เข้าใจใหม่ กฎหมาย ป.ป.ช.ล่าสุด เป็น "กลไกคุ้มครองพยาน" มากกว่า "Anti SLAPP"



จากกรณีที่ คณะกรรมการร่วมภาคเอกชน 3 สถาบัน (กกร.) ออกมาเปิดเผยข้อมูลหน่วยงานรัฐรับสินบน จนมีการข่มขู่ดำเนินคดีจากหน่วยงานที่ติดโผไปจนถึงคนในรัฐบาล ไม่ใช่ไปตรวจสอบดำเนินคดีผู้เรียกรับสินบน แต่จะดำเนินคดี กกร. หรือคนที่ออกมาพูดเรื่องนี้
.
ประเด็นหนึ่งที่ถูกนำมาอ้าง หรือเรียกประชาสัมพันธ์ตั้งแต่ พ.ร.ป.ปปช. ฉบับแก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับ 2) ที่ประกาศใช้เมื่อ มิ.ย.ปีที่แล้ว ว่าเป็นกฎหมายปกป้องการฟ้องปิดปาก หรือ Anti SLAPP แม้แต่ล่าสุดคุณวิชา มหาคุณ ให้สัมภาษณ์รายการเจาะลึกทั่งไทยวันนี้ ก็ยังออกมายืนยันเช่นนั้น แต่เมื่อพิจารณาดูแล้วแม้กฎหมายนี้บัญญัติให้ ป.ป.ช.คุ้มครองคนที่ออกมา "ให้ถ้อยคำ แจ้งข้อมูลหรือเบาะแส ส่งพยานหลักฐานหรือแสดงความคิดเห็น" จริง (ดู ม.132 ตามภาพประกอบ)

 
.
แต่ต้องเน้นย้ำว่า สิ่งเหล่านั้นต้องให้ "แก่ ป.ป.ช.หรือพนักงานเจ้าหน้าที่" และต้องเป็นเรื่องที่อยู่ในอำนาจหน้าที่ของ ป.ป.ช.ด้วย จะได้รับการคุ้มครองไม่ต้องรับผิดทั้งทาง "อาญา แพ่งและวินัย" อีกทั้งยังมีกลไกในร้องเรียนและการคุ้มครอง ตาม ม.132/1 132/2 และ 132/3 เหมือนเป็นกลไกคุ้มครองพยานมากกว่า
.
จะเห็นได้ว่าสิ่งนี้มี "เงื่อนไข" ว่าต้องเป็นสิ่งที่ให้กับ " ป.ป.ช.หรือพนักงานเจ้าหน้าที่" หากเป็นการกระทำผ่านช่องทางอื่นไม่ได้รับการคุ้มครองตามกลไกนี้ ซึ่งผมเองได้แปรญัตติเพื่อเปิดช่องทางในการคุ้มครองกรณีให้ข้อมูลเหล่านั้นผ่าน "สื่อสาธารณะ" (ดูภาพประกอบ) เพื่อขยายการคุ้มครองให้ตรงจุดจริงๆ เพราะคนที่โดนฟ้องปิดปากก็มักจะมาจากช่องทางนี้ แต่ คณะกรรมาธิการไม่เห็นด้วย และผมสงวนคำแปรญัตตินี้แต่มาโหวตในสภาก็แพ้ไป

 
.
นอกจากเหตุผมที่ผมขอแปรญัตติไปนั้น นอกจากเพื่อป้องกันการฟ้องปิดปากให้ตรงเป้าแล้ว ยังเป็นไปเพื่อให้สอดคล้องกับรัฐธรรมนูญ ม.63 ที่อ้างไว้ในหลักการและเหตุผลของการตรา พ.ร.ป. นี้ โดยเฉพาะการสร้างกลไกส่งเสริมให้ประชาชนรวมตั้วกันมีส่วนร่วม ให้ความรู้ ต่อต้านหรือชี้เบาะแส โดยได้รับการคุ้มครองจากรัฐ ดังนั้นนอกจากเป็นการคุ้มครองในลักษณะการคุ้มครองพยานแล้ว ยังเป็นการรดน้ำพรวนดินให้สิ่งที่เรียกว่า ส่งเสริมการมีส่วนร่วมในการตรวจสอบการทุจริต เป็นจริงได้ด้วย
.
จึงอยากขอให้เข้าใจ พ.ร.ป.ปปช. ฉบับนี้ใหม่ ไม่เช่นนั้นจะกลายเป็นเหมือนรัฐมีกลไกคุ้มครองป้องกันการฟ้องปิดปากแล้ว ทั้งที่ความจริงมันน่าจะเรียกการคุ้มครองพยานที่มาให้ข้อมูลกับ ป.ป.ช. มากกว่า ยังไม่น่าจะเรียกได้ว่าเป็นการป้องกันการฟ้องปิดปากเชิงยุทธศาสตร์เพื่อระงับการมีส่วนร่วม หรือ Strategic Lawsuit Against Public Participation (SLAPP) จริงๆ

ข้อมูลอ้างอิง :

ความคิดเห็น

แสดงความคิดเห็น

โพสต์ยอดนิยมจากบล็อกนี้

เอกสารงบประมาณ 2569 (ขาวคาดแดง)

A. ร่างพระราชบัญญัติ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 https://bbstore.bb.go.th/cms/1747107607_2470.pdf B. เอกสารงบประมาณ (ขาวคาดแดง) 1. เอกสารงบประมาณ ฉบับที่ ๓ เล่มที่ ๑ งบกลาง สำนักนายกรัฐมนตรี กระทรวงกลาโหม https://bbstore.bb.go.th/cms/1747111650_6903.pdf 2. เอกสารงบประมาณ ฉบับที่ ๓ เล่มที่ ๒ กระทรวงการคลัง กระทรวงการต่างประเทศ กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา กระทรวงพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ https://bbstore.bb.go.th/cms/1747112068_1138.pdf 3. เอกสารงบประมาณ ฉบับที่ ๓ เล่มที่ ๓ ๓(๑) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม https://bbstore.bb.go.th/cms/1747112296_4912.pdf ๓(๒) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม https://bbstore.bb.go.th/cms/1747112542_5170.pdf ๓(๓) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม https://bbstore.bb.go.th/cms/1747196216_4442.pdf ๓(๔) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม https://bbstore.bb.go.th/cms/1747112695_4158.pdf ๓(๕) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (๕) https://bbstore.bb.go.th/cms/1747112777_1230.pdf...
อ่านเพิ่มเติม

แจกเอกสารประกอบการพิจารณาร่าง พ.ร.บ.งบประมาณ 69 : เศรษฐกิจ-สังคม-ความมั่นคง-ภัยพิบัติ-บริหาร

รูปภาพ
กมธ.วิสามัญร่างงบฯ ปี 69 วุฒิสภา ตั้งประเด็นพิจารณา ร่าง งบฯ เป็น 4 คลัสเตอร์ประกอบด้วย ด้านเศรษฐกิจ, ด้านสังคม, ด้านความมั่นคง และด้านการแก้ไขปัญหาด้านภัยพิบัติและทรัพยากรธรรมชาติ โดยระหว่างการพิจาณานอกจากเอกสารประกอบงบประมาณ หรือ ขาวคาดแดงแล้ว ยังมีเอกสารรายละเอียดเพิ่มเติมประกอบการพิจารณาที่หน่วยรับงบนำมาชี้แจงดังนี้ ภาพรวมภาวะเศรษฐกิจประเทศและภาพรวมงบประมาณ เอกสารประกอบการพิจารณา ครั้งที่ 3 ภาพรวมภาวะเศรษฐกิจประเทศและภาพรวมงบประมาณ จากสภาพัฒน์ ธปท. กระทรวงการคลัง สมช. กพร. กรมบัญชีกลาง https://vcloud2.senate.go.th/cloud/index.php/s/FJaERjxgmKf8iRZ [ดู รวมเอกสารงบประมาณ 2569 (ขาวคาดแดง)  https://bustewarit.blogspot.com/2025/05/2569.html   ] คลัสเตอร์ด้านเศรษฐกิจ เอกสารประกอบการพิจารณา ครั้งที่ 4 หน่วยงานในกระทรวงการคลัง https://vcloud2.senate.go.th/cloud/index.php/s/KFa6CjC7wCykqiq เอกสารประกอบการประชุม ครั้งที่ 5 หน่วยงานในกระทรวงการคลัง https://vcloud2.senate.go.th/cloud/index.php/s/54g6qCcS7iE8bdr เอกสารประชุมการประชุม ครั้งที่ 6 หน่วยงานในกระทรวงเกษตรฯ https://...
อ่านเพิ่มเติม

เก็บตกข้อเสนอภาควิชาการ เลือกตั้งเสรีและเป็นธรรม หน้าตาเป็นอย่างไร?

ในการประชุมคณะอนุกรรมาธิการศึกษาการพัฒนาการเมืองและการมีส่วนร่วมของประชาชน เมื่อวันที่ 8 ตุลาคม 2568 มีวาระเรื่อง “การเลือกตั้งที่เสรีและเป็นธรรม” ในภาควิชาการ ซึ่งเชิญนักวิชาการผู้เชี่ยวชาญด้านนิติศาสตร์และรัฐศาสตร์ร่วมแสดงความเห็นในหัวข้อดังกล่าว . ผศ. ดร.ปริญญา เทวานฤมิตรกุล คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ กล่าวว่าการปฏิรูประบบเลือกตั้งควรเริ่มจากการแก้กฎหมายประกอบรัฐธรรมนูญ (พรป.) ซึ่งทำได้ง่ายกว่าการแก้รัฐธรรมนูญ เพราะไม่ต้องใช้เสียงวุฒิสภา 1 ใน 3 และเห็นว่าการแก้กระบวนการจัดการเลือกตั้งจะทำได้ง่ายกว่าการแก้ระบบโดยรวม เพราะที่ผ่านมาปัญหาการเลือกตั้งล้วนเกิดจากกระบวนการเลือกตั้งแทบทั้งสิ้น ตั้งแต่ระดับบัตรเลือกตั้งจนถึงขั้นตอนวิธีการเลือกตั้ง ซึ่งหากสามารถแก้ไขกระบวนการเลือกตั้งได้แล้ว กกต. ก็จะสามารถกล้าที่จะทำงานมากขึ้น . ด้าน ศ. ดร.สิริพรรณ นกสวน สวัสดี คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เสนอว่าประเทศไทยเป็นประเทศเดียวที่เปิดให้เสนอชื่อนายกรัฐมนตรีได้ 3 คนซึ่งทำให้เกิดทางตันทางการเมืองเมื่อตัวเลือกหมดลง ขณะที่ระบบรัฐสภาทั่วไปผู้ที่ได้รับความไว้วางใจที่สุดก็ได้เป็นนายกฯ พร้อ...
อ่านเพิ่มเติม