เทวฤทธิ์ มณีฉาย

ไบโอไทมีโอกาสได้พบ สว.เทวฤทธิ์ มณีฉาย ในการประชุมเรื่อง SLAPP ที่สภาผู้แทนราษฎรจัดเมื่อวานซืน (17 ต.ค. 68) สว.เทวฤทธิ์ ได้ให้ดูหนังสือที่อดีต รมว.กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมตอบกระทู้ที่สว.เทวฤทธิ์มีข้อหารือเกี่ยวกับการระบาดของปลาหมอคางดำ โดยในหนังสือตอบดังกล่าวระบุชัดว่า หน่วยงานรัฐสามารถฟ้องร้องบุคคลผู้กระทำการหรือไม่กระทำการอันทำให้เกิดความเสียหายสร้างผลกระทบต่อ "สัตว์น้ำ" ได้ ตามรายละเอียด : "๒. กรณีการระบาดของปลาหมอคางดำ หากส่งผลกระทบต่อ "สัตว์น้ำ" ซึ่งถือเป็น ทรัพยากรธรรมชาติของรัฐ และปรากฏข้อเท็จจริงว่า มีบุคคลใดกระทำการหรือละเว้นกระทำด้วยประการใด โดยมิชอบด้วยกฎหมาย อันเป็นการทำลายหรือทำให้สูญหายหรือเสียหายแก่ทรัพยากรธรธรรมชาติซึ่งเป็นของรัฐนั้น หน่วยงานของรัฐซึ่งเป็นผู้ดูแลทรัพยากรธรรมชาติดังกล่าว สามารถฟ้องคดีเพื่อเรียกค่าเสียหายทางแพ่ง ตามมาตรา ๙๗ แห่งพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๓๕ ได้" หนังสือจากกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมดังกล่าวมีความสำคัญ เพราะปิดช่องความพยายามของผู้ก่อปัญหาที่พยายามจะใช้ ...

เมื่อวันที่ 17 ตุลาคม 2568 ที่ห้อง B1-5 ชั้น B1 อาคารรัฐสภา ผมและทีมงานร่วมกิจกรรม “กฎหมาย Anti-SLAPP กับมาตรฐานสิทธิมนุษยชนสากล : อนาคต ความหวัง และเสรีภาพในการแสดงออก” จัดโดยคณะกรรมาธิการการพัฒนาการเมือง การสื่อสารมวลชน และการมีส่วนร่วมของประชาชน สภาผู้แทนราษฎร ร่วมกับคณะกรรมการนักนิติศาสตร์สากล (ICJ) โดยกิจกรรมดังกล่าวมีเนื้อหาที่น่าสนใจดังนี้ . [ภาพรวมปัญหาการฟ้องปิดปาก กับทิศทางการเขียนกฎหมาย Anti-SLAPP] . สัณหวรรณ ศรีสด จากคณะกรรมการนักนิติศาสตร์สากล (ICJ) ชี้ว่า คำว่า “ฟ้องปิดปาก” หรือ SLAPP เป็นที่รู้จักในต่างประเทศมานาน แต่ในไทยเพิ่งเริ่มพูดถึงไม่กี่ปี โดยกรณีส่วนใหญ่ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงบริษัทเอกชน แต่รวมถึงเจ้าหน้าที่รัฐด้วย . การฟ้องปิดปากไม่เกี่ยวกับว่าฟ้องโดยใครหรือผ่านใคร แต่ฟ้องเพื่อให้หยุดการวิจารณ์หรือการรณรงค์ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อสาธารณะ ทางโครงการพัฒนาแห่งสหประชาชาติ (United Nations Development Programme – UNDP) ได้รวบรวมไว้ว่าในไทยมีเป็นร้อยคดี มีตั้งแต่นักเคลื่อนไหวไปจนถึงผู้บริโภค กฎหมายที่มักใช้คือกฎหมายหมิ่นประมาททางอาญา ซึ่งเมื่อขึ้นศาลแล้วมักยกฟ้องเกือบหมดเพราะ...

เมื่อวันที่ 10 กันยายน 2568 อัยการจังหวัดนนทบุรีมีคำสั่งฟ้องวิฑูรย์ เลี่ยนจำรูญ เลขาธิการมูลนิธิชีววิถี BIOTHAI (ไบโอไทย) และตัวมูลนิธิเอง ในข้อหาหมิ่นประมาทโดยการโฆษณา จากการนำเสนอข้อมูลเรื่องการแพร่กระจายของปลาหมอคางดำ ส่งผลให้ชื่อเสียงของบริษัทเอกชนได้รับความเสียหาย กรณีนี้ได้สะท้อนถึงคำถามใหญ่กว่าเรื่องคดีความ แต่คือสิทธิของภาคประชาสังคมในการตรวจสอบและนำเสนอข้อมูลเพื่อประโยชน์สาธารณะ . ผมขอยืนยันว่าสิทธิในการแสดงความคิดเห็นและการเข้าถึงข้อมูลข่าวสารเป็นสิทธิที่รัฐธรรมนูญคุ้มครองไว้ชัดเจน มาตรา 34 ของรัฐธรรมนูญปัจจุบันระบุว่า “บุคคลย่อมมีเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น การพูด การเขียน การพิมพ์ การโฆษณา และการสื่อความหมายโดยวิธีอื่น” และมาตรา 41 ยังให้การคุ้มครองสิทธิของประชาชนในการได้รับข้อมูลข่าวสารสาธารณะ สิทธิทั้งสองด้านนี้ไม่ใช่สิทธิของปัจเจกเท่านั้นแต่ยังเป็นพื้นฐานของการปกครองในระบอบประชาธิปไตยอีกด้วย . นอกจากนี้ประเทศไทยยังเป็นภาคีในกติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง (ICCPR) ซึ่งข้อ 19 ได้กำหนดไว้อย่างชัดเจนว่าทุกคนมีสิทธิในเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น รวมถ...