ทันข่าววุฒิสภา “สว.ร่วมวงหารือประธานศาล รธน. เปิดทางรัฐธรรมนูญฉบับใหม่” คุยกับ นายเทวฤทธิ์ มณีฉาย

มีคูหาได้ในกระบวนการร่างรัฐธรรมนูญ
.
วันก่อนผมได้มีโอกาสให้สัมภาาษณ์ผ่านรายการ "ทันข่าววุฒิสภา" กรณีที่ร่วมคณะ สส. สว. ไปคุยกับ ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ 3 คน ถึงประเด็นปัญหาการร่างรัฐธรรมนูญ ถือเป็น "จุดเปลี่ยน" สำคัญที่ช่วยคลายความอึมครึมทางการเมืองไปได้พอสมควร
.

ปลดล็อก "สสร. เลือกตั้ง 100%" ทำได้ ศาลไม่ได้ห้าม

.
ที่ผ่านมาฝ่ายการเมืองถกเถียงกันหนักมากว่า คำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญที่ 18/2568 ห้ามไม่ให้ประชาชนมีคูหาเลือกตั้ง สสร. (สภาร่างรัฐธรรมนูญ) โดยตรงหรือไม่ จาากการพูดคุยดังกล่าวประธานศาลรัฐธรรมนูญ ได้ความชัดเจนว่า "การมีคูหาเลือกตั้ง สสร. สามารถทำได้" ซึ่งไม่ถือว่าขัดคำวินิจฉัยของศาล
.

แม้ทางเทคนิค เลือกตัวแทนได้ แต่เลือก "คนจับปากกาเขียน" โดยตรงไม่ได้

.
ประธานศาล รธน. อธิบายว่า สิ่งที่ศาลกังวลในคำวินิจฉัย คือการให้ประชาชนไปเลือกตั้ง "กรรมาธิการยกร่าง" หรือช่างเทคนิคที่จะมาจับปากกาเขียนกฎหมายโดยตรง เพราะอาจเขียนบทบัญญัติทางกฎหมายไม่ได้
.
ทางออกคือ ประชาชนสามารถเลือก สสร. เข้ามาเป็นตัวแทนได้ 100% แล้วให้ สสร. หรืออาจจะให้สภา หรือทั้ง 2 สภา ไปตั้งหรือให้ความเห็นชอบ "กรรมาธิการยกร่าง" ขึ้นมาทำงานแทน กลไกแบบนี้ถือว่าทำได้
.
ตัวแทนแบบเขตจังหวัดยังไม่ไม่เพียงพอที่จะสะท้อนจุดร่วมของคนในสังคมกับการร่างรัฐธรรมนูญ
.
ในการสัมภาษณ์มีประเด็นพูดคุยถึงการย้อนไปใช้ สสร. แบบตัวแทน "จังหวัด" เหมือนปี 2540 ซึ่งผมมองว่าไม่ตอบโจทย์การเมืองยุคปัจจุบัน จึงเสนอให้มี สสร. แบบ บัญชีรายชื่อระดับประเทศ (Party List) ควบคู่ไปด้วย เพื่อเปิดพื้นที่ให้กลุ่มคนที่มีอุดมการณ์เดียวกันแต่อยู่กระจายกันข้ามจังหวัด (เช่น แรงงาน, กลุ่มความหลากหลายทางเพศ หรือกลุ่มสิ่งแวดล้อม สิทธิในฐานทรัพยากร ฯลฯ) สามารถรวมคะแนนเสียงระดับประเทศ เพื่อส่งตัวแทนเข้าไปผลักดันสิทธิของตนในรัฐธรรมนูญใหม่ได้
.

สว. ไม่ควรมีอำนาจ "วีโต้" ร่างรัฐธรรมนูญ

.
ในกระบวนการจัดทำร่าง รธน. ใหม่ สว.เทวฤทธิ์ ย้ำจุดยืนว่า สว. ชุดปัจจุบันไม่ควรสร้างเงื่อนไขหรือตั้งด่านสกัดที่ให้อำนาจ สว. รับรองร่างรัฐธรรมนูญก่อนนำไปทำประชามติขั้นสุดท้าย เพราะ สว. ถือเป็นผู้มีส่วนได้ส่วนเสียโดยตรง ควรปล่อยให้กระบวนการนี้เป็นพื้นที่และอำนาจของประชาชนอย่างแท้จริง
.
ผลจากกาารพูดคุยดังกล่าว สะท้อนท่าทีของพรรคการเมืองต่างๆ เช่น ฝ่ายที่มองว่านี่คือไฟเขียว เตรียมเดินหน้าปรับร่างแก้ไข รธน. ให้ สสร. มาจากการเลือกตั้ง 100% อย่างเต็มที่ ขณะที่อีกฝ่ายยังคงระมัดระวัง มองว่านี่เป็นเพียง "ความเห็นส่วนตัว" ของประธานศาลฯ ไม่ใช่คำวินิจฉัยที่ผูกพันองค์กร จึงยังคงกังวลว่าหากเดินหน้าผลักดัน สสร. 100% อาจมีคนไปยื่นร้องศาลให้ตีความจนกระบวนการสะดุดได้
.
อย่างไรก็ตามในวงคุยก็ไม่ได้มีด้านบวกเท่านั้น มีตุลาการศาลรัฐธรรมนูญตีความว่ากระบวนการจัดทำรัฐธรรมนูญใหม่นี้ เป็นเพียงการแก้ไขรัฐธรรมนูญจำนวนหลายมาตราพร้อมกันเท่านั้น โดยอ้างว่ารัฐธรรมนูญ 60 ไม่มีบทบัญญัติให้จัดทำใหม่ทั้งฉบับ แต่ก็ทำแบบหลายมาตราได้ อย่างไรก็ตามผมไม่เห็นด้วยกับคำอธิบายนี้ เพราะเมื่อผู้ทรงอำนาจสถาปนารัฐธรรมนูญอย่างประชาชนบอกแล้วว่า "ให้มีการจัดทำรัฐธรรมนูญใหม่" ผ่านประชามติ ดังนั้นกระบวนการนี้คือกระบวนการจัดทำรัฐธรรมนูญใหม่ และมีการบอกเลิกรัฐธรรมนูญ 60 ไปแล้ว เพียงแต่ระหว่างทางเรายังต้องมีกติการ่วมก็ยังคงใช้รัฐธรรมนูญ 60 ไปพลางจนกว่าจะได้รัฐธรรมนูญใหม่ตามมติของประชาชนที่ว่านั้น