เทวฤทธิ์ มณีฉาย

เหตุการณ์ลอบยิงกมลศักดิ์ ลีวาเมาะ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดนราธิวาส พรรคประชาชาติ และผู้ติดตาม นอกจากจะเป็นอาชญากรรมอุกอาจในพื้นที่เปราะบางอย่างจังหวัดชายแดนภาคใต้ ยังกลายเป็นจุดปะทุที่เปลือยให้เห็นถึงปัญหาในพื้นที่ โดยเฉพาะเมื่อปรากฏข้อเท็จจริงว่ารถยนต์ของ กอ.รมน. ถูกนำมาใช้เป็นพาหนะในการก่อเหตุ . ในห้วงเวลาที่กองทัพควรเร่งพิสูจน์ความโปร่งใสเพื่อกอบกู้ศรัทธา พล.ท. นรธิป โพยนอก แม่ทัพภาคที่ 4 กลับหลุดประเด็นที่ถูกมองว่าเป็นการเติมเชื้อความไม่ไว้วางใจกัน ผ่านความพยายามแสดงให้เห็นความบริสุทธิ์ใจที่ชี้แจงข้อสงสัยของสังคมประเด็นความเกี่ยวโยงกับกองทัพ ด้วยคำกล่าวแบบปิดไมค์ต่อสื่อมวลชนที่ว่า "ผมพูดส่วนตัว ถ้าเป็นผม ไม่ปล่อยให้รอดหรอก ถ้าผมทำนะ" และเมื่อถูกตั้งคำถามเพิ่มเติม ท่านได้ขยายความตรรกะนี้ผ่านสื่อว่า หากเป็นการกระทำของ "มืออาชีพ" ย่อมต้องบรรลุเป้าหมาย การที่เหยื่อรอดชีวิตจึงเป็นข้อสังเกตว่าอาจไม่ใช่ฝีมือทหาร พร้อมเตือนสังคมว่าอย่าด่วนโยนความผิดให้กองทัพ ซึ่งคำพูดลักษณะนี้นับได้ว่าเป็นการ "เติมเชื้อไฟ" อย่างชัดเจน . แม้สังคมจะเข้าใจเจตนาที่แม่ทัพภาคที่...

เมื่อเสียงปืนดังขึ้นที่ชายแดน เสียงของสื่อทุกแขนง ทั้งสื่อกระแสหลัก กระแสรอง สื่อพลเมือง และโซเชียลมีเดียก็ดังก้องไม่แพ้กัน ในความขัดแย้งชายแดนระหว่างไทยและกัมพูชาปี 2568 ที่ปะทุขึ้นอย่างรวดเร็วและกินเวลาหลายวัน สื่อมวลชนหลากหลายสำนักได้เข้าไปมีบทบาทในการรายงานสถานการณ์ บางรายงานมุ่งเสนอข้อมูลข้อเท็จจริง บางรายงานกลับโน้มเอียงไปสู่การปลุกอารมณ์ความเป็น “ชาติ” อย่างเข้มข้น จนทำให้เกิดคำถามสำคัญว่าสื่อไทยในสถานการณ์เช่นนี้กำลัง “รายงานข่าว” หรือ “ปลุกเร้ากระแสชาตินิยม” จนเสริมหนุนการสู้รบ . เมื่อวันที่ 28 กรกฎาคม 2568 สมาคมผู้ผลิตข่าวออนไลน์ (SONP) สภาการสื่อมวลชนแห่งชาติ และสมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย ได้ออกแถลงการณ์ร่วมเรื่องขอความร่วมมือการรายงานข่าวความตึงเครียดชายแดนไทย-กัมพูชา พร้อมข้อเสนอแนะต่อการสื่อสารของภาครัฐ มีบางข้อที่น่าสนใจคือการแนะนำให้ตรวจสอบข่าวที่ถูกแชร์ต่อ ๆ มา ทางโซเชียลมีเดียกับหน่วยงานที่รับผิดชอบโดยตรงก่อนนำมาเผยแพร่ ไม่ควรนำเสนอข่าวที่มีลักษณะเป็นการสร้างความเกลียดชังระหว่างประชาชนทั้งสองประเทศ หลีกเลี่ยงการวิเคราะห์ข่าวโดยไม่มีข้อมูลสนับสนุน เพราะอ...

"It is not enough to win a war; it is more important to organize the peace.” — Aristotle . “ชนะสงครามยังไม่พอ สำคัญกว่าคือต้องสร้างสันติภาพด้วย” — อริสโตเติล . ในเหตุการณ์ความขัดแย้งระหว่างไทย-กัมพูชาในครั้งนี้เป็นเรื่องน่ายินดีที่ทั้งสองฝ่ายได้บรรลุข้อตกลงหยุดยิง ยุติการสู้รบ 5 วันที่พรากชีวิตและสร้างความเสียหายต่อทรัพย์สิน สุขภาพของกำลังพลและประชาชนทั้ง 2 ฝ่าย . อย่างไรก็ดีความขัดแย้งครั้งนี้ได้สร้างผลสะเทือนต่อหลักมนุษยธรรมอย่างมาก ทั้งการโจมตีเป้าหมายพลเรือนโดยเฉพาะโรงพยาบาล การเลือกปฏิบัติทางเชื้อชาติต่อคนไข้ฝ่ายตรงข้าม ซึ่งล้วนแต่เป็นการละเมิดอนุสัญญาเจนีวา ปี ค.ศ. 1949 ซึ่งผมขอย้ำจุดยืนขอให้คู่ขัดแย้งทั้งสองฝ่ายยึดมั่นในหลักมนุษยธรรม สืบสวนหาความจริง และเร่งการปรึกษาหารือเพื่อสร้างสันติภาพกลับคืนมา . ศ. ดร.ชัยวัฒน์ สถาอานันท์ นักวิชาการด้านรัฐศาสตร์ผู้เชี่ยวชาญในด้านสันติวิธีผู้ล่วงลับ ได้เสนอให้เรานำวิธีการที่เรียกว่า "การเปลี่ยนกระบวนทัศน์" (paradigm shift) ซึ่งคือการเปิดโอกาสใหม่ ๆ ให้เห็นว่าในกระบวนการความขัดแย้งไม่ได้มีเพียงความรุนแรงที่เป็นวิธีแก้ไขได้เพียง...

ทีมงาน ในการสัมมนาวิชาการหัวข้อ “จากตากใบถึงราชประสงค์: ความยุติธรรมที่ล่าช้าคือความอยุติธรรม” ที่อาคารรัฐสภาเมื่อวันที่ 19 พฤษภาคม 2568 ได้ฉายภาพเชื่อมร้อยความรุนแรงของเหตุการณ์ตากใบที่เพิ่งครบรอบ 20 ปี ไปเมื่อปีที่แล้วและเหตุการณ์ปราบปรามประชาชนคนเสื้อแดงปี 2553 ที่ครบรอบ 15 ปีในปีนี้ ในฐานะเหตุการณ์ที่เป็นอาชญากรรมรัฐที่สร้างความสูญเสียมากที่สุดและจนถึงปัจจุบันก็ยังไม่สามารถนำผู้กระทำผิดมาลงโทษได้ . “กูรอวันนี้มานานแล้ว” คือคำพูดของเจ้าหน้าที่ในความทรงจำของมูฮำมะซาวาวี อุเซ็ง หนึ่งในญาติผู้เสียชีวิตจากการสลายการชุมนุมตากใบ เขาเล่าว่าที่ผ่านมาทุกข์ทรมานมา 20 ปี รอความจริงและความยุติธรรมแต่ก็ยังไม่ได้ ที่ชาวบ้านเงียบไม่ได้แปลว่าจบหรือพอใจกับเงินเยียวยา แต่เราอยู่ใต้กฎหมายพิเศษซึ่งไม่ได้พิเศษเพื่อประชาชนแต่เพื่อเจ้าหน้าที่ ประชาชนถูกกระทำเหมือน 2 มาตรฐาน เจ้าหน้าที่ละเมิดสิทธิอะไรก็ได้ แม้แต่ตอนนี้ก็ยังถูกซ้ำเติมอยู่ ถูกกระทำโดยไร้สิทธิมนุษยชน ทำกับคนเหมือนกันเหมือนคนไม่ใช่คน จาก 85 คนที่เสียชีวิตมี 7 คนที่โดนยิงตายหน้า สภ. ตากใบ โดย 5 คนถูกยิงที่ศีรษะ คนอื่น ๆ ที่เสียชีวิตเพราะขาดอาก...