เทวฤทธิ์ มณีฉาย

ผู้ช่วยศาสตราจารย์เสาวณีย์ แก้วจุลกาญจน์ รองที่ปรึกษาด้านกฎหมายคณะกรรมการนักนิติศาสตร์สากล (International Commission of Jurists: ICJ) อธิบายถึงสถานการณ์การฟ้องคดีปิดปากหรือ SLAPP (Strategic Lawsuit Against Public Participation) ในบริบทของประเทศไทย หมายถึง การดำเนินคดีที่มีลักษณะเป็นการใช้กระบวนการยุติธรรมเป็นเครื่องมือในการตอบโต้หรือคุกคามบุคคลที่ใช้สิทธิหรือแสดงออกเพื่อประโยชน์สาธารณะ โดยประเด็นสำคัญของการฟ้องคดีในลักษณะดังกล่าวมิได้มุ่งหวังผลแห่งคดีเป็นหลัก หากแต่มีวัตถุประสงค์เพื่อปิดกั้น ยับยั้ง หรือบั่นทอนการมีส่วนร่วมของประชาชนในการแสดงความคิดเห็น การตรวจสอบ หรือการเรียกร้องเพื่อประโยชน์สาธารณะ ในปัจจุบัน กฎหมายที่ถูกนำมาใช้ในการดำเนินคดีในลักษณะ SLAPP มากที่สุด ได้แก่ ความผิดฐานหมิ่นประมาทตามประมวลกฎหมายอาญา ตลอดจนความผิดอื่น ๆ ที่มักถูกนำมาใช้ประกอบการฟ้องร้อง เช่น ความผิดฐานบุกรุก และความผิดฐานแจ้งความเท็จ . จากการจัดทำรายงานการศึกษาเรื่อง “กฎหมายและมาตรการป้องกันการดำเนินคดีเชิงยุทธศาสตร์เพื่อระงับการมีส่วนร่วมของสาธารณะในบริบทธุรกิจกับสิทธิมนุษยชน” ภายใต้การสนับสนุนของ UNDP...