เทวฤทธิ์ มณีฉาย

วันนี้ (2 มิถุนายน 2569) ผมได้มีโอกาสร่วมแถลงต่อสื่อมวลชนถึงกรณีความเชื่อมั่นในการผลักดันร่างแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญฉบับนี้ให้ผ่านวาระแรก โดยชี้ให้เห็นถึงเงื่อนไขสำคัญในขั้นรับหลักการที่กฎหมายกำหนดว่าต้องอาศัยเสียงสนับสนุนจากสมาชิกวุฒิสภาไม่น้อยกว่า 1 ใน 3 หรือประมาณ 67 เสียง . ผมยังหวังว่าร่างนี้และร่างที่มีหลักการทำนองเดียวกันจะได้รับเสียงสนับสนุนจาก สว. ครบตามเกณฑ์ เนื่องจากเมื่อเดือนตุลาคมปีที่ผ่านมาวุฒิสภาชุดปัจจุบันนี้เคยลงมติเห็นชอบในหลักการของร่างรัฐธรรมนูญฉบับภาคประชาชนมาแล้วสูงถึง 108 เสียง แม้ว่าในคราวนั้นร่างของพรรคเพื่อไทยจะถูกตีตกไปก็ตาม . เมื่อพิจารณาสาระสำคัญของร่างฉบับที่กำลังนำเสนออยู่นี้จะพบว่ามีความคล้ายคลึงกับร่างที่ สว. เคยให้การสนับสนุนในอดีต คือไม่มีการเพิ่มอำนาจพิเศษใด ๆ ให้แก่สมาชิกวุฒิสภา ไม่ว่าจะเป็นเกณฑ์การลงมติ 1 ใน 3, 1 ใน 4 หรือ 1 ใน 5 ในขั้นตอนสุดท้ายก่อนการทำประชามติ และเนื่องจากองค์ประกอบของ สว. ในสภายังคงเป็นชุดเดิมจึงไม่มีเหตุผลที่จะเปลี่ยนแปลงหลักการที่เคยตัดสินใจไว้ จึงเชื่อว่า 108 เสียงเดิมจะเป็นฐานเสียงหลักที่ช่วยผลักดันให้ร่างนี้ผ่านวาระแรกไป...

รัฐธรรมนูญ 2560 มักได้รับการยกย่องว่าเป็นรัฐธรรมนูญที่มุ่ง “ปราบโกง” และ “เปิดพื้นที่การมีส่วนร่วมของประชาชน” โดยเฉพาะการอ้างถึงบทบัญญัติมาตรา 133 ซึ่งเปิดโอกาสให้ประชาชนผู้มีสิทธิเลือกตั้งไม่น้อยกว่า 10,000 คน สามารถเข้าชื่อเสนอร่างพระราชบัญญัติได้ กลไกดังกล่าวถูกสื่อสารในฐานะหลักประกันของการมีส่วนร่วมทางการเมืองและเป็นภาพแทนของประชาธิปไตยแบบมีส่วนร่วมที่ดูงดงามและเป็นรูปธรรม อย่างไรก็ตามเมื่อพิจารณาในทางปฏิบัติกลไกดังกล่าวกลับแทบไม่สามารถส่งผลอย่างแท้จริงได้เนื่องจากถูกจำกัดและลดทอนความหมายด้วยบทบัญญัติอื่นในรัฐธรรมนูญฉบับเดียวกัน . บทบัญญัติที่เป็นอุปสรรคสำคัญคือมาตรา 133 วรรคสองซึ่งกำหนดว่า "ร่างพระราชบัญญัติเกี่ยวด้วยการเงินจะเสนอได้ก็ต่อเมื่อมีคํารับรองของนายกรัฐมนตรี" แม้เป็นถ้อยคำสั้น ๆ ที่เรียบง่ายแต่กลับมีผลกระทบอย่างกว้างขวางต่อกระบวนการนิติบัญญัติและการมีส่วนร่วมของประชาชน . จริงอยู่ที่รัฐธรรมนูญฉบับก่อนหน้าก็มีกลไกนี้ แต่เดิมทีเดียวหลักการว่าด้วยกฎหมายการเงินมีวัตถุประสงค์เพื่อรักษาวินัยการคลังของรัฐ เมื่อดูบริบทภายใต้รัฐธรรมนูญ 2560 มาตรา 134 คำว่า “เกี่ยวด้วยก...

เมื่อวันที่ 20 มิถุนายน 2568 ราชกิจจานุเบกษาเผยแพร่คำตอบของแพทองธาร ชินวัตร นายกรัฐมนตรี ต่อกระทู้ถามของผมเรื่อง “การพิจารณาให้คำรับรองร่างพระราชบัญญัติเกี่ยวด้วยการเงินที่เสนอโดยประชาชนผู้มีสิทธิเลือกตั้ง” ที่ผมถามไปตั้งแต่ 4 กุมภาพันธ์ 2568 . ซึ่งกระทู้ดังกล่าวมีเนื้อหาทวงถามถึงร่าง พรบ.ที่ประชาชนผู้มีสิทธิเลือกตั้งเป็นผู้เสนอจำนวน 9 ฉบับ และตั้งคำถามถึงความล่าช้าในการพิจารณารับรองของนายกรัฐมนตรี รวมทั้งการให้ความสำคัญต่อกฎหมายที่มาจากเสียงประชาชน พร้อมตั้งคำถามต่อนายกรัฐมนตรี 4 ข้อ ดังนี้ . 1.ท่านในฐานะนายกรัฐมนตรีจะมีมาตรการหรือวิธีการอย่างไรในการสร้างหลักประกันว่าร่างกฎหมายที่มีการเสนอโดยผู้มีสิทธิเลือกตั้งจะได้รับการพิจารณาโดยเร็วที่สุดเท่าที่เป็นไปได้ ไม่ถูกชะลอหรือคงค้างไว้ในกระบวนการพิจารณา หรือจะมีการกำหนดกรอบระยะเวลาในการพิจารณาหรือไม่อย่างไร ขอทราบรายละเอียด . 2.กรณีท่านมีมติไม่รับรองร่างกฎหมาย ท่านในฐานะนายกรัฐมนตรีจะมีมาตรการหรือวิธีการอย่างไรในการให้คำอธิบายหรือเหตุผลประกอบผลการพิจารณาเพื่อให้ประชาชนผู้เสนอร่างกฎหมายสามารถเข้าใจถึงเหตุผลในการพิจารณาได้ รวมถึงสามารถนำร่า...