ยืนยันหลักการปกป้องสิทธิฝ่ายนิติบัญญัติ สมาชิกต้องไม่ถูกกลั่นแกล้งระหว่างสมัยประชุม

เมื่อวันที่ 8 กันยายน 2568 ในการประชุมวุฒิสภา นางจุฑารัตน์ นิลเปรม สมาชิกวุฒิสภา ได้เสนอให้ยกระเบียบเพื่อขออนุญาตให้ตนเดินทางไปเข้ารับทราบข้อกล่าวหาจาก ป.ป.ช. ระหว่างสมัยประชุม ผมได้อภิปรายเพื่อให้ความเห็นเชิงหลักการต่อเรื่องนี้ โดยเน้นย้ำว่าประเด็นดังกล่าวไม่ได้ส่งผลเฉพาะตัวนางจุฑารัตน์เท่านั้น แต่เกี่ยวพันกับสิทธิของสมาชิกวุฒิสภาทุกคน
.
ผมเริ่มต้นด้วยการชื่นชมคุณจุฑารัตน์ที่แสดงสปิริตและความรับผิดชอบต่อข้อกล่าวหาพร้อมทั้งยืนยันไม่ใช้สิทธิของตนในการหลีกเลี่ยงกระบวนการยุติธรรม แต่ในมุมมองของผมเรื่องนี้จำเป็นต้องได้รับการพิจารณาอย่างรอบคอบ เพราะสิทธิที่เรากำลังพูดถึงนี้ไม่ใช่อภิสิทธิ์ส่วนบุคคลแต่เป็นสิทธิที่ได้รับการรับรองตามรัฐธรรมนูญมาตรา 125 ซึ่งมีรากฐานมาตั้งแต่การเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 จุดมุ่งหมายของสิทธิดังกล่าวก็เพื่อป้องกันการกลั่นแกล้งทางการเมือง ทั้งการจับกุม คุมขัง หรือการเรียกตัวไปสอบสวนระหว่างสมัยประชุม อันจะกระทบต่อการปฏิบัติหน้าที่ของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภา
.
ผมได้ยกสถิติประกอบการอภิปราย โดยพบว่าในอดีตสภาเคยพิจารณากรณีลักษณะนี้รวมทั้งสิ้น 30 ครั้ง ผลปรากฏว่าไม่อนุญาตถึง 25 ครั้งและอนุญาตเพียง 5 ครั้ง โดยในจำนวนนั้นมีเพียง 2 คนที่ได้รับอนุญาตและหนึ่งในนั้นถูกอนุญาตหลายครั้ง นี่สะท้อนว่ามาตรฐานการพิจารณาในอดีตค่อนข้างเข้มงวดและใช้ดุลยพินิจอย่างเคร่งครัด
.
ผมย้ำชัดว่าผมไม่ได้ลุกขึ้นเพื่อปกป้องคุณจุฑารัตน์เป็นการเฉพาะและไม่ได้ยืนอยู่ฝ่ายใด แต่ผมเห็นว่านี่คือหลักการที่ต้องได้รับการคุ้มครอง เพราะในอนาคตไม่ว่าใครในสภานี้ก็อาจตกเป็นเป้าของการกลั่นแกล้งได้โดยเฉพาะผู้ที่มาจากเสียงส่วนน้อย ผมจึงเสนอให้สมาชิกวุฒิสภาพิจารณาอย่างรอบด้าน ว่าเหตุผลและความจำเป็นในการเรียกตัวครั้งนี้มีน้ำหนักเพียงพอหรือไม่ และจะกระทบต่อการปฏิบัติหน้าที่ของสมาชิกหรือไม่
.
ผมได้หยิบยกข้อมูลจากกรณีนี้ว่าคดีดังกล่าวดังที่คุณจุฑารัตน์ให้ข้อมูลว่าเหตการณ์เกิดขึ้นตั้งแต่กว่า 20 ปีทั้แล้ว แต่กลับถูกนำมาเร่งรัดในช่วงเดือนเมษายนที่ผ่านมา และได้มีการเลื่อนนัดหนึ่งครั้งก่อนจะกลับมาอีกครั้งในเดือนกรกฎาคม ผมจึงตั้งข้อสังเกตว่าควรมีการพิจารณาอย่างถี่ถ้วนว่าการดำเนินการนี้มีความจำเป็นจริงหรือไม่ หรืออาจเป็นลักษณะของการกลั่นแกล้งทางการเมือง
.
ผมเห็นว่าหลักการคุ้มครองสิทธิของสมาชิกสภาไม่ใช่อภิสิทธิ์เพื่อหลบเลี่ยงกฎหมายแต่เป็นกลไกที่เกิดจากการต่อสู้ทางการเมืองในอดีต เพื่อให้ผู้แทนประชาชนสามารถทำหน้าที่ตรวจสอบอำนาจรัฐได้อย่างอิสระ ปราศจากการคุกคามและการขัดขวาง ผมได้ขอให้เพื่อนสมาชิกทุกท่านตัดสินใจโดยยึดถือหลักการนี้ ไม่ใช่เพื่อปกป้องบุคคลใดบุคคลหนึ่งแต่เพื่อปกป้องสิทธิและการทำหน้าที่ของสมาชิกฝ่ายนิติบัญญัติทุกคน
.
แม้คุณจุฑารัตน์จะแสดงความตั้งใจไม่ให้เรื่องนี้สร้างภาระแก่สภาแต่ผมเชื่อว่าหน้าที่ของเราคือการรักษามาตรฐานและวางหลักเกณฑ์ที่ชัดเจน เพื่อไม่ให้กลไกนี้ถูกใช้เป็นเครื่องมือกลั่นแกล้งทางการเมืองในอนาคต ผมจึงเรียนมาเพื่อพิจารณาอย่างรอบคอบพื่อปกป้องสิทธิของเพื่อนสมาชิก