่างราบคาบ . ประเด็นที่ภูมิใจไทยนำมาใช้เป็นโล่กำบังในการถอนชื่อออกจากร่างแก้รัฐธรรมนูญในครั้งนี้คือความ “เกรงใจ” ต่อคำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญที่ 18/2568 ซึ่งรัฐสภาเคยส่งเรื่องไปถามเพียงว่า “ต้องทำประชามติกี่ครั้งและอย่างไร” ในการทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ แต่ศาลรัฐธรรมนูญกลับเขียนข้อความ “แถม” พ่วงท้ายมาในลักษณะส่วนขยายว่า “รัฐสภาไม่อาจให้ประชาชนเลือกผู้ร่างรัฐธรรมนูญ (สสร.) ได้โดยตรง” ทั้งที่สภาไม่ได้ถาม . หากเราย้อนไปพิจารณาโครงสร้างคำวินิจฉัยรายบุคคลของตุลาการทั้ง 9 ท่าน จะพบความจริงว่ามีตุลาการเพียง 3 ท่านเท่านั้น ค...

  ผมเห็นว่า เมื่อกระบวนการเข้าสู่การพิจารณาแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญ มาตรา 256 และหมวด 15 เพื่อจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ โดยจะมีการจัดทำประชามติคำถามที่สอง เพื่อสอบถามประชาชนว่าเห็นชอบกับวิธีการจัดทำรัฐธรรมนูญใหม่ที่รัฐสภาเสนอหรือไม่นั้น ประเด็นสำคัญที่ต้องถกเถียงต่อไป คือข้อสรุปว่า ประชาชนจะสามารถเลือกผู้ยกร่างรัฐธรรมนูญได้หรือไม่ และหากทำได้ จะเป็นการเลือกโดยตรงหรือโดยอ้อม . จากคำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญที่ 18/2568 ซึ่งมีประเด็นเพิ่มเติมระบุว่า “รัฐสภาไม่อาจให้ประชาชนเลือกผู้ยกร่างรัฐธรรมนูญได้โดยตรง” จะเห็นได้ว่าข้อความดังกล่าวเป็นส่วนขยายจากประเด็นหลักที่ศาลวินิจฉัยเกี่ยวกับอำนาจของ “รัฐสภา” ว่ามีอำนาจ “แก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญเพื่อนำไปสู่การจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่” หรือไม่ โดยศาลวินิจฉัยว่า รัฐธรรมนูญมิได้กำหนดอำนาจดังกล่าวไว้โดยชัดแจ้ง อย่างไรก็ตาม . - รัฐสภามีอำนาจ “ริเริ่มหรือแสดงความต้องการ” ในการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ได้ . - แต่ต้องให้ประชาชนในฐานะผู้มีอำนาจสถาปนารัฐธรรมนูญ ออกเสียงประชามติให้ความเห็นชอบเสียก่อน . จะเห็นได้ว่า ข้อสรุปที่ว่า “รัฐสภา” ไม่มีอำนาจทั้งในการ “จัดทำร...

ในการประชุมวุฒิสภาวันนี้ (23 มีนาคม 2569) ซึ่งมีวาระพิจารณารายงานการศึกษาทบทวนบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2560 และรูปแบบการจัดตั้งสภาร่างรัฐธรรมนูญ (สสร.) ผมในฐานะโฆษกกรรมาธิการได้ชี้แจงต่อที่ประชุมโดยตอบคำถามสำคัญของสมาชิกท่านหนึ่งต่อทัศนคติที่มีต่อนักการเมือง จนถึงขั้นที่มีการกล่าวถึง “สันดาน” ของนักการเมือง พร้อมสะท้อนความจำเป็นของการเปิดพื้นที่ให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ . ผมกล่าวว่าสังคมไทยกำลังเผชิญความย้อนแย้งในตัวเอง ระหว่างความไม่ไว้วางใจนักการเมืองกับความคาดหวังให้สภาเป็นผู้ดำเนินการร่างรัฐธรรมนูญ ทั้งที่นักการเมืองจำนวนมากมาจากการเลือกตั้งและมีความรับผิดชอบต่อประชาชน การใช้ถ้อยคำในลักษณะดูถูกนักการเมืองจึงอาจเป็นการดูหมิ่นเจตจำนงของประชาชนผู้ใช้สิทธิเลือกตั้งไปด้วยในตัว . ในข้อกังวลเรื่องผลประโยชน์ทับซ้อน ผมย้ำว่าการมีสภาร่างรัฐธรรมนูญ (สสร.) ซึ่งกำหนดข้อห้ามในการดำรงตำแหน่งทางการเมืองภายหลังเป็นกลไกหนึ่งที่ช่วยลดความเสี่ยงดังกล่าว แม้ไม่สามารถป้องกันได้ทั้งหมดแต่ก็เป็นหลักประกันในระดับหนึ่งว่าผู้ยกร่างจะไม่เขียนกติกาเพื่อประโยชน์ของตนเอง . สำหรับข้อถกเถ...

  วันนี้ (11 ธันวาคม 2568) ในการประชุมรัฐสภา วาระพิจารณาร่างรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ ..) พุทธศักราช .... ซึ่งคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาเสร็จแล้ว ผมได้อภิปรายสนับสนุนข้อเสนอของกรรมาธิการเสียงข้างมากที่แก้ไขร่างมาตรา 256/28 เกี่ยวกับขั้นตอนการให้ความเห็นชอบร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ โดยกำหนดให้ใช้เสียงข้างมากของรัฐสภาเกินกึ่งหนึ่งของจำนวนสมาชิกทั้งสองสภาที่มีอยู่จริง ต่างจากเกณฑ์พิเศษในการแก้ไขรัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบัน . ผมกล่าวว่าหลักการสำคัญของมาตรานี้คือการทำให้สมาชิกทั้งสองสภาปฏิบัติหน้าที่บนความเสมอภาค และไม่สร้างเงื่อนไขพิเศษเกินจำเป็นในช่วงท้ายที่สุดของกระบวนการจัดทำรัฐธรรมนูญใหม่ โดยชี้ว่าขั้นตอนตามมาตรา 256/28 “ไม่ใช่การแก้ไขรัฐธรรมนูญเดิมอีกต่อไป” แต่เป็นกระบวนการหลังจากการยกร่างเสร็จสิ้นแล้ว ซึ่งต้องส่งต่อให้ประชาชนในฐานะผู้ทรงอำนาจสถาปนารัฐธรรมนูญดั้งเดิมตัดสินใจวินิจฉัยด้วยประชามติ . ผมยังกล่าวถึงข้อถกเถียงที่เกิดขึ้นเกี่ยวกับบทบาทของวุฒิสภาภายใต้รัฐธรรมนูญปี 2560 ว่ามีที่มาจากเจตนารมณ์ของผู้ร่างรัฐธรรมนูญ ซึ่งต้องการให้สภาที่สองเป็นกลไกเสริมสร้าง “...

  วันนี้ (10 ธันวาคม 2568) ในการประชุมรัฐสภา วาระพิจารณาร่างแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย มาตรา 256/1 ผมได้ร่วมอภิปรายแสดงความไม่เห็นด้วยต่อการที่กรรมาธิการเสียงข้างมากตัดข้อความในอนุมาตรา 2 ของมาตรา 256/1 โดยเฉพาะในส่วนของคำว่า “สภาที่ปรึกษา” และคำว่า “ซึ่งมาจากการเลือกตั้งของผู้มีสิทธิเลือกตั้ง” . ผมชี้แจงว่าเหตุที่ไม่ได้ยื่นคำแปรญัตติไว้ล่วงหน้า เพราะไว้ใจว่ากรรมาธิการเสียงข้างมากจะยืนยันหลักการสำคัญขององค์กรที่ทำหน้าที่จัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ซึ่งตามร่างเดิมประกอบด้วยสภา กรรมาธิการร่างรัฐธรรมนูญ และสภาที่ปรึกษาซึ่งมาจากการเลือกตั้งของประชาชน โดยเฉพาะในส่วนของสภาที่ปรึกษา . แม้จะมีข้อกังวลเกี่ยวกับคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญ แต่ในวาระที่หนึ่งผมได้ยืนยันแล้วว่ารัฐสภาสามารถเป็นผู้ริเริ่มหรือแสดงความประสงค์ให้ผู้ร่างรัฐธรรมนูญมาจากการเลือกตั้งของประชาชนโดยตรงได้ เนื่องจากกระบวนการจัดทำรัฐธรรมนูญไม่สามารถกระทำได้โดยรัฐสภาเพียงลำพัง แต่ต้องผ่านวาระที่สาม และต้องถามผู้มีอำนาจสถาปนารัฐธรรมนูญดั้งเดิมคือประชาชน ผ่านกระบวนการประชามติอยู่แล้ว . ร่างที่เข้าสู่วาระแรกถูกออกแบบให...

วันนี้ (4 ธันวาคม 2568) ผมได้แสดงจุดยืนร่วมกับเพื่อนสมาชิกวุฒิสภา ยืนยันว่าสนับสนุนการร่างรัฐธรรมนูญใหม่ทั้งฉบับ และ สสร.ที่มาจากประชาชน แม้ในวันนี้จะต้องมีอุปสรรคหลายด้าน แต่ผมยืนยันว่าจุดยืนนี้จะไม่เปลี่ยน . อย่างไรก็ตามก็เข้าใจเงื่อนไขข้อจำกัด และความพยายามของพรรคการเมืองและ กมธ. ที่พยายามฝ่าเงื่อนไขข้อจำกัดต่างๆ ได้ จึงอยากให้ทุกท่านเข้าใจด้วยเช่นกัน

เมื่อวันที่ 29 พฤศจิกายน 2568 ที่ห้องมารุต บุนนาค คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์ ทีมงานวุฒิสมาชิก เทวฤทธิ์ มณีฉาย ร่วมการสัมมนา “คำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญกับการทำประชามติแก้ไขและจัดทำรัฐธรรมนูญใหม่” . ในช่วงแรกเป็นการปาฐกถาเรื่อง “ศาลรัฐธรรมนูญไทยกับปัญหาการเป็นผู้ชี้ขาดข้อพิพาททางรัฐธรรมนูญและทางการเมืองร่วมสมัย” โดย ศ. ดร.วรเจตน์ ภาคีรัตน์ อาจารย์ประจำคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ซึ่งเสนอว่าศาลรัฐธรรมนูญแม้จะเป็นศาลแต่ก็มีบทบาทมากในทางการเมือง เพราะควบคุมการตัดสินใจทางการเมืองผ่านกฎหมาย หลายกรณีรัฐธรรมนูญก็มีเรื่องคุณค่าทางการเมืองซึ่งให้ศาลรัฐธรรมนูญตีความ หลายครั้งที่เขียนไว้ขัดแย้งกันทำให้ศาลรัฐธรรมนูญมีอำนาจตีความและให้คุณค่าโดยไม่มีใครโต้แย้งได้ . ศาลรัฐธรรมนูญไทยมีบทบาททางการเมืองสูงมาก บางครั้งถึงขั้นตำหนิหรือประณามคู่กรณีด้วยหลักศีลธรรมของตนเอง ล่าสุดคือเรื่อง “คุณธรรมทางภาษี” ทั้ง ๆ ที่ไม่ได้ผิดกฎหมาย การเอาหลักธรรมของศาสนาพุทธซึ่งพระพุทธเจ้าให้ใช้กับปัจเจกมาใช้ตัดสินในทางสังคมก็สุ่มเสี่ยงจะทำตามอำเภอใจในนามของความดีงาม ศาลมักใช้โวหารที่สละสลวยแต่ว่าง...

  วันนี้ (14 ตุลาคม 2568) ในที่ประชุมร่วมกันของรัฐสภา ผมร่วมอภิปรายร่างสนับสนุนร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญทั้ง 3 ร่าง ทั้งของพรรคประชาชน พรรคภูมิใจไทย และพรรคเพื่อไทย เพื่อเปิดทางให้มีการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ . ผมชี้ว่าการเดินทางในเรื่องนี้ถือเป็นเส้นทางที่ยาวนาน ตั้งแต่การประกาศใช้รัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2560 ที่ผ่านมาเรามีความพยายามในการแก้ไขรัฐธรรมนูญมาโดยตลอดรวม 26 ฉบับ แต่ผ่านเพียง 1 ฉบับเท่านั้น และในจำนวน 25 ฉบับที่ไม่ผ่านนั้นมีถึง 11 ฉบับที่ผ่านเสียงข้างมากของรัฐสภาแต่ไปติดเงื่อนไขที่เสียง สว. หนึ่งในสาม จึงเกิดการนิยามในช่วงก่อนหน้านี้ว่า สว. ชุดที่แล้ว เป็น “องครักษ์พิทักษ์รัฐธรรมนูญ” แต่สำหรับ สว. ชุดนี้ผมเชื่อมั่นว่าจะเป็นกุญแจสำคัญในการเปิดโอกาสให้มีการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ . ความพยายามในการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ไม่ได้เพิ่งเริ่มจากรัฐธรรมนูญปี 2560 แต่เริ่มมีมาตั้งแต่ปี 2550 ที่เรามีรัฐธรรมนูญซึ่งมาจากการรัฐประหาร และจนถึงวันนี้เรายังไม่เคยมีรัฐธรรมนูญที่ประชาชนเป็นผู้สถาปนาด้วยตนเองอย่างแท้จริง . ในส่วนของร่างรัฐธรรมนูญทั้งสามร่างนั้นเนื้อหาในส่วนหลักการไม่ได้ขัดกัน เพราะไม่ได้ไ...

ในวันที่ 14-15 ตุลาคม 2568 ที่ประชุมร่วมกันของรัฐสภาจะพิจารณาวาระที่ 1 ร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญ ม.256 และเพิ่มเติมหมวด 15/1 ผมขอชวนทุกท่านร่วมไขกุญแจดอกแรกสู่การร่างรัฐธรรมนูญใหม่ครั้งนี้ไปด้วยกัน . 1. ทั้ง 3 ร่าง ในส่วนหลักการพูดถึงการแก้ ม.256 และเพิ่มเติมหมวด 15/1 โดยไม่มีร่างใดล็อกไม่ให้ประชาชนเลือก สสร.โดยตรง แต่จะไปลงรายละเอียดรายมาตรา ดังนี้ . - ร่างพรรคภูมิใจไทย: ให้รัฐสภาเลือกจากผู้สมัคร 77 จังหวัด อีก 22 คนมาจากผู้เชียวชาญ โดยทั้งหมดให้รัฐสภาเห็นชอบ ไม่มีส่วนที่ประชาชนได้เลือก และให้ สสร. นั้นเลือก กมธ. ยกร่าง . - ร่างพรรคเพื่อไทย: เลือกจากจังหวัด 300 คน จากนั้นให้รัฐสภาเคาะเลือกเหลือ 100 คน อีก 51 คน จากการเสนอชื่อขององค์กรต่างๆ ส่วน กมธ. ยกร่าง 27 คน มาจาก สสร. 14 อีก 13 เป็นผู้ทรงคุณวุฒิ . - ร่างพรรคประชาชน: กมธ. ยกร่างมี 35 คน ใช้บัญชีรายชื่อ/ทีมเสนอให้ประชาชนเลือกโดยใช้เขตประเทศ(เหมือนระบบบัญชีรายชื่อ) จำนวน 70 คน จากนั้นให้รัฐสภาเลือก โดยสมาชิกรัฐสภา 20 คน เลือกได้ 1 คน เหลือ 35 คน อีกองค์กรหนึ่งคือ สภาที่ปรึกษา 100 คน มาจากการเลือกของประชาชนแบบแบ่งเขต ไม่มีอำนาจร่าง แต่มีบ...

คำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญ 18/2568 ว่าด้วยเรื่องรัฐสภามีอํานาจริเริ่มหรือแสดงความต้องการเพื่อจัดทํารัฐธรรมนูญฉบับใหม่หรือไม่ และต้องทำประชามติกี่ครั้งในการทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ เผยแพร่ลงราชกิจจานุเบกษาแล้วเมื่อวาน (7 ตุลาคม 2568) . ประเด็นที่น่าสนใจก่อนถึงคำวินิจฉัย ได้แก่ . 1. มีการย้ำความเห็นศาลรัฐธรรมนูญเรื่อง "รัฐสภาไม่อาจให้ประชาชนเลือกผู้ร่างรัฐธรรมนูญได้โดยตรง" ถึง 3 รอบ สองรอบแรกอยู่ในการตอบประเด็นอำนาจรัฐสภาในการริเริ่มจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ อีก 1 ครั้งอยู่ส่วนสรุปตอนท้าย ทั้งที่ผู้ถามคือคุณวิสุทธิ์ ไชยณรุณและ นพ.เปรมศักดิ์ เพียยุระไม่มีคำถามนี้เลย . 2. มีการเผยแพร่ความเห็นของพยานผู้เชี่ยวชาญด้วย 6 คน ประกอบด้วย มีชัย ฤชุพันธ์, บวรศักดิ์ อุวรรณโณ, สมคิด เลิศไพฑูรย์, ณรงค์เดช สรุโฆษิต, รวินท์ ลีละพัฒนะ และปูนเทพ ศิรินุพงศ์ . 3. ศาลชี้ว่าข้อห้ามเด็ดขาดที่ทำไม่ได้คือ การแก้ที่ขัดกับ ม.255 ที่มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงคุณค่าและหลักการสําคัญ ทั้งระบอบการปกครองและรูปแบบรัฐ โดยศาลระบุด้วยว่านอกเหนือจากนั้นย่อมกระทำได้ . 4. ศาลอธิบาย ม.256 ซึ่งบัญญัติขั้นตอนการแก้ไขรัฐธรรมนูญนั้นว่...

เมื่อวันพฤหัสที่ผ่านมา ผมได้มีโอกาสให้สัมภาษณ์ทาง ทาง people tv กับประเด็นอนาคตประชาธิปไตย ภายใต้ รัฐธรรมนูญ และการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ รวมทั้งสสร ควรเป็นแบบใด  

“สำนักงานศาลรัฐธรรมนูญเนี่ย ก็ระบุเพียงแค่ รัฐสภาไม่อาจ…แต่ไม่ได้หมายความว่า ประชาชนจะไม่สามารถที่จะบอกตัวเองว่า ฉันจะเป็นคนเลือกผู้ร่างได้โดยตรง ผมคิดว่าสิ่งแรกเลยนะ คือการยืนยัน ศาลรัฐธรรมนูญไม่ใช่ครูใหญ่ หรือว่า เป็นคนที่กํากับทุกอย่างของสถาบันทางการเมืองทั้งหมด” เทวฤทธิ์ มณีฉาย สมาชิกวุฒิสภา และโฆษกคณะกรรมาธิการการพัฒนาการเมือง ฯ เมื่อวันอังคารที่ผ่านมา ผมได้มีโอกาสรวมพูดคุยในรายการฟังเสียงประเทศไทย ตอน รัฐธรรมนูญใหม่…ทำไมสังคมไทยต้องยืนยัน สสร. จากประชาชน ซึ่งออกอากาศวันนี้ (27 ก.ย.) ช่วงเย็น รับชมเวอร์ชั่น UNCUT ได้ที่ https://www.youtube.com/watch?v=gVIlVmwvZo0 โจทย์เรื่องจัดทำรัฐธรรมนูญใหม่ตอนนี้ ผมมี 2 ทางที่ยังไม่แน่ใจว่าทางไหนจะเวิร์คกว่ากัน ทางหนึ่ง 'สร้างรัฐธรรมนูญที่ไม่ใช่กระดาษ' คือยันมันตั้งแต่ต้น ไม่ควรหาทางอ้อม สสร.ต้องมาจากการเลือกตั้งของประชาชน ประชามติครั้งแรกยังไม่ต้อฝรับรองการแก้หมวด 15/1 ก็ได้ ถาม 2 คำถามพื้นฐานว่าอยากให้มีรัฐธรรมนูญใหม่ไหมกับสสร.มาจากการเบือหของประชาชนโดยตรงไหม เรื่องโต้กลับศาลรัฐธรรมนูญสำคัญมาก อย่างน้อยเราต้องทำลายความสูงสุดของศาลรธ...

ช่วงหนึ่งของการแถลงข่าวของ กมธ.การพัฒนาการเมืองฯ วุฒิสภา วันนี้ (15 กันยายน 2568) ผมได้กล่าวเสริมในประเด็นเรื่องคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญที่ห้ามมิให้รัฐสภาให้ประชาชนเลือกผู้ร่างรัฐธรรมนูญว่า สิ่งที่เราควรทำความเข้าใจให้ชัดเจนก่อนก็คือ เอกสารแถลงข่าวของศาลรัฐธรรมนูญที่เผยแพร่ออกมายังไม่ใช่คำวินิจฉัยฉบับเต็ม หากแต่เป็นเพียงถ้อยแถลงที่สะท้อนความเห็นในบางประเด็น ซึ่งบางส่วนก็อยู่นอกเหนือขอบเขตคำถามที่สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรได้ยื่นต่อศาล ทั้งจากหมอเปรมศักดิ์และคุณวิสุทธิ์ ไชยณรุณ เนื้อหาบางตอนระบุไว้ว่า รัฐสภาไม่สามารถให้ประชาชนเลือกผู้ร่างรัฐธรรมนูญโดยตรงได้ หากพิจารณาอย่างถี่ถ้วนแล้วจะเห็นว่าข้อความนี้ไม่ใช่คำวินิจฉัยที่ผูกพัน หากแต่เป็นเพียงความเห็นหรือการ “ดักทาง” ไว้ล่วงหน้า . ดังนั้นรัฐสภาในฐานะเสาหลักหนึ่งของอำนาจอธิปไตยต้องยืนยันหนักแน่นว่าตนเองมีสิทธิและอำนาจในการแก้ไขรัฐธรรมนูญ เพราะรัฐธรรมนูญมาตรา 3 ระบุไว้อย่างชัดเจนว่า อำนาจอธิปไตยเป็นของปวงชนชาวไทย ข้อความนี้ยังได้รับการอธิบายโดยคณะผู้ร่างเดิม นำโดยมีชัย ฤชุพันธุ์ ที่ย้ำให้เห็นถึงความสำคัญของการยึดโยงอำนาจกับประชาชนโดยตรง รัฐสภ...

เมื่อวานนี้ (10 กันยายน 2568) ศาลรัฐธรรมนูญมีมติด้วยเสียงข้างมาก 6 ต่อ 1 วินิจฉัยว่าการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่จำเป็นต้องมีประชามติ 3 ครั้ง โดยครั้งที่ 1 และ 2 สามารถทำพร้อมกันได้ อีกทั้งยังมีข้อห้ามชัดเจนว่ารัฐสภาไม่อาจกำหนดให้ประชาชนเลือกสมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญ (สสร.) ได้โดยตรง ซึ่งคำวินิจฉัยนี้ได้วางกรอบที่สำคัญต่อกระบวนการร่างรัฐธรรมนูญใหม่ในอนาคต . ผมเห็นว่าแม้จะมีข้อจำกัดแต่คำวินิจฉัยดังกล่าวก็ยังเปิดช่องให้เรานับหนึ่งกระบวนการร่างรัฐธรรมนูญใหม่ได้ทันที โดยรัฐสภาสามารถพิจารณาแก้ไขรัฐธรรมนูญมาตรา 256 และหมวด 15 ว่าด้วยการแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญเพื่อเปิดทางให้จัดทำรัฐธรรมนูญใหม่ได้ คาดว่าประธานรัฐสภาจะบรรจุเข้าสู่วาระในปลายเดือนกันยายนนี้ จากนั้นใช้เวลา 60 วันให้คณะกรรมาธิการพิจารณาก่อนนำเข้าสู่วาระที่ 2 และ 3 ในเดือนธันวาคม หากรัฐสภาผ่านความเห็นชอบแล้วคณะรัฐมนตรีก็จะต้องประกาศจัดทำประชามติ ซึ่งสามารถจัดควบคู่ไปกับการเลือกตั้งได้ทันภายในช่วงเวลายุบสภาตามกรอบเวลา 4 เดือน และท้ายที่สุดสามารถจัดทำประชามติได้ในช่วงปลายเดือนมีนาคม - ต้นเดือนเมษายน 2569 หากไม่เกิดอุบัติเหตุทางการเมืองหร...