ทนายสิทธิฯ ร้อง กมธ. พัฒนาการเมืองฯ วุฒิสภา สอบปม "คำพิพากษาล่องหน" จากเว็บศาลปกครอง จี้ทวงคืนสิทธิการรับรู้ข้อมูลข่าวสาร

วันนี้ (23 เมษายน 2569) นรเศรษฐ์ นาหนองตูม ทนายความจากศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน ได้เดินทางเข้ายื่นหนังสือต่อนรเศรษฐ์ ปรัชญากร สมาชิกวุฒิสภา (สว.) ในฐานะประธานคณะกรรมาธิการการพัฒนาการเมือง การมีส่วนร่วมของประชาชน สิทธิมนุษยชน สิทธิ เสรีภาพ และการคุ้มครองผู้บริโภค วุฒิสภา เพื่อเรียกร้องให้มีการตรวจสอบข้อเท็จจริง กรณีระบบฐานข้อมูลของสำนักงานศาลปกครองระงับการเผยแพร่คำพิพากษาศาลปกครองสูงสุดอย่างมีเงื่อนงำ
.
ทนายนรเศรษฐ์ระบุว่าก่อนหน้านี้ระบบฐานข้อมูลกฎหมายและคำพิพากษาของศาลปกครอง ได้มีการเผยแพร่คำพิพากษาศาลปกครองสูงสุดซึ่งเป็นคดีที่ถึงที่สุดและเป็นบรรทัดฐานสำคัญ จำนวน 2 คดีมาเป็นระยะเวลาหนึ่งแล้ว แต่ปัจจุบันข้อมูลดังกล่าวกลับไม่สามารถสืบค้นได้ โดยไม่มีการแจ้งสถานะหรือเหตุผลประกอบ
.
การระงับเผยแพร่คำพิพากษาที่ถึงที่สุดแล้วโดยปราศจากเหตุผลอันสมควร ถือเป็นการใช้อำนาจดุลพินิจจำกัดสิทธิในการรับรู้ข้อมูลข่าวสารของประชาชนโดยมิชอบ และละเมิดสิทธิขั้นพื้นฐานตามรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2560 เนื่องจากการปกปิดข้อมูลข่าวสารของรัฐ จะกระทำได้เฉพาะกรณีที่มีกฎหมายให้อำนาจไว้ชัดแจ้ง เช่น เรื่องข้อมูลส่วนบุคคลหรือความมั่นคงของรัฐเท่านั้น
.
ด้านนรเศรษฐ์ ปรัชญากร ประธานคณะกรรมาธิการฯ วุฒิสภา ได้เป็นตัวแทนรับมอบหนังสือร้องเรียนดังกล่าว พร้อมระบุว่าทางคณะกรรมาธิการฯ จะรับเรื่องนี้ไว้พิจารณา โดยได้มอบหมายให้คณะอนุกรรมาธิการสิทธิมนุษยชน สิทธิ และเสรีภาพ เร่งดำเนินการศึกษาข้อเท็จจริง และจะแจ้งความคืบหน้าให้สาธารณชนทราบต่อไป
.
สำหรับที่มาของกรณีการเรียกร้องตรวจสอบในครั้งนี้ สืบเนื่องมาจากข้อพิพาททางกฎหมายและการเมืองที่ได้รับความสนใจอย่างมากในสื่อสังคมออนไลน์ ซึ่งมีจุดเริ่มต้นจากการตั้งข้อสังเกตเรื่องความโปร่งใสของ "บาร์โค้ดบนบัตรเลือกตั้ง" โดยกลุ่มภาคประชาชนและผู้เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยี จนนำไปสู่การที่คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ฟ้องร้องดำเนินคดีกับกลุ่มผู้ตั้งข้อสังเกต
.
ในระหว่างการต่อสู้คดีในชั้นศาลรัฐธรรมนูญ กกต. ได้นำพยานผู้เชี่ยวชาญคือ ดร.ณัฐวุฒิ วงศ์เนียม หรือ ดร. ณัฏฐ์ นักกฎหมายมหาชน มาเบิกความสนับสนุน ต่อมาในวันที่ 16 เมษายน สมชัย ศรีสุทธิยากร อดีต กกต. ซึ่งเป็นหนึ่งในผู้ถูกฟ้องร้อง ได้ออกมาตั้งคำถามถึงประวัติของณัฐวุฒิ โดยอ้างอิงกระแสข่าวลือว่าอาจเป็นอดีตอัยการที่เคยถูกไล่ออกจากราชการในคดีเรียกรับสินบน 1.5 ล้านบาท
.
หลังจากนั้นโลกออนไลน์ได้ร่วมกันสืบค้นจนพบคำพิพากษาศาลปกครองสูงสุด (คดีดำที่ ฟบ. 46/2561 คดีแดงที่ ฟบ. 49/2565) ความยาว 17 หน้า เผยแพร่อยู่บนเว็บไซต์ทางการของศาลปกครอง ซึ่งมีเนื้อหาระบุถึงการยกฟ้องกรณีอดีตอัยการถูกไล่ออกเพราะพฤติกรรมเรียกรับสินบน
.
ในวันที่ 17 เมษายนเมื่อสมชัยและณัฐวุฒิได้ไปเผชิญหน้ากันในรายการโทรทัศน์ช่องหนึ่ง ณัฐวุฒิได้ยืนกรานปฏิเสธประเด็นคำพิพากษาดังกล่าวโดยระบุว่า "เป็นเอกสารปลอมที่มีคนสวมรอยชื่อ" และตนได้แจ้งความเอาผิดไว้แล้ว พร้อมท้าให้สมชัยหาตัวผู้เผยแพร่มาให้ได้ ซึ่งหลังจบรายการสมชัยได้โพสต์ข้อความระบุว่า ผู้เผยแพร่เอกสารดังกล่าวก็คือเว็บไซต์ทางการของสำนักงานศาลปกครองนั่นเอง
.
อย่างไรก็ตามในช่วงสายของวันที่ 18 เมษายนเอกสารคำพิพากษาดังกล่าวกลับถูก ระงับการเผยแพร่และหายไปจากสารบบการสืบค้นของเว็บไซต์ศาลปกครอง ต่อมาในวันที่ 20 เมษายน ธนารัตน์ กัวรัตนาพันธ์ ผู้เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีที่ถูกณัฐวุฒิแจ้งความ ได้เดินทางไปที่ศาลปกครองสูงสุดเพื่อขอคัดสำเนาคำพิพากษาดังกล่าวเพื่อใช้เป็นหลักฐานในการสู้คดี แต่กลับถูกศาลปฏิเสธโดยอ้างว่าไม่ใช่คู่กรณี แม้ พรบ. ศาลปกครอง พ.ศ. 2542 มาตรา 69 จะอนุญาตให้ประชาชนทั่วไปขอคัดสำเนาคำพิพากษาได้ก็ตาม
.
ในวันเดียวกันสมชัยได้เข้ายื่นหนังสือถึงศาลปกครองเพื่อขอให้ตรวจสอบว่าการที่ณัฐวุฒิ ไปแจ้งความระบุว่าเอกสารบนเว็บไซต์ทางการของศาลเป็นเอกสารปลอมนั้น เข้าข่ายละเมิดหรือดูหมิ่นศาลหรือไม่ โดยปัจจุบันสมชัยยังคงรอคำชี้แจงจากเลขาธิการศาลปกครองสูงสุด และเตรียมเดินหน้าขอคัดสำเนาคำพิพากษาด้วยตนเองอีกครั้ง
.
จากข้อพิพาทส่วนบุคคลและคดีเลือกตั้ง ได้ขยายวงกว้างกลายเป็นการตั้งคำถามถึงบรรทัดฐานและความโปร่งใสในการเข้าถึงข้อมูลข่าวสารของหน่วยงานในกระบวนการยุติธรรม โดยสิทธิในการรับรู้ข้อมูลข่าวสาร (Rights to Know) ถือเป็นสิทธิขั้นพื้นฐานของประชาชน ซึ่งอยู่ในขอบข่ายอำนาจหน้าที่ซึ่ง กมธ. การพัฒนาการเมืองฯ จะพิจารณาด้วย