เทวฤทธิ์ มณีฉาย

เมื่อวานนี้ (30 พฤษภาคม 2569) ที่ห้อง 102 คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์ ได้มีการจัดกิจกรรม “Her Movement, We Move(ing)” เนื่องในวาระครบรอบ 2 ปีของการจากไปของเนติพร เสน่ห์สังคม หรือ “บุ้ง” นักกิจกรรมทางการเมือง ภายในงานมีการจัดเสวนาในหัวข้อ “การรักษาสุขภาพของผู้ต้องขังทางการเมือง” โดยมีตัวแทนจากองค์กรสิทธิมนุษยชนและอดีตผู้ต้องขังร่วมสะท้อนข้อเท็จจริงเกี่ยวกับสภาพความเป็นอยู่และการเข้าถึงสิทธิการรักษาพยาบาลในเรือนจำที่ยังคงเป็นปัญหาฉกรรจ์ . ปฐมพร แก้วหนู จากกลุ่ม Freedom Bridge ซึ่งช่วยเหลือผู้ต้องขังทางการเมืองเปิดเผยถึงสถานการณ์ปัจจุบันว่า ขณะนี้มีผู้ต้องขังทางการเมืองได้รับการคุมขังอยู่ 61 คนจากเดิมที่มี 63 คน เนื่องจากมี 2 คนที่ไม่ได้รับอนุญาตให้ประกันตัวแต่รับโทษจนครบกำหนดและถูกปล่อยตัวไปแล้ว ทั้งนี้นับตั้งแต่ก่อตั้งกลุ่ม Freedom Bridge มีผู้ต้องขังเข้าออกโรงพยาบาลเป็นจำนวนนับสิบคน แต่หากนับย้อนไปตั้งแต่ปี 2563 ซึ่งเป็นช่วงโควิด-19 มีจำนวนมากกว่า 20 คน สำหรับอาการเจ็บป่วยทางกาย มีทั้งโรคไม่รุนแรง เช่น โรคผิวหนัง ที่ได้รับยามากินและทา ส่วนโรคที่รุนแรง ได...

ท่ามกลางบรรยากาศการนับถอยหลังเข้าสู่การเลือกตั้งผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครและสมาชิกสภากรุงเทพมหานครในวันที่ 28 มิถุนายนที่จะถึงนี้ เราได้เห็นบรรดาผู้สมัครทยอยเดินสายปิดป้ายหาเสียงกันทั่วเมือง ทุกคนต่างลุ้นผลว่าใครจะได้นั่งเก้าอี้ผู้ว่าฯ และพรรคหรือกลุ่มการเมืองใดจะได้ครองพื้นที่ในสภาฯ กทม.มากกว่ากัน . อย่างไรก็ดีท่ามกลางบรรยากาศคึกคักเช่นนี้ยังมีความจริงอยู่ข้อหนึ่งที่เราอาจลืมเลือนไป นั่นคือครั้งหนึ่งเราเคยมี “สมาชิกสภาเขต” (สข.) มีหน้าที่หลักในการเป็นที่ปรึกษาผู้อำนวยการเขต และเป็นเหมือนตัวแทนชุมชนเพื่อสะท้อนความต้องการของประชาชน ในเขตพื้นที่นั้น ๆ แต่ สข. ถูกริบอำนาจไปโดยคำสั่งคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ที่ 86/2557 และถูกตอกฝาโลงซ้ำด้วยพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการกรุงเทพมหานคร ฉบับที่ 6 พ.ศ. 2562 โครงสร้างการเมืองระดับท้องถิ่นที่ใกล้ชิดประชาชนที่สุดกลับถูกแช่แข็งจนทำให้กรุงเทพฯ กลายเป็นเมืองที่คนตัวเล็กตัวน้อยในชุมชนแทบจะไร้ปากเสียงในการกำหนดอนาคตและการใช้งบประมาณในบ้านของตัวเอง . หากพิจารณาถึงความเดือดร้อนในชีวิตประจำวัน โครงสร้างปัจจุบันที่กำหนดให้มี สก. เพียงเขตละ 1 คนถือ...

เมื่อวันที่ 27 พฤษภาคม 2569 ที่สโมสรผู้สื่อข่าวต่างประเทศประจำประเทศไทย (FCCT) มีการจัดเวทีเสวนาในหัวข้อ “การโจมตีและลดทอนความน่าเชื่อถือสื่อมวลชนไทย” ซึ่งได้เปิดเผยพฤติกรรมและการปรับตัวของปฏิบัติการข้อมูลข่าวสาร (IO) ที่มุ่งเป้าโจมตีสื่อมวลชน นักสิทธิมนุษยชน และนักกิจกรรมทางการเมืองอย่างเป็นระบบ โดยมีผู้ร่วมเสวนาประกอบด้วย ฐปณีย์ เอียดศรีไชย ผู้สื่อข่าว The Reporters อังคณา นีละไพจิตร นักปกป้องสิทธิมนุษยชนและสมาชิกวุฒิสภา ยิ่งชีพ อัชฌานนท์ ผู้อำนวยการโครงการอินเทอร์เน็ตเพื่อกฎหมายประชาชน (iLaw) สายใจ เลี้ยงพันธุ์สกุล ผู้ก่อตั้งองค์กร Stop Online Harm มูฮัมหมัดอาลาดี เด็งนิ ประธานมูลนิธินูซันตาราเพื่อสิทธิมนุษยชนและการพัฒนา ดำเนินรายการโดย ภาณุ วงศ์ชะอุ่ม ประธาน FCCT และผู้สื่อข่าวอาวุโสของรอยเตอร์ . [เผยขบวนการขุดปม 11 ปียัดข้อหา “นักข่าวสายโจร BRN” หลังตั้งคำถามแม่ทัพภาค 4] . ฐปณีย์ เอียดศรีไชย ผู้สื่อข่าว The Reporters เปิดเผยว่าตนถูก IO โจมตีครั้งล่าสุดอย่างหนักมานานกว่า 1 เดือน โดยถูกขุดคำเหยียดหยามอย่าง “โรฮิงแยม” ที่เคยใช้โจมตีตนตั้งแต่ปี 2558 กลับมาใช้ใหม่ใน 11 ปีให้หลัง ทั้งท...

วานนี้ (26 พฤษภาคม 2569) ที่ประชุมวุฒิสภาได้มีการพิจารณารายงานของผู้สอบบัญชีและรายงานการเงินสำหรับปีสิ้นสุดวันที่ 30 กันยายน 2567 ของกองทุนพัฒนาฝีมือแรงงาน กรมพัฒนาฝีมือแรงงาน โดยผมได้ร่วมอภิปราย ใน 3 ประเด็นสำคัญดังนี้ . ประเด็นแรกคือคำถามถึงการบริหารจัดการ "เงินฝากคลัง" ของกองทุนฯ ที่พบว่ามีเงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสดสูงถึงประมาณ 1,489 ล้านบาท ซึ่งถูกนำไปฝากไว้ในบัญชีเงินฝากคลังของกระทรวงการคลัง ตัวเลขดังกล่าวคิดเป็นร้อยละ 97.49 ของเงินกองทุนทั้งหมด และเพิ่มขึ้นจากปีก่อนหน้าร้อยละ 19.13 ซึ่งการเก็บเงินไว้เฉย ๆ โดยไม่ได้นำไปใช้ประโยชน์และไม่ได้ดอกเบี้ยถือเป็นการเสียโอกาสทางการคลังและทางเศรษฐกิจ จึงต้องการทราบแนวทางบริหารจัดการเงินส่วนนี้ . ประเด็นที่สองคือจำนวนรายได้สมทบที่เพิ่มมากขึ้น โดยรายงานปี 2567 ระบุว่ารายได้หลักของกองทุนมาจากเงินสมทบและเงินเพิ่ม มีจำนวนประมาณ 277 ล้านบาทหรือคิดเป็นร้อยละ 86.13 ของรายได้ทั้งหมด ซึ่งเติบโตขึ้นจากปีก่อนหน้าสูงถึงร้อยละ 197 ปรากฏการณ์นี้อาจสะท้อนในมุมกลับว่า เจตนารมณ์ของพระราชบัญญัติกองทุนฯ มาตรา 29 ที่ต้องการให้นายจ้างจัดฝึกอบรมแก่ล...

วันนี้ (26 พฤษภาคม 2569) ในการประชุมวุฒิสภา มีการพิจารณารายงานการเงินและรายงานการประเมินผลการใช้จ่ายเงินของสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ประจำปีงบประมาณ 2567 โดยผมได้ร่วมอภิปรายตั้งคำถามถึงประสิทธิภาพการทำงานของ กกต. โดยเฉพาะงบประมาณที่เกี่ยวข้องกับการเลือกสมาชิกวุฒิสภาที่ผ่านมาซึ่งพบความไม่สอดคล้องระหว่างงบประมาณที่ใช้กับผลลัพธ์ที่ได้ . ผมหยิบยกตัวเลขจากรายงานของสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) มาชี้ให้เห็นว่า กกต. ตั้งเป้าผู้สมัคร สว. ไว้สูงถึง 185,600 คนและจัดสรรงบประมาณรองรับไว้กว่า 1,390 ล้านบาท แต่ในความเป็นจริงมีผู้สมัครเพียง 48,117 คนหรือคิดเป็นร้อยละ 25.9 เท่านั้น ขณะที่งบประมาณกลับมีการเบิกจ่ายไปถึงร้อยละ 65.8 หรือประมาณ 915 ล้านบาท . ผมมีข้อสังเกตว่างบประมาณในส่วนการเสริมสร้างการมีส่วนร่วมและประชาสัมพันธ์ที่ตั้งไว้ 57 ล้านบาทหากเทียบตามเป้าหมายเดิมจะตกหัวละ 307 บาท แต่เมื่อมีผู้สมัครน้อยเกินคาด ทำให้ต้นทุนการดึงคนมาสมัครพุ่งสูงถึงหัวละ 1,184 บาทหรือสูงกว่าเป้าหมายถึง 4 เท่าตัว ซึ่งสะท้อนถึงความล้มเหลวในการจัดกิจกรรมเชิงรุกเพื่อให้เป็นไปตามเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญมาตร...

วันนี้ (25 พฤษภาคม 2569) ผมได้หยิบยกประเด็นความเดือดร้อนของผู้ประกันตนในระบบประกันสังคมขึ้นปรึกษาหารือในที่ประชุมวุฒิสภา โดยเรียกร้องไปยังรัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงาน ให้เร่งลงนามประกาศใช้สูตรคำนวณบำนาญใหม่ หรือที่เรียกว่า "สูตร CARE" เพื่อให้เกิดความเป็นธรรมแก่ผู้ใช้แรงงานทั่วประเทศ . เมื่อนิยามของประกันสังคมคือระบบ "ร่วมทุกข์ร่วมสุข" ของทั้งภาครัฐ นายจ้าง และลูกจ้าง แต่ที่ผ่านมา ระบบการคำนวณบำนาญชราภาพแบบเดิมกลับมีปัญหาเรื่องความเป็นธรรม เนื่องจากใช้ฐานเงินเดือนเฉลี่ย 60 เดือนสุดท้าย (5 ปีสุดท้ายก่อนเกษียณ) มาเป็นตัวตั้งในการคำนวณ . ผู้ประกันตนหลายคนอาจมีรายได้สูงสุดในช่วงกลางของการทำงาน แต่ในช่วง 5 ปีสุดท้ายก่อนเกษียณ รายได้อาจลดลงเนื่องจากปัจจัยต่างๆ เช่น การถูกเลิกจ้าง หรือการเปลี่ยนสถานะจากผู้ประกันตนมาตรา 33 ไปเป็นมาตรา 39 ซึ่งส่งผลให้ฐานเงินเดือนที่นำมาคำนวณบำนาญลดฮวบลง ทำให้ได้รับเงินบำนาญน้อยกว่าที่ควรจะเป็นเมื่อเทียบกับเงินสมทบที่ส่งมาตลอดชีวิต . สำหรับสูตรใหม่ที่เรียกว่า CARE (Career Average Revalued Earnings) จะเป็นการคำนวณโดยใช้ "ฐานรายได้เฉลี่ยตล...

  วันนี้ (25 พฤษภาคม 2569) ในที่ประชุมวุฒิสภา ผมได้ตั้งกระทู้ถามเรื่อง “ความคืบหน้าในการตรวจสอบและดำเนินคดีแก่ผู้ซึ่งต้องรับผิดชอบต่อความเสียหายที่เกิดขึ้นจากการแพร่ระบาดของปลาหมอคางดำในประเทศไทย” โดยมีสุชาติ ชมกลิ่น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเป็นผู้ชี้แจง . ผมเริ่มต้นอภิปรายโดยระบุว่าผมมาจากจังหวัดสมุทรสงครามซึ่งเป็นพื้นที่แหล่งกำเนิดและต้นตอการแพร่ระบาด พร้อมทั้งได้ทบทวนลำดับเหตุการณ์ความเป็นมาของการระบาดอย่างละเอียด ตั้งแต่ปี 2549 ที่คณะกรรมการด้านความหลากหลายและความปลอดภัยทางชีวภาพ (IBC) กรมประมง ได้อนุญาตให้บริษัทเครือเจริญโภคภัณฑ์อาหาร จำกัด (มหาชน) นำเข้าปลาหมอสีคางดำจากสาธารณรัฐกานา จนถึงปัจจุบันซึ่งปลาหมอคางดำระบาดมาถึงบึงมักกะสัน กรุงเทพมหานคร จนนำไปสู่การตื่นตัวระดับชาติและถูกกำหนดให้เป็นวาระแห่งชาติ . ผมเน้นย้ำว่าแม้จะมีการตื่นตัวแก้ปัญหาแต่กระบวนการแสวงหาตัวผู้รับผิดชอบกลับล่าช้า จนลุกลามไปถึง 19 จังหวัดชายฝั่งอ่าวไทยและยังไม่มีหน่วยงานใดฟ้องร้องดำเนินคดีกับผู้ก่อเหตุ จนกระทั่งต้นปี 2568 ที่ผ่านมาประชาชนในจังหวัดสมุทรสงครามและเพชรบุรีต้องรวมตัว...

  วานนี้ (23 พฤษภาคม 2569) เวลา 09.00-12.00 น. ได้มีการจัดเสวนาในหัวข้อ “เสียงไม่เงียบของผู้ถูกฟ้องปิดปาก” ภายใต้งานสัมมนา “Anti-SLAPPs: ยุติธรรมที่หล่นหาย หยุดใช้กฎหมายปิดปาก” ดำเนินรายการโดย จีรนุช เปรมชัยพร จากเครือข่ายรณรงค์รัฐธรรมนูญ (CALL) เพื่อสะท้อนปัญหาการดำเนินคดีเชิงยุทธศาสตร์เพื่อระงับการมีส่วนร่วมของสาธารณชน (SLAPP) หรือการฟ้องปิดปาก ซึ่งกำลังเป็นอุปสรรคสำคัญในการสืบสวนสอบสวนและการแสดงความคิดเห็นเพื่อประโยชน์สาธารณะในสังคมไทย . [เปิดโปงขบวนการค้ามนุษย์แรงงานเบอร์รี่ป่า และการฟ้องร้องสื่อมวลชน] . โกวิท โพธิสาร บรรณาธิการเดอะอีสานเรคคอร์ด เปิดเผยถึงประสบการณ์ถูกฟ้องปิดปากจากการติดตามข่าวขบวนการค้ามนุษย์แรงงานเก็บเบอร์รี่ป่าในประเทศฟินแลนด์และสวีเดน ซึ่งมีผู้เสียหายถูกหลอกไปทำงานและเดือดร้อนมานานกว่า 15 ปีเป็นจำนวนมาก โดยสำนวนฟ้องของ DSI ที่ส่งไปยัง ป.ป.ช. มีการกล่าวหานักการเมืองและข้าราชการระดับสูงในกระทรวงแรงงาน ขณะที่ในฟินแลนด์มีการพิพากษาลงโทษบุคคลทางการเมืองระดับสูง ประธานเจ้าหน้าที่บริหารบริษัทเบอร์รี่ และนายหน้าชาวไทยไปแล้ว . โกวิทระบุว่าตนถูกสุชาติ ชมกลิ่น รัฐมนตร...

  เมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม 2569 เวลา 13.00 - 15.30 น. ในงานสัมมนาหัวข้อ “Anti-SLAPPs: ยุติธรรมที่หล่นหาย หยุดใช้กฎหมายปิดปาก” ได้มีการจัดเสวนาในประเด็น “กระบวนการยุติธรรมทางออกเพื่อหยุดการฟ้องปิดปาก?” โดยมีตัวแทนจากศาล อัยการ หน่วยงานรัฐ และภาคประชาสังคมร่วมกันสะท้อนมุมมอง ปัญหาอุปสรรค และแนวทางแก้ไขทางกฎหมายเพื่อปกป้องประชาชนจากการถูกฟ้องร้องที่ไม่สุจริต ดำเนินรายการโดยสัณหวรรณ ศรีสด อนุกรรมาธิการสิทธิมนุษยชน สิทธิ และเสรีภาพ . วรมน รามางกูร ผู้พิพากษาศาลชั้นต้นประจำสำนักประธานศาลฎีกา ชี้แจงว่าศาลยุติธรรมไม่ได้ต้องการตกเป็นเครื่องมือในการกลั่นแกล้งหรือฟ้องปิดปากประชาชน แท้จริงแล้วบทบัญญัติประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา (ป.วิ.อาญา) มาตรา 161/1 และมาตรา 165/2 นั้นเกิดขึ้นจากการที่ศาลเป็นผู้เสนอให้แก้ไขเองตั้งแต่ยุคคณะกรรมการปฏิรูปประเทศ และหลังจากกฎหมายมีผลบังคับใช้ สำนักงานศาลยังได้ตั้งคณะกรรมการขึ้นมาศึกษาปัญหาและแนวปฏิบัติเรื่องนี้โดยเฉพาะ ซึ่งพบว่ามีการหยิบยกมาตรานี้มาใช้สู้คดีมากกว่าที่คาดการณ์ไว้ แม้จะยังไม่มากเท่าที่ศาลอยากเห็นก็ตาม . ในส่วนของแนวปฏิบัติปัจจุบัน ศาลมีการตีความ...

เข็มนาฬิกาของการเมืองไทยหมุนเวียนมาบรรจบอีกครั้งในวันที่ 22 พฤษภาคม วันที่ย้ำเตือนถึงทศวรรษที่สูญหายและวงจรของการแช่แข็งประเทศ ทหารกลุ่มหนึ่งในนามคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ถือปืนเข้ามายึดอำนาจการปกครองในปี 2557 พร้อมกับทิ้งมรดกบาปแห่งการสืบทอดอำนาจชิ้นสำคัญไว้นั่นคือรัฐธรรมนูญฉบับปี 2560 . กลไกที่ถูกออกแบบมาอย่างแยบยลเพื่อจำกัดอำนาจประชาชน ควบคุมเสียงของสภาผู้แทนราษฎร และสร้างกลไก "สภาบน" ให้กลายเป็นป้อมปราการพิทักษ์รักษาระบอบอำนาจนิยม คือมรดกที่ฉุดรั้งการพัฒนาประเทศมาตลอดหลายปีที่ผ่านมา . ในวันนี้ วันที่สังคมไทยควรจะก้าวข้ามไปสู่การเขียนกติกาใหม่ที่เป็นประชาธิปไตยอย่างแท้จริง เรากลับยังคงเห็นความพยายามของพรรคการเมืองบางพรรคที่ยื่นร่างแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญเมื่อวันที่ 20 พฤษภาคม 2569 ที่ผ่านมา ซึ่งเนื้อหาไส้ในเงื่อนไขอาจจะกลายเป็นการคงรักษามรดกอำนาจนิยมให้ไปเติบโตต่อในรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ . สิ่งที่น่ากังวลที่สุดคือการพยายามสร้างกลไกคัดทานเจตจำนงของประชาชน โดยการกำหนดว่าการผ่านร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ในรัฐสภาจะต้องมีคะแนนเสียงเห็นชอบจากสมาชิกวุฒิสภา (สว.) ไม่น้อยกว่า 1 ใน ...

วานนี้ผมได้มีโอกาสให้สัมภาษณ์กับรายการทันข่าววุฒิสภา หลังจากพรรคภูมิใจไทยชิงจังหวะเปิดไพ่ใบแรกด้วยการยื่นร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญ (มาตรา 256) ที่ถือว่ากุมความได้เปรียบไว้แทบทุกประตู ทั้งในสภาล่างที่มีฐาน 192 เสียง และความสามารถในการโน้มน้าว สว. เสียงส่วนใหญ่ . โจทย์ปัญหาของร่างนี้ ไร้คูหา สสร. ไม่ผ่านการเลือกตั้งโดยตรงจากคูหา (แบ่งเป็นตัวแทนจังหวัด 77 คน และผู้เชี่ยวชาญ 23 คน) โดยให้รัฐสภาเป็นผู้คัดเลือกขั้นสุดท้าย พร้อมปรับเงื่อนไขเสียง สว. จาก 1/3 มาเหลือ 1/4 เพื่อปูทางให้ผ่านด่านสภาสูงได้ง่ายขึ้น โดยยืนกรานล็อกสเปกไม่แตะหมวด 1 และหมวด 2 . ​ขณะที่พรรคประชาชนยืนอยู่ฝั่งตรงข้าม โดยมองว่าร่างนี้ขัดหลักการใหญ่ เพราะไปเพิ่มอำนาจให้ สว. และกีดกันสิทธิของประชาชนในการเลือก สสร. โดยตรง . ​สำหรับประเด็นความจริงใจทางการเมืองนั้นไม่ได้วัดกันที่ตัวอักษร แต่วัดกันที่ด่านประชามติ ซึ่งมี 3 จุดบอดสำคัญที่ถูกตั้งคำถาม: . 1. ​การตีกรอบหมวด 1 และ 2 ล่วงหน้า ทั้งที่ มติ 21.6 ล้านเสียงคือไฟเขียวให้จัดทำ "ฉบับใหม่" ทั้งฉบับ การไปล็อกสเปกไว้ก่อนจึงขัดกับเจตนารมณ์ประชามติรอบแรก แต่หากมีข้อกังวลเรื่องจัด...

ผลประชามติเมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 คือการแตกหักจากรัฐธรรมนูญ 2560 แปลว่าประชาชนได้มีฉันทามติลงมติ "ปฏิเสธ" รัฐธรรมนูญซึ่งที่ผ่านมาถูกชี้ให้เห็นถึงปัญหา และแสดงเจตจำนงว่าต้องการฉบับใหม่ . จริงอยู่ที่หลังทราบผลประชามติว่าประชาชนต้องการจัดทำรัฐธรรมนูญใหม่ เราจะ "ยังไม่ได้" รัฐธรรมนูญใหม่มาใช้แทนของเก่าในทันที แต่ประชามติครั้งแรกย่อมชัดเจนว่าประชาชนผู้ทรงอำนาจสถาปนารัฐธรรมนูญบอกแล้วว่าไม่เอาฉบับเก่า ที่เหลือคือกระบวนการของการทำให้ได้รัฐธรรมนูญฉบับใหม่ . ความสำคัญของการแตกหักกับรัฐธรรมนูญฉบับเก่าผ่านการแสดงความต้องการจัดทำรัฐธรรมนูญใหม่ย่อมบ่งบอกว่าสิ่งที่เป็นปัญหาในรัฐธรรมนูญฉบับเก่าไม่ควรเอามาใส่ในกระบวนการร่างรัฐธรรมนูญใหม่ด้วย โดยเฉพาะไม่ควรมีการเพิ่มอำนาจ สว. ไม่ว่าจะ 1 ใน 3 หรือ 1 ใน 4 ก็ตาม ในการผ่านร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ก่อนไปทำประชามติสุดท้าย . ผมใช้คำว่า "เพิ่ม" เพราะเดิมรัฐธรรมนูญไม่ได้ให้อำนาจนี้แก่ สว. จะมีก็เพียงกระบวนการแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญเท่านั้น แต่ไม่ใช่การจัดทำรัฐธรรมนูญใหม่ ดังนั้นการใส่เงื่อนไขตรงนี้เพิ่มเข้าไป เท่ากับ "ไม่เ...

วันนี้ (19 พฤษภาคม 2569) ในกิจกรรมรำลึกและสดุดีวีรชน "16 ปี เมษา-พฤษภา 2553" ณ แยกราชประสงค์ ผมได้ร่วมขึ้นกล่าวรำลึกโดยถือโอกาสรายงานความคืบหน้าในการทำงานเพื่อทวงคืนความยุติธรรมให้กับผู้เสียชีวิตจากเหตุการณ์สลายการชุมนุม โดยเน้นย้ำถึงบทบาทในฐานะ สว. ที่กำลังเร่งติดตามคดีความที่เหลือเวลาอีกเพียง 4 ปีก็จะหมดอายุความ พร้อมย้ำเตือนสังคมว่าตราบใดที่เรายังไม่ลืม ผู้ที่จากไปก็จะยังมีชีวิตอยู่ในความทรงจำ และเป็นแรงผลักดันในการทวงคืนความยุติธรรมต่อไป . ผมสะท้อนภาพเปรียบเทียบหลังเหตุการณ์ 19 พฤษภาคม 2553 ที่สังคมบางส่วนให้ความสำคัญกับการทำความสะอาดและฟื้นฟูอาคารสถานที่ หรือแคมเปญ "Big Cleaning Day" มากกว่าชีวิตของประชาชนที่สูญเสียไป ตัวอย่างอาคารห้างเซ็นทรัลเวิลด์เป็นภาพสะท้อนที่ชัดว่ากลับมาเหมือนเดิมภายในไม่กี่เดือนขณะที่ความยุติธรรมสำหรับผู้เสียชีวิตนั้นยาวนานเหลือเกิน . วันนี้เมื่อ 16 ปีที่แล้วก่อนสลายการชุมนุมวันนั้นผมเองได้ปักหลักอยู่บริเวณรอบนอกที่อนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ ท่ามกลางการกระชับพื้นที่ของเจ้าหน้าที่ทหารที่ล้อมรอบผู้ชุมนุมบริเวณแยกราชประสงค์ ซึ่งเต็มไปด้วยอันตราย...

วานนี่ (19 พฤษภาคม 2569) ในที่ประชุมวุฒิสภา วาระพิจารณารายงานการศึกษา เรื่อง "ข้อเสนอเชิงนโยบายต่อการบริหารจัดการการพัฒนา และการธำรงรักษากำลังคนสุขภาพ" ซึ่งจัดทำโดยคณะกรรมาธิการการสาธารณสุข ผมได้ร่วมอภิปรายรายงานฉบับนี้โดยแสดงความเห็นด้วยกับข้อเสนอเชิงนโยบายทั้ง 11 ประเด็นที่มุ่งแก้ปัญหาภาวะหมดไฟและการลาออกของบุคลากรทางการแพทย์ พร้อมกล่าวชื่นชมความมุ่งมั่นของ นพ.วีระพันธ์ สุวรรณนามัย รองประธานคณะกรรมาธิการการสาธารณสุข วุฒิสภา ที่ร่วมผลักดันข้อเสนอและร่างกฎหมายที่เกี่ยวข้อง . อย่างไรก็ตามผมได้ตั้งข้อสังเกตสำคัญในข้อเสนอเชิงนโยบายที่ 7 ซึ่งระบุถึงการพัฒนาระบบค่าตอบแทนและเส้นทางอาชีพให้มีความคล่องตัวและยืดหยุ่น โดยเน้นย้ำว่าแม้ความยืดหยุ่นจะนำมาซึ่งประสิทธิภาพ แต่ในความเป็นจริงตลอดหลายปีที่ผ่านมาการบริหารงานที่เน้นความยืดหยุ่นกลับสร้างความไม่มั่นคงในหน้าที่การงานและลดทอนอำนาจต่อรองของผู้ปฏิบัติงานในระบบสาธารณสุข . ผมย้อนกล่าวถึงจุดเปลี่ยนสำคัญนับตั้งแต่ปี 2543 ที่มีการแปรรูประบบการจ้างงานของรัฐ จากการบรรจุข้าราชการมาเป็นรูปแบบลูกจ้างที่หลากหลาย นำมาซึ่งความไม่มั่นคงอย่างรุนแรง ...

วันนี้ (19 พฤษภาคม 2569) ในการประชุมวุฒิสภา วาระพิจารณาญัตติด่วนด้วยวาจา กรณีอุบัติเหตุรถไฟชนรถโดยสารประจำทางบริเวณจุดตัดทางรถไฟถนนอโศก - ดินแดงเมื่อวันที่ 16 พฤษภาคม 2569 ที่ผ่านมา ผมได้ร่วมอภิปรายโดยแสดงความเสียใจต่อครอบครัวผู้เสียชีวิตและผู้บาดเจ็บ พร้อมระบุว่าเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นสะท้อนให้เห็นถึงปัญหาเชิงระบบที่ซ่อนอยู่ มากกว่าการมุ่งหาตัวผู้กระทำผิดเพียงอย่างเดียว . ผมได้เรียกร้องความเป็นธรรมให้กับพนักงานขับรถไฟในกรณีที่อธิบดีกรมการขนส่งทางรางระบุว่าพนักงานขับรถขบวนดังกล่าวยังไม่ได้รับใบอนุญาตและสั่งระงับการปฏิบัติหน้าที่ โดยชี้แจงว่า พรบ. การขนส่งทางรางเพิ่งมีผลบังคับใช้เมื่อปลายปี 2568 ซึ่งขณะนี้ยังอยู่ในระยะเปลี่ยนผ่านตามบทเฉพาะกาล ปัจจุบันมีพนักงานยื่นขอใบอนุญาตไปแล้ว 951 คนแต่เพิ่งได้รับอนุมัติเพียง 208 คน ดังนั้นการอ้างเหตุผลเรื่องใบอนุญาตจึงไม่สะท้อนความเป็นจริง เพราะพนักงานอีกกว่า 700 คนล้วนเป็นผู้ปฏิบัติงานเดิมมาตั้งแต่ก่อนกฎหมายบังคับใช้ สิ่งที่หน่วยงานรัฐควรทำคือการเร่งรัดกระบวนการออกใบอนุญาตให้รวดเร็วขึ้น . นอกจากนี้ผมยังชี้ให้เห็นว่าอุบัติเหตุครั้งนี้เปรียบเสมือน ...

ในการพิจารณาคดีการปราบปรามคนเสื้อแดงเมื่อปี 2553 มีคดีอยู่ 2 กลุ่มที่เดิมเป็นคดีที่ฟ้องศาลอาญา แล้วศาลส่งต่อไปให้ ป.ป.ช.เพราะอยู่ในอำนาจของศาลฎีกาแผนกคดีอาญาผู้มีตำแหน่งทางการเมือง ซึ่งต้องผ่าน ป.ป.ช. แต่ ป.ป.ช. ได้ยกคำร้องไป แต่ชี้ว่ากรณียิงคนเสียชีวิตนั้นเป็น “ความผิดเฉพาะตัว” โดย จนท. ไม่อาจเลี่ยงความรับผิดชอบ หากภายหลังสามารถพิสูจน์ได้ว่าการใช้อาวุธเกินสมควรแก้เหตุจนเป็นเหตุให้มีผู้เสียชีวิตและบาดเจ็บ นั้น . จากคำตอบของ รมว.ยุติธรรม ที่ผมตั้งกระทู้ มีอยู่ 2 กลุ่มด้วยกัน (ในภาพคือ กลุ่มที่ 3 และ 4) . คดีกลุ่มที่ 3 ที่ให้ DSI ดำเนินการสืบสวนสอบสวนหาตัวผู้กระทำความผิดเพื่อมาดำเนินคดีต่อไป 3 คดี และการดำเนินคดีล่าสุด DSI มีความเห็น "งดการสอบสวน" เนื่องจากยังไม่รู้ตัวผู้กระทำความผิด ส่งสำนวนสอบสวนไปยัง พนง.อัยการ แล้ว พนง.อัยการมีความเห็นให้ "งดการสอบสวน" และให้ "สืบหาตัวผู้กระทำความผิดมาดำเนินคดีภายในอายุความ" กลุ่มที่ 4 คือ 6 ศพวัดปทุมฯ แต่ตามคำชี้แจงของ รมว.ยุติธรรม ระบุว่า พนง.สอบสวนคดีพิเศษมีความเห็น "เห็นควรสั่งไม่ฟ้อง" และส่งสำนวนให้อัยการ...

จากกรณีที่ คณะกรรมการร่วมภาคเอกชน 3 สถาบัน (กกร.) ออกมาเปิดเผยข้อมูลหน่วยงานรัฐรับสินบน จนมีการข่มขู่ดำเนินคดีจากหน่วยงานที่ติดโผไปจนถึงคนในรัฐบาล ไม่ใช่ไปตรวจสอบดำเนินคดีผู้เรียกรับสินบน แต่จะดำเนินคดี กกร. หรือคนที่ออกมาพูดเรื่องนี้ . ประเด็นหนึ่งที่ถูกนำมาอ้าง หรือเรียกประชาสัมพันธ์ตั้งแต่ พ.ร.ป.ปปช. ฉบับแก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับ 2) ที่ประกาศใช้เมื่อ มิ.ย.ปีที่แล้ว ว่าเป็นกฎหมายปกป้องการฟ้องปิดปาก หรือ Anti SLAPP แม้แต่ล่าสุดคุณวิชา มหาคุณ ให้สัมภาษณ์รายการเจาะลึกทั่งไทยวันนี้ ก็ยังออกมายืนยันเช่นนั้น แต่เมื่อพิจารณาดูแล้วแม้กฎหมายนี้บัญญัติให้ ป.ป.ช.คุ้มครองคนที่ออกมา "ให้ถ้อยคำ แจ้งข้อมูลหรือเบาะแส ส่งพยานหลักฐานหรือแสดงความคิดเห็น" จริง (ดู ม.132 ตามภาพประกอบ)   . แต่ต้องเน้นย้ำว่า สิ่งเหล่านั้นต้องให้ "แก่ ป.ป.ช.หรือพนักงานเจ้าหน้าที่" และต้องเป็นเรื่องที่อยู่ในอำนาจหน้าที่ของ ป.ป.ช.ด้วย จะได้รับการคุ้มครองไม่ต้องรับผิดทั้งทาง "อาญา แพ่งและวินัย" อีกทั้งยังมีกลไกในร้องเรียนและการคุ้มครอง ตาม ม.132/1 132/2 และ 132/3 เหมือนเป็นกลไกคุ้มครองพยานมากกว่า . จะ...

วานนี้ (18 พฤษภาคม 2569) ในประชุมวุฒิสภา วาระการพิจารณารายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย และรายงานผลการปฏิบัติงานของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) ประจำปี 2568 ผมได้อภิปรายตั้งข้อสังเกตถึงประเด็นที่ตกหล่นไปจากรายงาน โดยเรียกร้องให้ กสม. เร่งติดตามความคืบหน้าการแก้ปัญหาการละเมิดสิทธิแรงงานแพลตฟอร์ม (ไรเดอร์) และทวงถามความโปร่งใสในการใช้อำนาจแต่งตั้งคณะกรรมการสรรหาองค์กรอิสระ . ผมได้สอบถามถึงความคืบหน้ากรณีที่ กสม. เคยมีคำวินิจฉัยเมื่อ 2 ปีก่อนหน้า (19 มีนาคม 2567) ว่าการที่ธุรกิจแพลตฟอร์มไม่ปฏิบัติต่อไรเดอร์ในฐานะลูกจ้างถือเป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชน พร้อมตั้งคำถามว่า กสม. ได้ติดตามผลจากข้อเสนอแนะหรือไม่เพื่อไม่ให้ข้อเรียกร้องของลูกจ้างนับแสนคนจมหายไป นอกจากนี้ยังได้หยิบยกประเด็นการใช้อำนาจแต่งตั้ง "คณะกรรมการสรรหาองค์กรอิสระอื่น ๆ" เช่น ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ ป.ป.ช. กกต. ผู้ตรวจการแผ่นดิน และ สตง. ซึ่งไม่ปรากฏรายละเอียดในรายงานผลการปฏิบัติงาน โดยชี้ว่า กสม. ควรเปิดเผยดุลพินิจและหลักเกณฑ์ในการพิจารณา พร้อมเน้นย้ำถึงหลักการ "Right to Know" ว่า...

วันนี้ (18 พฤษภาคม 2569) ในการประชุมวุฒิสภา วาระพิจารณารายงานการศึกษาเรื่อง ข้อดีข้อเสียการยกเลิก MOU 2543 และ MOU 2544 เพื่อแก้ไขปัญหาชายแดนไทย-กัมพูชา ซึ่งคณะกรรมาธิการวิสามัญฯ พิจารณาเสร็จสิ้นแล้วนั้น . ผมได้อภิปรายตั้งข้อสังเกตต่อรายงานฉบับดังกล่าวโดยระบุว่าทางออกของปัญหาไม่ควรเป็นแบบขาว-ดำหรือเสนอให้ยกเลิกเพียงอย่างเดียว แต่ควรมีทางออกตรงกลาง เช่น การแก้ไขปรับปรุง พร้อมตั้งคำถามถึงมติเอกฉันท์ของ กมธ. ว่ากรรมาธิการบางท่านเห็นด้วยกับการยกเลิกจริงหรือไม่ นอกจากนี้ผมยังได้แย้งเหตุผลในการยกเลิก MOU 2543 ว่าการอ้างถึงความคืบหน้าที่น้อยเพียงร้อยละ 60 ในช่วง 26 ปีนั้น แท้จริงแล้วได้ครอบคลุมพื้นที่ไปถึง 600 กิโลเมตรและปักหลักเขตแดนได้ถึง 47 หลัก การยกเลิกอาจทำให้กระบวนการที่ยอมรับกันทางพฤตินัยไปแล้วต้องสูญเปล่า อีกทั้งความชอบด้วยรัฐธรรมนูญของ MOU 43 ก็ยังเป็นที่ถกเถียงและยังมีผลบังคับใช้อยู่ ส่วนเรื่องการอ้างเหตุปะทะนั้นก็ย้อนแย้งกับข้อตกลงหยุดยิงที่ให้รักษาสถานะจนกว่าจะมีข้อตกลงที่สิ้นสุด ซึ่งเครื่องมือหลักที่ใช้ดำเนินการก็คือ MOU ฉบับนี้เอง . สำหรับกรณีของ MOU 2544 ที่มีแนวโน้มจะถูกยกเลิ...

  ผลการออกเสียงประชามติเมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมาไม่ได้เป็นเพียงการส่งเสียงว่าประชาชนต้องการรัฐธรรมนูญฉบับใหม่เท่านั้น แต่ยังมีนัยยะที่ชี้ชัดว่าสังคมไทยได้ "บอกเลิก" และปฏิเสธที่จะอยู่ร่วมกับรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 อย่างสิ้นเชิง ประชาชนได้ชั่งตวงวัดอย่างถี่ถ้วนแล้วว่าปัญหาที่ฝังรากลึกอยู่ในกลไกของรัฐธรรมนูญปี 2560 คือสิ่งที่พวกเขาไม่ปรารถนาจะทนแบกรับอีกต่อไป สิ่งที่ควรจะเกิดขึ้นหลังจากนี้จึงควรเป็นเพียงกระบวนการทำให้เจตจำนงดังกล่าวสำเร็จลุล่วง . เป็นเรื่องน่าเสียดายและชวนให้ตะหงิดใจมาตั้งแต่การไม่ปรากฏวาระนี้ในคำแถลงนโยบายของรัฐบาล จนกระทั่งถึงเส้นตายสำคัญที่คณะรัฐมนตรีมีมติร้องขอต่อรัฐสภาให้พิจารณาร่างพระราชบัญญัติต่าง ๆ ตามมาตรา 147 ภายในกำหนด 60 วัน (ซึ่งครบกำหนดในวันที่ 15 พฤษภาคมนี้) ปรากฏว่าจากร่างกฎหมายที่ค้างอยู่ 116 ฉบับ รัฐบาลเลือกร้องขอให้พิจารณาต่อเพียง 34 ฉบับ และที่น่าผิดหวังที่สุดคือการหล่นหายไปของร่างรัฐธรรมนูญแก้ไขเพิ่มเติม มาตรา 256 และเพิ่มหมวด 15/1 ซึ่งค้างอยู่ในการพิจารณาวาระที่ 2 ของรัฐสภา . แม้รัฐธรรมนูญจะไม่ได้ระบุเงื่อนเวลา...

วันนี้ (14 พฤษภาคม 2569) — ในเวทีสัมมนา "มิติใหม่แห่งการบริหารจัดการปลาหมอคางดำ : สู่การใช้ประโยชน์และเพิ่มมูลค่า" จัดโดยคณะกรรมาธิการการเกษตรและสหกรณ์ วุฒิสภา ณ อาคารรัฐสภา ผมได้ตั้งคำถามคมกริบถึงกระบวนการตรวจสอบและความรับผิดชอบของผู้ที่เกี่ยวข้องกับการแพร่ระบาดของปลาหมอคางดำ ซึ่งปัจจุบันยังคงสร้างความเดือดร้อนแก่เกษตรกรและระบบนิเวศอย่างต่อเนื่อง ซึ่งที่ผ่านมาผมได้พยายามตั้งกระทู้ถามต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมมาโดยตลอด แต่ยังไม่ได้รับคำตอบที่ชัดเจน การบริหารจัดการที่ผ่านมามันมีลักษณะกะปริกกะปรอย จนกระทั่งเกิดการระบาดและขยายพื้นที่ออกไปเรื่อย ๆ พร้อมระบุว่าปัญหานี้ดำเนินมายาวนานกว่า 16 ปีแล้ว โดยไม่มีการจัดการอย่างจริงจังและต่อเนื่อง ผมตั้งข้อสังเกตเพิ่มเติมว่าการแพร่ระบาดของปลาหมอคางดำส่งผลกระทบโดยตรงต่อทรัพยากรสัตว์น้ำ ซึ่งถือเป็นทรัพยากรธรรมชาติตามนิยามของพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม อาจเข้าข่ายความรับผิดตามมาตรา 97 ของกฎหมายดังกล่าว และเรียกร้องให้มีการสอบสวนตรวจสอบผู้กระทำผิดหรือผู้ที่มีส...

เมื่อวานนี้ (13 พฤษภาคม 2569) ที่ SCC Creative Space สำนักกลางนักเรียนคริสเตียน (สนค.) แอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนล ประเทศไทย จัดเวทีเสวนา Talk อะ Rights ในหัวข้อ “IO: ความจริง ผลกระทบ ความรับผิดชอบ และมาตรการแก้ไข เมื่อข้อมูลถูกใช้เป็นอาวุธ และสิทธิมนุษยชนกลายเป็นเป้าหมายของการโจมตี” โดยรวบรวมนักวิจัย นักข่าว นักวิชาการ ตัวแทนภาครัฐ และสมาชิกวุฒิสภา เพื่อร่วมแลกเปลี่ยนในประเด็นปฏิบัติการข้อมูลข่าวสาร (Information Operation หรือ IO) ซึ่งกำลังทวีความรุนแรงในสังคมไทย เวทีครั้งนี้มีปาฐกถาโดย ผศ. ดร.จันจิรา สมบัติพูนศิริ นักวิจัยจากสถาบัน The German Institute for Global and Area Studies (GIGA) และมีวิทยากรร่วมเสวนาได้แก่ ฐปณีย์ เอียดศรีไชย จากสำนักข่าว The Reporters สฤณี อาชวานันทกุล นักวิชาการด้านธุรกิจและการเงิน นรีลักษณ์ แพไชยภูมิ จากกรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ กระทรวงยุติธรรม เทวฤทธิ์ มณีฉาย สมาชิกวุฒิสภา และชัยฤทธิ์ ยนเปี่ยม จากสมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย โดยมี อภิสิทธิ์ ดุจดาจากสำนักข่าว TODAY เป็นผู้ดำเนินรายการ . [ IO คืออะไร และทำงานอย่างไร ] . ผศ. ดร.จันจิรา สมบัติพูน...