เทวฤทธิ์ มณีฉาย

จากกรณีที่ คณะกรรมการร่วมภาคเอกชน 3 สถาบัน (กกร.) ออกมาเปิดเผยข้อมูลหน่วยงานรัฐรับสินบน จนมีการข่มขู่ดำเนินคดีจากหน่วยงานที่ติดโผไปจนถึงคนในรัฐบาล ไม่ใช่ไปตรวจสอบดำเนินคดีผู้เรียกรับสินบน แต่จะดำเนินคดี กกร. หรือคนที่ออกมาพูดเรื่องนี้ . ประเด็นหนึ่งที่ถูกนำมาอ้าง หรือเรียกประชาสัมพันธ์ตั้งแต่ พ.ร.ป.ปปช. ฉบับแก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับ 2) ที่ประกาศใช้เมื่อ มิ.ย.ปีที่แล้ว ว่าเป็นกฎหมายปกป้องการฟ้องปิดปาก หรือ Anti SLAPP แม้แต่ล่าสุดคุณวิชา มหาคุณ ให้สัมภาษณ์รายการเจาะลึกทั่งไทยวันนี้ ก็ยังออกมายืนยันเช่นนั้น แต่เมื่อพิจารณาดูแล้วแม้กฎหมายนี้บัญญัติให้ ป.ป.ช.คุ้มครองคนที่ออกมา "ให้ถ้อยคำ แจ้งข้อมูลหรือเบาะแส ส่งพยานหลักฐานหรือแสดงความคิดเห็น" จริง (ดู ม.132 ตามภาพประกอบ)   . แต่ต้องเน้นย้ำว่า สิ่งเหล่านั้นต้องให้ "แก่ ป.ป.ช.หรือพนักงานเจ้าหน้าที่" และต้องเป็นเรื่องที่อยู่ในอำนาจหน้าที่ของ ป.ป.ช.ด้วย จะได้รับการคุ้มครองไม่ต้องรับผิดทั้งทาง "อาญา แพ่งและวินัย" อีกทั้งยังมีกลไกในร้องเรียนและการคุ้มครอง ตาม ม.132/1 132/2 และ 132/3 เหมือนเป็นกลไกคุ้มครองพยานมากกว่า . จะ...

  ผลการออกเสียงประชามติเมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมาไม่ได้เป็นเพียงการส่งเสียงว่าประชาชนต้องการรัฐธรรมนูญฉบับใหม่เท่านั้น แต่ยังมีนัยยะที่ชี้ชัดว่าสังคมไทยได้ "บอกเลิก" และปฏิเสธที่จะอยู่ร่วมกับรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 อย่างสิ้นเชิง ประชาชนได้ชั่งตวงวัดอย่างถี่ถ้วนแล้วว่าปัญหาที่ฝังรากลึกอยู่ในกลไกของรัฐธรรมนูญปี 2560 คือสิ่งที่พวกเขาไม่ปรารถนาจะทนแบกรับอีกต่อไป สิ่งที่ควรจะเกิดขึ้นหลังจากนี้จึงควรเป็นเพียงกระบวนการทำให้เจตจำนงดังกล่าวสำเร็จลุล่วง . เป็นเรื่องน่าเสียดายและชวนให้ตะหงิดใจมาตั้งแต่การไม่ปรากฏวาระนี้ในคำแถลงนโยบายของรัฐบาล จนกระทั่งถึงเส้นตายสำคัญที่คณะรัฐมนตรีมีมติร้องขอต่อรัฐสภาให้พิจารณาร่างพระราชบัญญัติต่าง ๆ ตามมาตรา 147 ภายในกำหนด 60 วัน (ซึ่งครบกำหนดในวันที่ 15 พฤษภาคมนี้) ปรากฏว่าจากร่างกฎหมายที่ค้างอยู่ 116 ฉบับ รัฐบาลเลือกร้องขอให้พิจารณาต่อเพียง 34 ฉบับ และที่น่าผิดหวังที่สุดคือการหล่นหายไปของร่างรัฐธรรมนูญแก้ไขเพิ่มเติม มาตรา 256 และเพิ่มหมวด 15/1 ซึ่งค้างอยู่ในการพิจารณาวาระที่ 2 ของรัฐสภา . แม้รัฐธรรมนูญจะไม่ได้ระบุเงื่อนเวลา...

วันนี้ (14 พฤษภาคม 2569) — ในเวทีสัมมนา "มิติใหม่แห่งการบริหารจัดการปลาหมอคางดำ : สู่การใช้ประโยชน์และเพิ่มมูลค่า" จัดโดยคณะกรรมาธิการการเกษตรและสหกรณ์ วุฒิสภา ณ อาคารรัฐสภา ผมได้ตั้งคำถามคมกริบถึงกระบวนการตรวจสอบและความรับผิดชอบของผู้ที่เกี่ยวข้องกับการแพร่ระบาดของปลาหมอคางดำ ซึ่งปัจจุบันยังคงสร้างความเดือดร้อนแก่เกษตรกรและระบบนิเวศอย่างต่อเนื่อง ซึ่งที่ผ่านมาผมได้พยายามตั้งกระทู้ถามต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมมาโดยตลอด แต่ยังไม่ได้รับคำตอบที่ชัดเจน การบริหารจัดการที่ผ่านมามันมีลักษณะกะปริกกะปรอย จนกระทั่งเกิดการระบาดและขยายพื้นที่ออกไปเรื่อย ๆ พร้อมระบุว่าปัญหานี้ดำเนินมายาวนานกว่า 16 ปีแล้ว โดยไม่มีการจัดการอย่างจริงจังและต่อเนื่อง ผมตั้งข้อสังเกตเพิ่มเติมว่าการแพร่ระบาดของปลาหมอคางดำส่งผลกระทบโดยตรงต่อทรัพยากรสัตว์น้ำ ซึ่งถือเป็นทรัพยากรธรรมชาติตามนิยามของพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม อาจเข้าข่ายความรับผิดตามมาตรา 97 ของกฎหมายดังกล่าว และเรียกร้องให้มีการสอบสวนตรวจสอบผู้กระทำผิดหรือผู้ที่มีส...

เมื่อวานนี้ (13 พฤษภาคม 2569) ที่ SCC Creative Space สำนักกลางนักเรียนคริสเตียน (สนค.) แอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนล ประเทศไทย จัดเวทีเสวนา Talk อะ Rights ในหัวข้อ “IO: ความจริง ผลกระทบ ความรับผิดชอบ และมาตรการแก้ไข เมื่อข้อมูลถูกใช้เป็นอาวุธ และสิทธิมนุษยชนกลายเป็นเป้าหมายของการโจมตี” โดยรวบรวมนักวิจัย นักข่าว นักวิชาการ ตัวแทนภาครัฐ และสมาชิกวุฒิสภา เพื่อร่วมแลกเปลี่ยนในประเด็นปฏิบัติการข้อมูลข่าวสาร (Information Operation หรือ IO) ซึ่งกำลังทวีความรุนแรงในสังคมไทย เวทีครั้งนี้มีปาฐกถาโดย ผศ. ดร.จันจิรา สมบัติพูนศิริ นักวิจัยจากสถาบัน The German Institute for Global and Area Studies (GIGA) และมีวิทยากรร่วมเสวนาได้แก่ ฐปณีย์ เอียดศรีไชย จากสำนักข่าว The Reporters สฤณี อาชวานันทกุล นักวิชาการด้านธุรกิจและการเงิน นรีลักษณ์ แพไชยภูมิ จากกรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ กระทรวงยุติธรรม เทวฤทธิ์ มณีฉาย สมาชิกวุฒิสภา และชัยฤทธิ์ ยนเปี่ยม จากสมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย โดยมี อภิสิทธิ์ ดุจดาจากสำนักข่าว TODAY เป็นผู้ดำเนินรายการ . [ IO คืออะไร และทำงานอย่างไร ] . ผศ. ดร.จันจิรา สมบัติพูน...

  วันนี้ (12 พฤษภาคม 2568) ในที่ประชุมวุฒิสภา วาระพิจารณารายงานการศึกษาโครงการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านการคมนาคมขนส่งเพื่อพัฒนาระเบียงเศรษฐกิจภาคใต้เชื่อมโยงการขนส่งระหว่างอ่าวไทยและอันดามัน หรือโครงการ “แลนด์บริดจ์” ผมได้ร่วมอภิปรายโดยแสดงความเห็นพ้องกับรายงานของคณะกรรมาธิการการคมนาคมว่ามีความรอบด้าน แต่ได้ตั้งข้อสังเกตสำคัญหลายประการ โดยเฉพาะประเด็นความเชื่อมโยงที่คลุมเครือระหว่างโครงการแลนด์บริดจ์และร่าง พรบ. ระเบียงเศรษฐกิจภาคใต้ (SEC) . เริ่มต้นที่ความสับสนในระดับนโยบาย มีความขัดแย้งกันของข้อมูลจากฝั่งรัฐบาล ตั้งแต่ช่วงปลายเดือนเมษายนถึงต้นเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา ซึ่งรัฐมนตรีว่าการและรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคมยืนยันว่าโครงการแลนด์บริดจ์ต้องเดินคู่ไปกับการเร่งเดินหน้าร่าง พรบ. SEC เพื่อกำหนดสิทธิประโยชน์และพื้นที่ แต่ในเวลาต่อมาประธานวิปรัฐบาลกลับระบุว่าโครงการแลนด์บริดจ์กับร่าง พรบ. SEC เป็นคนละส่วนกัน และ ครม. ยังไม่ได้ยืนยันร่างกฎหมายดังกล่าว ซึ่งสะท้อนถึงความไม่ชัดเจนว่าสุดท้ายแล้วทิศทางกฎหมายที่จะมารองรับการลงทุนนี้จะมีหน้าตาเป็นอย่างไร . ในประเด็นเรื่องทิศทางการพัฒนาภา...

  วันนี้ (12 พฤษภาคม 2569) ผมได้ปรึกษาหารือต่อที่ประชุมวุฒิสภาไปยังสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี และคณะรัฐมนตรี (ครม.) เพื่อเรียกร้องให้ดำเนินการตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 147 ในการร้องขอต่อรัฐสภาเพื่อพิจารณาร่างรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ ..) พุทธศักราช .... (แก้ไขเพิ่มเติมมาตรา 256 และเพิ่มหมวด 15/1) ที่ยังคงค้างอยู่จากการยุบสภาครั้งก่อน . โดยที่เมื่อประมาณกลางเดือนธันวาคม ได้มีกระบวนการประชุมร่วมกันของรัฐสภาเพื่อพิจารณาร่างแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญ มาตรา 256 และหมวด 15/1 ว่าด้วยวิธีการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ แต่กระบวนการดังกล่าวต้องหยุดชะงักลงเนื่องจากการยุบสภาในขณะที่ร่างกฎหมายกำลังอยู่ระหว่างการพิจารณาในวาระที่ 2 . ผมได้เน้นย้ำว่าความกังวลเรื่องการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ควรจะหมดไป เนื่องจากผลการออกเสียงประชามติเมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมา ประชาชนกว่า 21 ล้านเสียงได้เห็นชอบให้มีการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ซึ่งสอดคล้องกับท่าทีของนายกรัฐมนตรีที่เคยให้สัมภาษณ์ในรายการ "กรรมกรข่าว คุยนอกจอ" ของคุณสรยุทธ สุทัศนะจินดา เมื่อวันที่ 9 กุมภาพันธ์ว่า “เสียงประชามติไ...

  เมื่อวันที่ 11 พฤษภาคม 2569 จรัสศรี จันทร์อ้าย ตัวแทนสหพันธ์เกษตรกรภาคเหนือ และพชร คำชำนาญ ตัวแทนขบวนการประชาชนเพื่อสังคมที่เป็นธรรม (P-MOVE) เปิดเผยถึงผลกระทบและความไม่โปร่งใสของรัฐบาลภายใต้การนำของอนุทิน ชาญวีรกูล กรณีการออกมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 5 พฤษภาคม 2567 เพื่อยกเลิกระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการจัดให้มีโฉนดชุมชน พ.ศ. 2553 . จรัสศรี ระบุว่า โฉนดชุมชนมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อเกษตรกรและผู้ที่อยู่อาศัยในเขตป่าอนุรักษ์และป่าสงวน เนื่องจากเป็นการเปิดโอกาสให้ชุมชนได้ออกแบบการจัดการที่ดินตามวิถีวัฒนธรรมและความเชื่อของตนเอง มีกลไกควบคุมไม่ให้มีการขายที่ดินเปลี่ยนมือให้คนนอก ซึ่งต่างจากนโยบายของรัฐบาลที่มักใช้กฎหมายควบคุมและสั่งการจากส่วนกลางโดยไม่ถามความต้องการของประชาชน . “โฉนดชุมชนคือหลังพิงของพวกเรา เมื่อรัฐยกเลิกโดยไม่มีมาตรการรองรับ ชาวบ้านก็ถูกเจ้าหน้าที่คุกคามและถูกฟ้องร้องดำเนินคดี ทั้งจากหน่วยงานรัฐและนายทุนที่จ้องเก็งกำไรที่ดิน” จรัสศรีกล่าว . ด้านพชรตั้งข้อสังเกตถึงกระบวนการยกเลิกโฉนดชุมชนที่ผิดปกติ โดยระบุว่าเมื่อวันที่ 27 เมษายนที่ผ่านมา ตัวแทนรัฐบาลพึ่งจะมีการเ...

วันนี้ (11 พฤษภาคม 2569) ที่รัฐสภา ขบวนการประชาชนเพื่อสังคมที่เป็นธรรม หรือ พีมูฟ (P-move) เดินทางเข้ายื่นร้องเรียนต่อคณะกรรมาธิการการพัฒนาการเมือง การมีส่วนร่วมของประชาชน สิทธิมนุษยชน สิทธิ เสรีภาพ และการคุ้มครองผู้บริโภค วุฒิสภา เพื่อขอให้ตรวจสอบการดำเนินการของรัฐบาลกรณีมีมติยกเลิกระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยโฉนดชุมชน โดยมี นายนรเศรษฐ์ ปรัชญากร ประธานคณะกรรมาธิการฯ เป็นผู้รับหนังสือ . พชร คำชำนาญ ตัวแทนพีมูฟ เปิดเผยว่าการมาร้องเรียนในครั้งนี้สืบเนื่องมาจากมติคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 5 พฤษภาคม 2569 ที่รัฐบาลภายใต้การนำของอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี ได้ผลักดันให้มีการยกเลิกระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีหลายฉบับ โดยอ้างว่าล้าสมัยและไม่เหมาะสมแก่กาลสมัย" ซึ่งรวมถึงระเบียบว่าด้วยการจัดให้มีโฉนดชุมชน พ.ศ. 2553 . พชรกล่าวว่า ระเบียบฉบับนี้คือดอกผลของการต่อสู้ด้วยชีวิตและเลือดเนื้อของภาคประชาชนมาตั้งแต่หลังรัฐธรรมนูญปี 2540 เพื่อสิทธิชุมชนในการจัดการที่ดินอย่างเป็นธรรม การยกเลิกครั้งนี้ถือเป็นการปิดฉากโฉนดชุมชนอย่างเร่งรีบโดยขาดการมีส่วนร่วมและไม่เคยปรึกษาหารือกับประชาชนกว่า 486 ชุมชนที่...

วันนี้ (11 พฤษภาคม 2569) ในการประชุมวุฒิสภา ผมได้ตั้งกระทู้ถามต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมในหัวข้อ "กระทู้ถาม เรื่อง สถานะและความคืบหน้าในการดำเนินคดีที่เกี่ยวกับการทำร้ายประชาชนและเจ้าหน้าที่ของรัฐในเหตุการณ์สลายการชุมนุมของกลุ่มแนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ (นปช.) เมื่อเดือนเมษายน - พฤษภาคม พ.ศ. 2553 และแนวทางเร่งรัดการดำเนินคดีหรือดำเนินการส่วนอื่นที่เกี่ยวข้องเพื่อป้องกันไม่ให้คดี หมดอายุความ โดยที่ผู้เสียหายยังไม่ได้รับความเป็นธรรม" โดยมี พล.ต.ท. รุทธพล เนาวรัตน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม มาตอบกระทู้ด้วยตนเอง . ผมชี้ว่าคดีนี้ผ่านมาแล้วถึง 16 ปีและกำลังจะขาดอายุความ 20 ปี ในอีก 4 ปีข้างหน้า มีผู้เสียชีวิตถึง 94 รายซึ่งในกระบวนการไต่สวนการตายก่อนการรัฐประหารปี 2557 ศาลได้มีคำสั่งออกมาแล้ว 33 ราย โดยพบว่ามีถึง 18 รายที่ศาลระบุชัดเจนว่าวิถีกระสุนมาจากฝั่งเจ้าหน้าที่ทหารที่กำลังปฏิบัติหน้าที่ . พร้อมทั้งยกตัวอย่างรายละเอียดของผู้ที่ถูกยิงในเหตุการณ์ดังกล่าว เพื่อชี้ให้เห็นว่าผู้สูญเสียมีทั้งอาสาสมัคร สื่อมวลชน เยาวชน และเจ้าหน้าที่รัฐ ไม่ใช่เพียงกลุ่มผู้ชุ...

ช่วงบ่ายของสุดสัปดาห์หนึ่งในเดือนพฤษภาคมอันเป็นเดือนแห่งวันแรงงานสากล เราได้มีโอกาสพบกับชายหนุ่มผู้เป็นพนักงานในเครือร้านสะดวกซื้อขนาดใหญ่ของประเทศไทย . เรานั่งคุยกันในวันพักจากการทำงานที่ยืดเยื้อของเขาซึ่งเป็น "ผู้ช่วยผู้จัดการ" ร้านสะดวกซื้อสาขาหนึ่ง แม้ต้องแบกรับภาระงานราวกับเป็นเจ้าของกิจการแต่กลับได้รับค่าตอบแทนที่แทบไม่พอประทังชีวิต และนี่คือเรื่องราวที่ถูกซุกซ่อนไว้ใต้พรมของอุตสาหกรรมค้าปลีกยักษ์ใหญ่ . "ลักษณะงานเหมือนเราถูกให้เป็นเจ้าของร้าน ทำทุกอย่างตั้งแต่ตรวจสอบคุณภาพสินค้า นับเงิน ตรวจงานน้อง คิดเงิน ชงกาแฟ ทำข้าว รับสินค้า มันหลายหน้าที่มาก" เขาเริ่มเล่าด้วยน้ำเสียงเนือย ๆ "ถ้าตรงไหนไม่ทันเราก็ต้องไปซัพพอร์ตน้องพนักงานคนอื่น บางทีเจอลูกค้าไม่พอใจโทรตำหนิบริษัท พอเรื่องรับเข้าระบบความลำบากก็ตกที่พนักงานต้องมาคอยแก้ปัญหา บางทีโดนเรียกประชุมนอกเวลางานก็มี" . โครงสร้างที่บีบรัดไม่ได้เรียกร้องแค่เวลาแต่ยังขูดรีดเอาหยาดเหงื่อและสุขภาพของคนทำงาน ระบบบังคับให้พนักงานเป็นฟันเฟืองที่ห้ามหยุดพัก และเมื่อร่างกายพังทลายก็ไม่มีสวัสดิการใดมารองรับ . "...

  เมื่อวานนี้ (8 พฤษภาคม 2569) ที่อาคารรัฐสภา กลุ่มศึกษาในคณะกรรมาธิการการพัฒนาการเมือง การมีส่วนร่วมของประชาชน สิทธิมนุษยชน สิทธิ เสรีภาพ และการคุ้มครองผู้บริโภค วุฒิสภา จัดเสวนาในหัวข้อ “สิทธิมนุษยชน สิทธิแรงงานและชุมชน เงื่อนไขกลไกที่เกี่ยวข้องก่อนเข้าเป็นสมาชิก OECD และ FTA ไทย-EU” โดยมีเทวฤทธิ์ มณีฉาย สมาชิกวุฒิสภาและโฆษกกรรมาธิการฯเป็นผู้ดำเนินรายการ . กิจกรรมดังกล่าวจัดขึ้นเพื่ออธิบายความจำเป็นที่ประเทศไทยกำลังวางแผนเข้าเป็นสมาชิกองค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา (OECD) และทำข้อตกลงเขตการค้าเสรี (FTA) กับสหภาพยุโรป (EU) ในอนาคต วิทยากรร่วมแลกเปลี่ยน ได้แก่ ศักดินา ฉัตรกุล ณ อยุธยา นักวิชาการด้านแรงงาน สุธารี วรรณศิริ เจ้าหน้าที่ฝ่ายประสานงานชุมชน ภูมิภาคเอเชีย องค์กร Accountability Counsel และมนูญ วงษ์มะเซาะห์ หัวหน้าทีมรณรงค์ด้านสภาพภูมิอากาศและพลังงาน องค์กรกรีนพีซ ประเทศไทย . สุธารี เปิดเผยว่าประเทศไทยได้ยื่นความจำนงเข้าเป็นสมาชิก OECD มาแล้วเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ 2567 ซึ่งปัจจุบันองค์กรนี้มีสมาชิก 38 ประเทศและยังไม่มีประเทศใดในภูมิภาคอุษาคเนย์เข้าร่วมเลย หากไทย...

วันนี้ (7 พฤษภาคม 2569) เวลา 13.00 นาฬิกา ณ ห้องแถลงข่าวสื่อมวลชน ชั้น 1 อาคารรัฐสภา (ฝั่ง สส.) คณะกรรมาธิการการพัฒนาการเมือง การมีส่วนร่วมของประชาชน สิทธิมนุษยชน สิทธิ เสรีภาพ และการคุ้มครองผู้บริโภค วุฒิสภา นำโดยนรเศรษฐ์ ปรัชญากร ประธานคณะกรรมาธิการฯ แถลงข่าวกรณีขอให้คณะรัฐมนตรีมีมติร้องขอให้สภาพิจารณาร่างพระราชบัญญัติ (พรบ.) ที่เสนอโดยภาคประชาชน เพื่อส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิในการมีส่วนร่วมของประชาชน . สืบเนื่องจากคณะอนุกรรมาธิการการพัฒนาการเมืองและการมีส่วนร่วมของประชาชน ในคณะกรรมาธิการการพัฒนาการเมืองฯ ได้พิจารณาติดตามสถานะของร่าง พรบ. ที่เสนอโดยภาคประชาชน ซึ่งค้างพิจารณาอยู่ในรัฐสภาและต้องตกไปเนื่องจากการยุบสภาผู้แทนราษฎร ตามบทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 มาตรา 147 คณะกรรมาธิการฯ พิจารณาเห็นว่าร่าง พรบ. จำนวน 9 ฉบับ ซึ่งประกอบด้วยร่างที่ประชาชนเข้าชื่อเสนอโดยตรงและร่างที่มีหลักการมาจากการขับเคลื่อนของภาคประชาชน ไม่ได้เป็นเพียงการปรับปรุงโครงสร้างทางกฎหมายเพื่อยกระดับสิทธิ เสรีภาพ และคุณภาพชีวิตของประชาชนเท่านั้น หากแต่เป็นหมุดหมายสำคัญที่สะท้อนถึงเจตจำน...

วานนี้ (7 พฤษภาคม 2569) ผมมีโอกาสได้แถลงถึงความคืบหน้าในการพิจารณาร่างแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญ มาตรา 256 และหมวด 15/1 โดยระบุว่าแม้โอกาสที่จะเดินหน้าต่อในวาระที่ 2 จะดูริบหรี่ลงจากเหตุการณ์ยุบสภา แต่คณะรัฐมนตรียังคงมีเวลาจนถึงเส้นตายในวันที่ 12 พฤษภาคมนี้ที่จะเสนอขอให้รัฐสภาดำเนินการพิจารณาต่อไปได้ . ที่ผ่านมาฝ่ายการเมืองที่มักใช้ข้ออ้างเรื่องความจำเป็นในการแก้ปัญหาเศรษฐกิจ พลังงาน หรือปัญหาปากท้องมาเป็นเหตุผลในการลดความสำคัญของการทำประชามติหรือชะลอการแก้ไขรัฐธรรมนูญ ผมเห็นว่าเรื่องนี้เป็นสิ่งที่ต้องทำความเข้าใจใหม่ เพราะแท้จริงแล้วกลไกของรัฐสภาสามารถผลักดันการแก้ไขรัฐธรรมนูญควบคู่ไปกับการแก้ปัญหาเศรษฐกิจของรัฐบาลได้ เพียงแค่คณะรัฐมนตรีเป็นผู้เปิดประตูและตัดสินใจให้กระบวนการนี้เดินหน้าต่อ . ผมยังได้แสดงความผิดหวังต่อคำแถลงนโยบายของนายกรัฐมนตรีเมื่อช่วงต้นเดือนเมษายนที่ผ่านมาซึ่งไม่มีการกล่าวถึงแนวทางการแก้ไขรัฐธรรมนูญเลย ทั้งที่ศาลรัฐธรรมนูญได้เคยวินิจฉัยไว้ว่าประชาชนคือผู้ทรงอำนาจสถาปนารัฐธรรมนูญ และประชาชนก็ได้แสดงเจตจำนงอย่างชัดเจนไปตั้งแต่วันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 แล้วว่าต้องการให้...

คุยกันวันที่ 6 พ.ค.69 - 3 ข้อสังเกตปมสรรหาตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ - ขอคณะรัฐมนตรีมีมติยืนยันร่างพระราชบัญญัติที่เสนอโดยภาคประชาชน ซึ่งค้างสภาภายหลังการยุบสภาต่อรัฐสภา เพื่อส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิในการมีส่วนร่วมของประชาชน - คาดบรรจุกระทู้ถามความคืบหน้าคดีสลายการชุมนุมเสื้อแดง 53

วันนี้ (5 พฤษภาคม 2569) ในที่ประชุมวุฒิสภามีวาระการตั้งคณะกรรมาธิการสามัญเพื่อทำหน้าที่ตรวจสอบประวัติ ความประพฤติ และพฤติกรรมทางจริยธรรมของบุคคลผู้ได้รับการเสนอชื่อให้ดำรงตำแหน่งตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ ซึ่งคือ ศ. ดร. พล.ต.ต. จักรพงศ์ วิวัฒน์วานิช ศาสตราจารย์คณะตำรวจศาสตร์ โรงเรียนนายร้อยตำรวจ ผู้ได้รับการเสนอชื่อให้ดำรงตำแหน่งตุลาการศาลรัฐธรรมนูญแทน ศ. ดร.นครินทร์ เมฆไตรรัตน์ ผมอภิปรายตั้งข้อสังเกตต่อกระบวนการสรรหาโดยระบุว่า รู้สึกเสียดายที่คณะกรรมาธิการตรวจสอบประวัติชุดนี้ไม่มีสัดส่วนตัวแทนจากคณะกรรมาธิการพัฒนาการเมือง การมีส่วนร่วมของประชาชน สิทธิมนุษยชน สิทธิเสรีภาพ และการคุ้มครองผู้บริโภคเข้าร่วมด้วย ทั้งที่ตำแหน่งตุลาการศาลรัฐธรรมนูญในสัดส่วนรัฐศาสตร์มีความเกี่ยวโยงกับหน้างานของกรรมาธิการชุดนี้อย่างสำคัญ . นอกจากนี้ยังได้หยิบยกประเด็นกระบวนการลงมติของคณะกรรมการสรรหาที่ไม่เป็นเอกฉันท์ โดยมีผู้เห็นพ้อง 6 เสียงและไม่เห็นพ้อง 2 เสียง ซึ่งก่อนหน้านี้มีประเด็นจดหมายสนเท่ห์ที่เปิดเผยต่อสาธารณะท้วงติงเรื่องคุณสมบัติของผู้ได้รับการเสนอชื่อว่าอาจไม่ตรงตามมาตรา 200 (4) แม้จะมีการเชิญผู้ได้รับก...

วันนี้ (5 พฤษภาคม 2569) ในการประชุมวุฒิสภา ผมได้ร่วมอภิปรายสนับสนุนญัตติเรื่อง ขอให้วุฒิสภาพิจารณาแนวทางแก้ไขปัญหาการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ซึ่งเสนอโดยณัฐกิตติ์ หนูรอด สมาชิกวุฒิสภา . ผมเห็นว่าเรื่องนี้มีความสำคัญอย่างมาก เนื่องจากหลักการของระบอบประชาธิปไตยคือการปกครองโดยประชาชน ของประชาชน และเพื่อประชาชน ซึ่งการปกครองส่วนท้องถิ่นถือเป็นรูปธรรมที่ชัดเจนที่สุดในการพิสูจน์หลักการนี้ อีกทั้งยังเปรียบเสมือนโรงเรียนการศึกษาทางการเมืองที่ช่วยสร้างการมีส่วนร่วมและพัฒนาศักยภาพของพลเมืองให้พร้อมก้าวสู่การเมืองระดับชาติต่อไป . ผมยังหยิบยกประเด็นเรื่องการจัดเก็บรายได้ของท้องถิ่น ซึ่งเป็นความจริงที่ปฏิเสธไม่ได้ว่าท้องถิ่นยังคงขาดแคลนงบประมาณ แม้จะมีการตั้งเป้าหมายจัดสรรงบประมาณไปยังท้องถิ่นให้ได้ร้อยละ 35 แต่ในความเป็นจริงงบประมาณปี 2569 รัฐบาลสามารถจัดสรรให้ท้องถิ่นได้เพียงร้อยละ 29.43 เท่านั้น ซึ่งเป็นตัวเลขที่ยืดเยื้อมาอย่างยาวนาน ยิ่งไปกว่านั้นแม้ท้องถิ่นจะมีความสามารถในการจัดเก็บรายได้เองแต่หลายครั้งกลับถูกรัฐบาลกลางขอร้องให้ออกมาตรการลดการเก็บภาษีเพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจ ผลที...

ข้อสังเกตประเด็นที่กรรมการสรรหาตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ ตอบหนังสือของผมและบัตรสนเท่ห์ที่ว่า "จักรพงศ์ วิวัฒน์วานิช" ศาสตราจารย์คณะตำรวจศาสตร์ โรงเรียนนายร้อยตำรวจ แคนดิเดตตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ (แทนนครินทร์ เมฆไตรรัตน์) นั้น “ไม่ตรงปก” ไม่ได้เป็นผู้ทรงคุณวุฒิสาขารัฐศาสตร์หรือรัฐประศาสนศาสตร์ มีประเด็นน่าพิจารณาดังนี้ . [ประเด็นแรก: การยืนยันว่าตรงปก และมติของคณะกรรมการสรรหา] . 1– คุณจักรพงศ์ ยืนยันว่าเมื่อครั้งที่ตนเองได้รับการประเมินเป็นศาสตราจารย์นั้น ประเมินตาม พรบโรงเรียนนายร้อยตำรวจ พ.ศ.2551 ซึ่งขณะนั้นมีเพียงหลักสูตรเดียวคือหลักสูตรรัฐประศาสนศาสตร์บัณฑิต และระบุว่า โรงเรียนนายร้อยตำรวจไม่มีคณะ มีเฉพาะภาควิชาต่าง ๆ ซึ่งหลอมรวมกันเป็นรัฐประศาสนศาสตร์ ใครจะสอนวิชาไหนก็ตามจะหลอมรวมกันเป็นรัฐประศาสนศาสตร์เพียงสาขาเดียวที่บัญญัติไว้ในกฎหมาย . ประเมินขึ้นเป็นศาสตราจารย์โดยใช้หลักทฤษฎีการสอบสวน โดยเสนอผลงานทางวิชาการหลักและทฤษฎีการสอบสวน . 2– คุณจักรพงศ์ยืนยันว่า ตนเองจบทางด้านรัฐประศาสนศาสตร์โดยตรงคือ “รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต” อีกทั้งยังยกผลงานที่เกี่ยวข้องคือ หนังสือ “กลยุทธ์ศึกษ...

ช่วงระหว่างวันนี้ 30 เม.ย.-2 พ.ค.ที่ผ่านมา ผมได้มีโอกาสเดินทางไปบ้านบางกลอย อ.แก่งกระจาน จ.เพชรบุรี เพื่อร่วมรำลึกการจากไปของคุณบิลลี่(พอละจี รักจงเจริญ) รวมทั้งรับฟังความเดือดร้อนของของคนในพื้นที่ ตั้งแต่ประเด็นนโยบายการถือครองที่ดินและเกษตรกรรม ทำให้ถูกบังคับอพยพและสูญเสียพื้นที่ทางจิตวิญญาณและแหล่งอาหาร ความล่าช้าของการจัดการปัญหาที่ประชาชนถูกจัดการอุ้มหาย ขาดสิทธิในด้านสาธารณูปโภคขั้นพื้นฐาน และความต้องการในการกลับไปใช้ชีวิตที่ดังเดิมของเขาซึ่งเป็นพื้นที่ทางจิตวิญญาณและพื้นที่ดำรงชีวิต รวมกับ มูลนิธิผสานวัฒนธรรม ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (ศมส.) เครือข่ายประชาชนขจัดการเลือกปฏิบัติ (มูฟดิ MovED) ภาคีเซฟบางกลอย สภาชนเผ่าพื้นเมืองแห่งประเทศไทย และกลุ่มบางกลอยคืนถิ่น Rebel Art Space เป็นต้น . โดยในวันที่ 2 เม.ย. ยังมีการจัดเสวนา เรื่อง “ยุติธรรมอำพรางและทางออกชาติพันธุ์” ร่วมแลกเปลี่ยนข้อมูลจากผู้แทนในระดับนโยบายและระดับพื้นที่และเปิดเวทีแลกเปลี่ยน รับฟังความคิดเห็นถึงปัญหาและความต้องการ ความช่วยเหลือของชุมชน สร้างการมีส่วนร่วมในการแก้ไขปัญหาและพัฒนาคุณภาพชีวิตของชาวบางกลอยอย่างเป็นรูปธร...

กรณีเมื่อวันที่ 21 เมษายน 2569 ผมได้ยื่นหนังสือขอให้ชะลอกระบวนการสรรหาจนกว่าองค์ประกอบกรรมการจะครบถ้วน โดยขอให้มีการพิจารณาองค์ประกอบของกรรมการสรรหาให้เป็นไปตามเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญ ซึ่งหมายถึงการรอให้มีผู้ดำรงตำแหน่งผู้นำฝ่ายค้านในสภาผู้แทนราษฎรเข้าร่วมเป็นกรรมการสรรหา เพื่อให้กระบวนการคัดเลือกบุคคลเข้าสู่องค์กรอิสระมีความสมบูรณ์และเป็นไปตามหลักการตรวจสอบถ่วงดุล แม้รัฐธรรมนูญจะบัญญัติให้ปฏิบัติหน้าที่และใช้อำนาจไปพลางก่อนได้ก็ตามนั้น . ล่าสุดเมื่อวันที่ 29 เมษายน 2569 คณะกรรมการสรรหาตุลาการศาลรัฐธรรมนูญได้เปิดเผยรายงานการพิจารณาสรรหาบุคคลผู้สมควรได้รับการแต่งตั้งเป็นตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ [ดูรายงานได้ที่นี่ https://pis.parliament.go.th/PARFileDownloadProxy/download?s=-7LZ4zkPySBti_zIUbWzSDv_KFF7AjehdK5N35H6Bx-Eg3JGOk5c7AVHVq0CJQaY3dZoKnmOLGMc6f1jsbbeJ5EwKIRn1okCF6C0VY79tIGjrXh2q2iZEdLM7KaSfMqCl9jetV6L7YDFwm3SBlTTOtSuAkRCg43TWpA=&ref=9980534&n=1 ]โดยตอนหนึ่งระบุว่าในการประชุมคณะกรรมการ ครั้งที่ 4/2569 เมื่อวันที่ 24 เมษายน ที่ผ่านมา ที่ประชุมได้พิจารณาหนังสือโต้แย้งของผมกรณีขอ...

ในวันเสรีภาพสื่อมวลชนโลก (World Press Freedom Day) วันที่ 3 พฤษภาคม 2569 ปีนี้ สถานการณ์เสรีภาพสื่อและเสรีภาพในการแสดงออกของสังคมไทยยังคงถูกท้าทาย เมื่อรายงานดัชนีเสรีภาพสื่อโลกประจำปี 2026 โดยองค์กรนักข่าวไร้พรมแดน (RSF) ชี้ว่าประเทศไทยมีอันดับลดต่ำลงมาอยู่ที่ 92 สาเหตุประการหนึ่งมาจากกระบวนการทางกฎหมายที่ถูกบิดเบือนมาใช้เป็นเครื่องมือคุกคามสิทธิเสรีภาพ ที่รู้จักกันในนามการดำเนินคดีเชิงยุทธศาสตร์เพื่อระงับการมีส่วนร่วมของสาธารณะ หรือการฟ้องคดีเพื่อปิดปาก (Strategic Lawsuit Against Public Participation - SLAPP) การฟ้องร้องลักษณะนี้ไม่ได้มุ่งหวังชัยชนะในทางคดี แต่มุ่งสร้างภาระทางคดี ค่าใช้จ่าย และเวลา เพื่อบั่นทอนกำลังใจให้ผู้ที่ทำหน้าที่ตรวจสอบต้องเหนื่อยล้า จนเกิดความหวาดกลัวและนำไปสู่การเซ็นเซอร์ตัวเองในที่สุด . บาดแผลของการใช้กฎหมายฟ้องปิดปาก (SLAPP) เพื่อหยุดยั้งการทำหน้าที่ของสื่อมวลชนไทยไม่ได้เพิ่งเกิดขึ้น แต่เป็นรอยแผลเป็นที่ฝังลึกและปรากฏให้เห็นซ้ำแล้วซ้ำเล่าผ่านหลายกรณีที่สั่นคลอนเสรีภาพสื่ออย่างรุนแรง เช่น กรณีกองทัพฟ้องสำนักข่าว "ภูเก็ตหวาน" ไปจนถึงกรณีฟาร์มไก่ธรร...