เทวฤทธิ์ มณีฉาย

. วันนี้ (4 ก.ย.69) ที่ห้อง Common Room คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิต มีการจัดกิจกรรมเสวนาในหัวข้อ “การออกแบบระบบการเลือกตั้งสภาร่างรัฐธรรมนูญที่ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชน” โดยเวทีนี้รวบรวมทั้งนักวิชาการ นักการเมือง และภาคประชาสังคม มาร่วมกันถกเถียงถึงความจำเป็นและรูปแบบของการมีสภาร่างรัฐธรรมนูญ (สสร.) ที่มาจากประชาชน . ทำไมประชาชนต้องได้ร่างรัฐธรรมนูญเอง? : เอกศักดิ์ หอมชื่น สส. กล่าวถึงเหตุผลว่าทำไมประชาชนถึงต้องร่างรัฐธรรมนูญใหม่เอง เนื่องด้วยรัฐธรรมนูญปี 2560 ขาดความชอบธรรมเนื่องจากเกิดจากการรัฐประหาร รวมทั้งไม่ได้ให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการร่างตั้งแต่ต้น ทั้งที่รัฐธรรมนูญควรเป็นรากฐานทางปัญญาและเป็นโครงการทางการเมืองร่วมกันของสังคม ขณะนี้สังคมเกิดความตื่นรู้แล้ว ประชาชนจึงควรได้รับสิทธิในการร่างรัฐธรรมนูญเสียที . [ทำไมต้องมีคูหาเลือกตั้งสภาร่างรัฐธรรมนูญ] . อภินพ อติพิบูลย์สิน กล่าวถึงปัญหาของการแก้รัฐธรรมนูญว่าการแก้ไขรัฐธรรมนูญทำได้ยากมากเพราะติดเงื่อนไขมาตรา 256 ที่ต้องได้เสียงสนับสนุนจาก สว. และฝ่ายค้าน ภายใต้สภาพการเมืองปัจจุบัน ผู้ที่ได้เปรียบย่อมไม่ต้องก...

8 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมา ประชาชนไทย 21 ล้านคนสะท้อนเสียงผ่านการลงประชามติว่าต้องการเห็นรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ อย่างไรก็ตาม แนวทางที่แต่ละคนมองเห็นอาจจะยังไม่ชัดเจนลงตัวว่าเราจะไปถึงเส้นชัยนั้นได้อย่างไร ภาพของสภาร่างรัฐธรรมนูญ หรือ สสร. ในใจจะเป็นแบบไหน . วงเสวนา “ดวลร่าง เปิดทาง รัฐธรรมนูญใหม่” เมื่อวันศุกร์ที่ 28 สิงหาคมที่ผ่านมา ที่คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เปิดเวทีคุยกันทางเลือกและทางเลี่ยงโดยตัวแทนพรรคการเมืองและภาคประชาชนเพื่อปลดล็อกวิกฤตินี้ ข่าวดีก็คือทุกภาคส่วนต่างเห็นพ้องว่ารัฐธรรมนูญควรยึดโยงกับประชาชนและเป็นเครื่องมือในการตรวจสอบอำนาจรัฐอย่างมีประสิทธิภาพ แม้จะมีความกังวลเรื่องกรอบเวลาและข้อจำกัดเชิงโครงสร้างที่อาจทำให้การร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ไม่ทันการเลือกตั้งครั้งถัดไปก็ตาม . วงเสวนาดำเนินไปอย่างเข้มข้นกว่า 4 ชั่วโมง ซึ่งพอสรุปทิศทางจากตัวแทนแต่ละภาคส่วนได้ดังนี้ . “ประชาชนมีส่วนร่วมตลอดประบวนการ เลือกตั้งสสร. 100%" พริษฐ์ วัชรสินธุ์ สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน ระบุว่า พรรคประชาชนสนับสนุนให้เลือกตั้ง สสร.โดยตรงเพื่อลดการผูกขาดการร่างรัฐธรรมนูญโดยกลุ่มอิทธิพลกลุ่มใ...

วันนี้ (29 มิถุนายน 2569) ในการประชุมวุฒิสภาเพื่อพิจารณารายงานสรุปผลการดำเนินการตามยุทธศาสตร์ชาติประจำปี 2568 ผมได้อภิปรายถึงประเด็นการต่อต้านการทุจริตและประพฤติมิชอบ ซึ่งถือเป็นหัวใจสำคัญของรัฐธรรมนูญฉบับปี 2560 โดยตั้งข้อสังเกตถึงความล้มเหลวในการบรรลุเป้าหมายที่ตั้งไว้ . แม้ยุทธศาสตร์ชาติจะตั้งเป้าหมายคะแนนดัชนีการรับรู้การทุจริต (CPI) ในปี 2570 ไว้ที่อันดับไม่เกิน 43 และคะแนนไม่น้อยกว่า 57 แต่สถานการณ์จริงกลับสวนทางกัน โดยข้อมูลล่าสุดปี 2568 พบว่าประเทศไทยอยู่ในอันดับที่ 116 ด้วยคะแนนเพียง 33 ซึ่งถือเป็นระดับที่ต่ำที่สุดในรอบ 19 ปี และอยู่ในเกณฑ์ที่แย่กว่าประเทศเพื่อนบ้านหลายประเทศ . นอกจากนี้ผมยังได้ตั้งคำถามถึงวิธีการรายงานผลในเอกสารยุทธศาสตร์ชาติที่มีการนำตัวชี้วัดด้านคุณธรรมและความโปร่งใสของหน่วยงานภาครัฐ (ITA) มาถ่วงน้ำหนักกับคะแนน CPI เพื่อทำให้ภาพรวมดูดีขึ้นจนอยู่ในเกณฑ์ "ใกล้เคียงการบรรลุเป้าหมาย" โดยผมมองว่าเป็นการคำนวณที่ผิดฝาผิดตัวและอาจไม่ได้สะท้อนข้อเท็จจริงอย่างตรงไปตรงมา เพราะช่องโหว่ด้านการทุจริตและการเอื้อประโยชน์ยังคงเป็นปัญหาใหญ่ที่ต่างชาติยังคงจับตาและ...

ชวนคุยวันอาทิตย์ที่ 21 มิ.ย.2569 - เก็บตกวงคุยระหว่าง สส. สว. กับตุลาการศาลรัฐธรรมนูญเมื่อวันศุกร์ที่ผ่านมา กับผลยืนยันเกี่ยวกับคำวินิจฉัยที่ 18/2568 ยันมีคูหาเลือก สสร.ได้ แต่คนยกร่างไม่ได้ - ชวนจับตามอังคารนี้ สว.จะลงมติเห็นชอบตุลาการศาลรัฐธรรมนูญคนใหม่แต่นครินทร์ หรือไม่ หลังตีตกไปแล้ว 2 รอบ

คุยกันวันที่ 16 มิ.ย.2569 - คลิป กกต.เก็บโพยฮั้ว สว. - ร่างวิธีการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ กับประเด็นที่มาของ สสร. และอำนาจของ สว. - ยื่นประธานศาลฎีกาในฐานะประธานคณะกรรมการสรรหา กกต.

พูดคุยกับ "มายด์ ภัสราวลี" เครือข่ายรณรงค์รัฐธรรมนูญ (CALL) หลังยื่นรายชื่อผู้ริเริ่มร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญต่อสภา ลุย สสร.เลือกตั้ง 100% เตรียมล่า 50,000 รายชื่อ เพื่อรัฐธรรมนูญที่ประชาชนมีส่วนร่วมอย่างตั้งแต่ต้นน้ำ กลางน้ำ ปลายน้ำอย่างแท้จริง

  วันนี้ (9 มิถุนายน 2569) ที่อาคารรัฐสภา เครือข่ายประชาชนร่างรัฐธรรมนูญหรือ Conforall เข้ายื่นหนังสือแสดงเจตจำนงต่อรัฐสภาเพื่อริเริ่มกระบวนการเข้าชื่อเสนอกฎหมายร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญฉบับประชาชน โดยมีเลิศศักดิ์ พัฒนชัยกุล รองประธานสภาผู้แทนราษฎรคนที่สอง พร้อมด้วยนันทนา นันทวโรภาส สุนทร พฤกษพิพัฒน์ และเทวฤทธิ์ มณีฉาย สมาชิกวุฒิสภา เป็นตัวแทนร่วมรับหนังสือ . ทางเครือข่ายฯ ระบุถึงเจตนารมณ์ในการยื่นร่างครั้งนี้ว่า รัฐธรรมนูญฉบับปี 2560 เป็นมรดกทางกฎหมายที่จัดทำโดยคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ซึ่งขาดความชอบธรรมทางประชาธิปไตยทั้งในแง่ที่มาและเนื้อหา มีลักษณะลดทอนสิทธิเสรีภาพของประชาชน และเอื้ออำนวยอำนาจให้แก่สถาบันทางการเมืองที่ไม่ได้มาจากประชาชน เช่น วุฒิสภา องค์กรอิสระ และศาลรัฐธรรมนูญ ในการเข้ามาแทรกแซง ยับยั้ง หรือขัดขวางกระบวนการทางประชาธิปไตย . ผลการออกเสียงประชามติเมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 ที่ผ่านมาประชาชนในฐานะผู้ทรงอำนาจสถาปนารัฐธรรมนูญได้ออกมาใช้สิทธิถึง 36.8 ล้านเสียง และมีฉันทามติเห็นชอบท่วมท้นถึง 21.6 ล้านเสียง ตอบรับคำถามที่ว่าควรให้มีการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่หรือไม่ ย่...

วันก่อนผมได้มีโอกาสให้สัมภาษณ์ในรายการ "ทันข่าววุฒิสภา"ในหัวข้อ "ปลดล็อคทางตันรัฐธรรมนูญใหม่ เมื่อประชาชนถูกดันสู่ศูนย์กลางการร่างกติกาประเทศ" รวมทั้งประเด็นที่กลุ่ม สว. เสียงข้างน้อย พยายามเสนอแก้ไขรัฐธรรมนูญ มาตรา 256 เพื่อเปิดทางสู่การจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ . ประเด็นแรก สำหรับร่างที่มี สว.ลงชื่อนั้น ตามรัฐธรรมนูญ ม.256 (1) ด่านแรกที่ท้าทายมากคือต้องรวบรวมเสียงสนับสนุนจากสมาชิกรัฐสภา (สส. และ สว. รวมกัน) ให้ได้อย่างน้อย 1 ใน 5 หรือ 140 เสียง เพื่อให้สามารถนำเสนอเข้าสู่สภาได้ . ประเด็นที่สอง สำหรับไอเดียของร่างนี้ คือโมเดลใหม่ แยก "คนฟังเสียง" กับ "คนร่าง" ออกจากกัน ต้องบอกตรงๆ ว่า ร่างนี้ ไม่ได้ให้ประชาชนเลือก "คนจรดปากการ่าง" โดยตรง แต่เสนอให้ตั้งองค์กรใหม่ 2 ชุดขึ้นมาทำงานร่วมกัน ได้แก่ . 1. สภาการมีส่วนร่วมของประชาชนฯ 200 คน อันนี้มาจากการเลือกตั้งของประชาชน (แบ่งเขต 100 คน และบัญชีรายชื่อ 100 คน) ทำหน้าที่จัดเวทีรับฟังความเห็น กำกับดูแลกระบวนการ และให้ความเห็นชอบร่างสุดท้ายก่อนนำไปทำประชามติ . 2. คณะกรรมการยกร่างรัฐธรรมนูญ จำนวน...

ภาพรวมของการแก้ไขรัฐธรรมนูญมาตรา 256 ในส่วนของร่างพรรคเพื่อไทยจบลงอย่างรวดเร็วภายในเวลาไม่ถึง 24 ชั่วโมงนับจากพรรคภูมิใจไทยสั่ง สส. ถอนชื่ออย่างกะทันหันในวันที่ 3 มิถุนายน จนกระทั่งเที่ยงวันต่อมา (4 มิถุนายน) จุลพันธ์ อมรวิวัฒน์ หัวหน้าพรรคเพื่อไทย ต้องออกมาแถลงข่าวชะลอการยื่นร่างและพร้อมปรับแก้ที่มา สสร. ให้ลู่ตามแนวทางของภูมิใจไทย หลังได้รับเสียงสนับสนุนจากทั้งพรรคภูมิใจไทยและพรรคประชาชนมาแล้ว ปรากฏการณ์นี้สะท้อนให้เห็นถึงสภาวะแห่งความกลัวและการยอมจำนนต่อกลไกที่เป็นกับดักนี้อย่างราบคาบ . ประเด็นที่ภูมิใจไทยนำมาใช้เป็นโล่กำบังในการถอนชื่อออกจากร่างแก้รัฐธรรมนูญในครั้งนี้คือความ “เกรงใจ” ต่อคำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญที่ 18/2568 ซึ่งรัฐสภาเคยส่งเรื่องไปถามเพียงว่า “ต้องทำประชามติกี่ครั้งและอย่างไร” ในการทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ แต่ศาลรัฐธรรมนูญกลับเขียนข้อความ “แถม” พ่วงท้ายมาในลักษณะส่วนขยายว่า “รัฐสภาไม่อาจให้ประชาชนเลือกผู้ร่างรัฐธรรมนูญ (สสร.) ได้โดยตรง” ทั้งที่สภาไม่ได้ถาม . หากเราย้อนไปพิจารณาโครงสร้างคำวินิจฉัยรายบุคคลของตุลาการทั้ง 9 ท่าน จะพบความจริงว่ามีตุลาการเพียง 3 ท่านเท่านั้น ค...

วันนี้ (2 มิถุนายน 2569) ผมได้มีโอกาสร่วมแถลงต่อสื่อมวลชนถึงกรณีความเชื่อมั่นในการผลักดันร่างแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญฉบับนี้ให้ผ่านวาระแรก โดยชี้ให้เห็นถึงเงื่อนไขสำคัญในขั้นรับหลักการที่กฎหมายกำหนดว่าต้องอาศัยเสียงสนับสนุนจากสมาชิกวุฒิสภาไม่น้อยกว่า 1 ใน 3 หรือประมาณ 67 เสียง . ผมยังหวังว่าร่างนี้และร่างที่มีหลักการทำนองเดียวกันจะได้รับเสียงสนับสนุนจาก สว. ครบตามเกณฑ์ เนื่องจากเมื่อเดือนตุลาคมปีที่ผ่านมาวุฒิสภาชุดปัจจุบันนี้เคยลงมติเห็นชอบในหลักการของร่างรัฐธรรมนูญฉบับภาคประชาชนมาแล้วสูงถึง 108 เสียง แม้ว่าในคราวนั้นร่างของพรรคเพื่อไทยจะถูกตีตกไปก็ตาม . เมื่อพิจารณาสาระสำคัญของร่างฉบับที่กำลังนำเสนออยู่นี้จะพบว่ามีความคล้ายคลึงกับร่างที่ สว. เคยให้การสนับสนุนในอดีต คือไม่มีการเพิ่มอำนาจพิเศษใด ๆ ให้แก่สมาชิกวุฒิสภา ไม่ว่าจะเป็นเกณฑ์การลงมติ 1 ใน 3, 1 ใน 4 หรือ 1 ใน 5 ในขั้นตอนสุดท้ายก่อนการทำประชามติ และเนื่องจากองค์ประกอบของ สว. ในสภายังคงเป็นชุดเดิมจึงไม่มีเหตุผลที่จะเปลี่ยนแปลงหลักการที่เคยตัดสินใจไว้ จึงเชื่อว่า 108 เสียงเดิมจะเป็นฐานเสียงหลักที่ช่วยผลักดันให้ร่างนี้ผ่านวาระแรกไป...

เข็มนาฬิกาของการเมืองไทยหมุนเวียนมาบรรจบอีกครั้งในวันที่ 22 พฤษภาคม วันที่ย้ำเตือนถึงทศวรรษที่สูญหายและวงจรของการแช่แข็งประเทศ ทหารกลุ่มหนึ่งในนามคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ถือปืนเข้ามายึดอำนาจการปกครองในปี 2557 พร้อมกับทิ้งมรดกบาปแห่งการสืบทอดอำนาจชิ้นสำคัญไว้นั่นคือรัฐธรรมนูญฉบับปี 2560 . กลไกที่ถูกออกแบบมาอย่างแยบยลเพื่อจำกัดอำนาจประชาชน ควบคุมเสียงของสภาผู้แทนราษฎร และสร้างกลไก "สภาบน" ให้กลายเป็นป้อมปราการพิทักษ์รักษาระบอบอำนาจนิยม คือมรดกที่ฉุดรั้งการพัฒนาประเทศมาตลอดหลายปีที่ผ่านมา . ในวันนี้ วันที่สังคมไทยควรจะก้าวข้ามไปสู่การเขียนกติกาใหม่ที่เป็นประชาธิปไตยอย่างแท้จริง เรากลับยังคงเห็นความพยายามของพรรคการเมืองบางพรรคที่ยื่นร่างแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญเมื่อวันที่ 20 พฤษภาคม 2569 ที่ผ่านมา ซึ่งเนื้อหาไส้ในเงื่อนไขอาจจะกลายเป็นการคงรักษามรดกอำนาจนิยมให้ไปเติบโตต่อในรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ . สิ่งที่น่ากังวลที่สุดคือการพยายามสร้างกลไกคัดทานเจตจำนงของประชาชน โดยการกำหนดว่าการผ่านร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ในรัฐสภาจะต้องมีคะแนนเสียงเห็นชอบจากสมาชิกวุฒิสภา (สว.) ไม่น้อยกว่า 1 ใน ...

วานนี้ผมได้มีโอกาสให้สัมภาษณ์กับรายการทันข่าววุฒิสภา หลังจากพรรคภูมิใจไทยชิงจังหวะเปิดไพ่ใบแรกด้วยการยื่นร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญ (มาตรา 256) ที่ถือว่ากุมความได้เปรียบไว้แทบทุกประตู ทั้งในสภาล่างที่มีฐาน 192 เสียง และความสามารถในการโน้มน้าว สว. เสียงส่วนใหญ่ . โจทย์ปัญหาของร่างนี้ ไร้คูหา สสร. ไม่ผ่านการเลือกตั้งโดยตรงจากคูหา (แบ่งเป็นตัวแทนจังหวัด 77 คน และผู้เชี่ยวชาญ 23 คน) โดยให้รัฐสภาเป็นผู้คัดเลือกขั้นสุดท้าย พร้อมปรับเงื่อนไขเสียง สว. จาก 1/3 มาเหลือ 1/4 เพื่อปูทางให้ผ่านด่านสภาสูงได้ง่ายขึ้น โดยยืนกรานล็อกสเปกไม่แตะหมวด 1 และหมวด 2 . ​ขณะที่พรรคประชาชนยืนอยู่ฝั่งตรงข้าม โดยมองว่าร่างนี้ขัดหลักการใหญ่ เพราะไปเพิ่มอำนาจให้ สว. และกีดกันสิทธิของประชาชนในการเลือก สสร. โดยตรง . ​สำหรับประเด็นความจริงใจทางการเมืองนั้นไม่ได้วัดกันที่ตัวอักษร แต่วัดกันที่ด่านประชามติ ซึ่งมี 3 จุดบอดสำคัญที่ถูกตั้งคำถาม: . 1. ​การตีกรอบหมวด 1 และ 2 ล่วงหน้า ทั้งที่ มติ 21.6 ล้านเสียงคือไฟเขียวให้จัดทำ "ฉบับใหม่" ทั้งฉบับ การไปล็อกสเปกไว้ก่อนจึงขัดกับเจตนารมณ์ประชามติรอบแรก แต่หากมีข้อกังวลเรื่องจัด...

ผลประชามติเมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 คือการแตกหักจากรัฐธรรมนูญ 2560 แปลว่าประชาชนได้มีฉันทามติลงมติ "ปฏิเสธ" รัฐธรรมนูญซึ่งที่ผ่านมาถูกชี้ให้เห็นถึงปัญหา และแสดงเจตจำนงว่าต้องการฉบับใหม่ . จริงอยู่ที่หลังทราบผลประชามติว่าประชาชนต้องการจัดทำรัฐธรรมนูญใหม่ เราจะ "ยังไม่ได้" รัฐธรรมนูญใหม่มาใช้แทนของเก่าในทันที แต่ประชามติครั้งแรกย่อมชัดเจนว่าประชาชนผู้ทรงอำนาจสถาปนารัฐธรรมนูญบอกแล้วว่าไม่เอาฉบับเก่า ที่เหลือคือกระบวนการของการทำให้ได้รัฐธรรมนูญฉบับใหม่ . ความสำคัญของการแตกหักกับรัฐธรรมนูญฉบับเก่าผ่านการแสดงความต้องการจัดทำรัฐธรรมนูญใหม่ย่อมบ่งบอกว่าสิ่งที่เป็นปัญหาในรัฐธรรมนูญฉบับเก่าไม่ควรเอามาใส่ในกระบวนการร่างรัฐธรรมนูญใหม่ด้วย โดยเฉพาะไม่ควรมีการเพิ่มอำนาจ สว. ไม่ว่าจะ 1 ใน 3 หรือ 1 ใน 4 ก็ตาม ในการผ่านร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ก่อนไปทำประชามติสุดท้าย . ผมใช้คำว่า "เพิ่ม" เพราะเดิมรัฐธรรมนูญไม่ได้ให้อำนาจนี้แก่ สว. จะมีก็เพียงกระบวนการแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญเท่านั้น แต่ไม่ใช่การจัดทำรัฐธรรมนูญใหม่ ดังนั้นการใส่เงื่อนไขตรงนี้เพิ่มเข้าไป เท่ากับ "ไม่เ...

วานนี้ (7 พฤษภาคม 2569) ผมมีโอกาสได้แถลงถึงความคืบหน้าในการพิจารณาร่างแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญ มาตรา 256 และหมวด 15/1 โดยระบุว่าแม้โอกาสที่จะเดินหน้าต่อในวาระที่ 2 จะดูริบหรี่ลงจากเหตุการณ์ยุบสภา แต่คณะรัฐมนตรียังคงมีเวลาจนถึงเส้นตายในวันที่ 12 พฤษภาคมนี้ที่จะเสนอขอให้รัฐสภาดำเนินการพิจารณาต่อไปได้ . ที่ผ่านมาฝ่ายการเมืองที่มักใช้ข้ออ้างเรื่องความจำเป็นในการแก้ปัญหาเศรษฐกิจ พลังงาน หรือปัญหาปากท้องมาเป็นเหตุผลในการลดความสำคัญของการทำประชามติหรือชะลอการแก้ไขรัฐธรรมนูญ ผมเห็นว่าเรื่องนี้เป็นสิ่งที่ต้องทำความเข้าใจใหม่ เพราะแท้จริงแล้วกลไกของรัฐสภาสามารถผลักดันการแก้ไขรัฐธรรมนูญควบคู่ไปกับการแก้ปัญหาเศรษฐกิจของรัฐบาลได้ เพียงแค่คณะรัฐมนตรีเป็นผู้เปิดประตูและตัดสินใจให้กระบวนการนี้เดินหน้าต่อ . ผมยังได้แสดงความผิดหวังต่อคำแถลงนโยบายของนายกรัฐมนตรีเมื่อช่วงต้นเดือนเมษายนที่ผ่านมาซึ่งไม่มีการกล่าวถึงแนวทางการแก้ไขรัฐธรรมนูญเลย ทั้งที่ศาลรัฐธรรมนูญได้เคยวินิจฉัยไว้ว่าประชาชนคือผู้ทรงอำนาจสถาปนารัฐธรรมนูญ และประชาชนก็ได้แสดงเจตจำนงอย่างชัดเจนไปตั้งแต่วันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 แล้วว่าต้องการให้...

ชวนคุย - เก็บตกแถลงนโยบายรัฐบาล ไม่มีนโยบายจัดทำรัฐธรรมนูญใหม่ ทั้งที่ประชามติแรกผ่านแล้ว - ครบรอบ 16 ปี 10 เมษา กับอีก 4 ปีก่อนหมดอายุความ - กระบวนการสรรหา กกต.และศาลรธน.เดินหน้าต่อ ไม่รอผู้นำความค้านฯในกรรมการสรรหา

ดึกวานนี้ (9 เม.ย.) ผมได้มีโอกาสอภิปรายในการแถลงนโยบายของคณะรัฐมนตรี ตอนเช้าประธานอุตส่าห์แจ้งผลประชามติว่า ประชาชนจำนวนกว่า 21.6 ล้านเสียง ได้ลงมติเห็นชอบให้มีการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ แต่คำแถลงนโยบายของนายก มีเพียงการระบุถึงอดีตที่ว่าได้จัดทำประชามติรับฟังความคิดเห็นไปแล้ว แต่กลับ ไม่มีการระบุถึงขั้นตอนต่อไป ว่าจะดำเนินการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่อย่างไร . ความจริงแล้ววันนี้เราควรมาคุยกันด้วยซ้ำว่า “รัฐบาลและรัฐสภา” จะพยายามอย่างไรให้ประชาชนในฐานะผู้ทรงอำนาจสถาปนารัฐธรรมนูญดั้งเดิม ได้มีส่วนร่วมในการจัดทำรัฐธรรมได้มากที่สุด ตามประชามติที่ท่วมท้นขนาดนั้น จะเอาอย่างไรกับร่างแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญที่คาอยู่วาระ 2 จะพยามให้ประชาชนได้เลือกผู้ร่างได้บ้างไหม อย่างไร . พรรคแกนนำหลักในการจัดตั้งรัฐบาล (กล่าวถึงพรรคภูมิใจไทยและรัฐบาลพรรคเพื่อไทยก่อนหน้านี้) ล้วนเคยเน้นย้ำและสนับสนุนให้ต้อง "เร่ง" จัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ นั่นขนาดใส่ไว้นโยบายที่แถลงต่อรัฐสภาซึ่งเป็นพันธผูกพันยังทำแบบยากเย็น แต่เรื่องนี้ไม่ถูกบรรจุไว้ในคำแถลงนโยบายปัจจุบันจะมีอะไรการันตีว่าจะดำเนินการได้อย่างไร . สุดท้า...

ชวนคุยวันที่ 7 เม.ย.69 หัวหน้าพรรคประชาชน ไม่หวั่นหาก ป.ป.ช. ยื่นศาลฎีกาวินิจฉัยคดี 44 สส. อดีตพรรคก้าวไกล ลงชื่อเสนอแก้ไขกฎหมาย ม.112 ในวันที่ 9 เม.ย. นี้ ซึ่งตรงกับวันแถลงนโยบายของรัฐบาลอนุทิน 2 ชี้ หากศาลมีคำสั่งให้หยุดปฏิบัติหน้าที่ก่อนช่วงสงกรานต์จริง ย่อมเป็นกระบวนการเร่งรัดและคนที่กดปุ่มสั่งเรื่องนี้ไม่ควรทำ ชวนส่องคำแถลงนโยบายรัฐบาลอนุทิน 2 ไม่พบนโยบายจัดทำรัฐธรรมนูญใหม่สักคำ

วันที่ 28 มีนาคม 2569 ครบรอบ 1 ปีเต็มของเหตุการณ์อาคารสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) แห่งใหม่มูลค่ากว่า 2 พันล้านบาทพังถล่มจากเหตุการณ์ธรรมชาติอย่างแผ่นดินไหวที่ห่างจากตัวอาคารนับพันกิโลเมตร ทว่ารายงานความคืบหน้าล่าสุดจาก สตง. เมื่อวันที่ 22 มีนาคมที่ผ่านมา ยืนยันชัดเจนถึงความบกพร่องทางวิศวกรรม โศกนาฏกรรมที่พรากชีวิตผู้คนถึง 95 รายนี้เกิดจากการใช้คอนกรีตที่ต่ำกว่ามาตรฐาน การออกแบบที่ฝ่าฝืนกฎหมายควบคุมอาคาร และการลดระยะฝังเหล็กเสริมจนโครงสร้างอ่อนแอ เหตุการณ์ดังกล่าวสะท้อนภาพความหละหลวมในการกำกับดูแลของภาครัฐและการหลีกเลี่ยงกฎเกณฑ์ของกลุ่มทุนผู้รับเหมาอย่างชัดเจน . นอกจากความสูญเสียทางโครงสร้าง ภายใต้ซากปรักหักพังคือชีวิตของผู้ใช้แรงงานทั้งไทยและข้ามชาติที่ต้องสังเวยให้กับมาตรฐานความปลอดภัยที่ล้มเหลว คำถามสำคัญที่สังคมยังต้องติดตามคือ กระบวนการเยียวยาและระบบประกันสังคมได้ทำหน้าที่ดูแลครอบครัวของผู้สูญเสียอย่างเป็นธรรมและครอบคลุมเพียงใด ยิ่งไปกว่านั้นเหตุการณ์นี้ยังตอกย้ำถึงความเหลื่อมล้ำที่กลุ่มผู้สร้างเมืองต้องแบกรับความเสี่ยงสูงสุดในขณะที่ขาดอำนาจต่อรอง . ประเด็นที่สร้างความเคลือบแ...

  ผมเห็นว่า เมื่อกระบวนการเข้าสู่การพิจารณาแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญ มาตรา 256 และหมวด 15 เพื่อจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ โดยจะมีการจัดทำประชามติคำถามที่สอง เพื่อสอบถามประชาชนว่าเห็นชอบกับวิธีการจัดทำรัฐธรรมนูญใหม่ที่รัฐสภาเสนอหรือไม่นั้น ประเด็นสำคัญที่ต้องถกเถียงต่อไป คือข้อสรุปว่า ประชาชนจะสามารถเลือกผู้ยกร่างรัฐธรรมนูญได้หรือไม่ และหากทำได้ จะเป็นการเลือกโดยตรงหรือโดยอ้อม . จากคำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญที่ 18/2568 ซึ่งมีประเด็นเพิ่มเติมระบุว่า “รัฐสภาไม่อาจให้ประชาชนเลือกผู้ยกร่างรัฐธรรมนูญได้โดยตรง” จะเห็นได้ว่าข้อความดังกล่าวเป็นส่วนขยายจากประเด็นหลักที่ศาลวินิจฉัยเกี่ยวกับอำนาจของ “รัฐสภา” ว่ามีอำนาจ “แก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญเพื่อนำไปสู่การจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่” หรือไม่ โดยศาลวินิจฉัยว่า รัฐธรรมนูญมิได้กำหนดอำนาจดังกล่าวไว้โดยชัดแจ้ง อย่างไรก็ตาม . - รัฐสภามีอำนาจ “ริเริ่มหรือแสดงความต้องการ” ในการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ได้ . - แต่ต้องให้ประชาชนในฐานะผู้มีอำนาจสถาปนารัฐธรรมนูญ ออกเสียงประชามติให้ความเห็นชอบเสียก่อน . จะเห็นได้ว่า ข้อสรุปที่ว่า “รัฐสภา” ไม่มีอำนาจทั้งในการ “จัดทำร...

ในการประชุมวุฒิสภาวันนี้ (23 มีนาคม 2569) ซึ่งมีวาระพิจารณารายงานการศึกษาทบทวนบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2560 และรูปแบบการจัดตั้งสภาร่างรัฐธรรมนูญ (สสร.) ผมในฐานะโฆษกกรรมาธิการได้ชี้แจงต่อที่ประชุมโดยตอบคำถามสำคัญของสมาชิกท่านหนึ่งต่อทัศนคติที่มีต่อนักการเมือง จนถึงขั้นที่มีการกล่าวถึง “สันดาน” ของนักการเมือง พร้อมสะท้อนความจำเป็นของการเปิดพื้นที่ให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ . ผมกล่าวว่าสังคมไทยกำลังเผชิญความย้อนแย้งในตัวเอง ระหว่างความไม่ไว้วางใจนักการเมืองกับความคาดหวังให้สภาเป็นผู้ดำเนินการร่างรัฐธรรมนูญ ทั้งที่นักการเมืองจำนวนมากมาจากการเลือกตั้งและมีความรับผิดชอบต่อประชาชน การใช้ถ้อยคำในลักษณะดูถูกนักการเมืองจึงอาจเป็นการดูหมิ่นเจตจำนงของประชาชนผู้ใช้สิทธิเลือกตั้งไปด้วยในตัว . ในข้อกังวลเรื่องผลประโยชน์ทับซ้อน ผมย้ำว่าการมีสภาร่างรัฐธรรมนูญ (สสร.) ซึ่งกำหนดข้อห้ามในการดำรงตำแหน่งทางการเมืองภายหลังเป็นกลไกหนึ่งที่ช่วยลดความเสี่ยงดังกล่าว แม้ไม่สามารถป้องกันได้ทั้งหมดแต่ก็เป็นหลักประกันในระดับหนึ่งว่าผู้ยกร่างจะไม่เขียนกติกาเพื่อประโยชน์ของตนเอง . สำหรับข้อถกเถ...