เปิดใจ 'พ่อบ้านกองสลากฯ' กับชีวิตที่ต้องดิ้นรนหลังถูกเลิกจ้างและความหวังถึงความเป็นธรรม

"ศักดิ์ กลิ่นเทศ" คือหนึ่งในอดีตพ่อบ้าน-แม่บ้านสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลแบบจ้างเหมาบริการซึ่งถูกเลิกจ้างโดยไม่เป็นธรรม เล่าถึงชีวิตหลังจากต้องออกจากงานว่าเต็มไปด้วยความลำบากและเดือดร้อนอย่างหนัก ทั้งจากการขาดรายได้ ภาระค่าใช้จ่ายในบ้าน และสุขภาพของภรรยาที่ป่วย
.
“ก็ลำบากอยู่ครับช่วงแรก ไม่มีงานก็ลำบาก ทำให้เดือดร้อน ไม่มีเงินจะใช้ก็ต้องไปหาหยิบยืมเขามา” ศักดิ์กล่าวด้วยน้ำเสียงเรียบแต่แฝงด้วยความเหนื่อยล้า
.
หลังถูกเลิกจ้าง เขาต้องดิ้นรนหารายได้ด้วยการรับจ้างทั่วไป “ลำบากมาก รับจ้างทั่วไป ใครจ้างทำอะไรก็ทำ ตัดต้นไม้ เขาจ้างไปทำอะไรก็ต้องทำไปก่อน เพราะว่าไม่มีงาน เลยสมัครงานไม่ได้ สมัครที่ไหนเขาก็ไม่รับ อายุเรามากแล้ว นั่นแหละทำให้ชีวิตลำบาก ก็เลี้ยงหลานด้วย มีหลานด้วยคนนึงเลี้ยงหลานอยู่”
.
ศักดิ์เล่าว่าภาระค่าใช้จ่ายในแต่ละเดือนยังคงสูง ทั้งค่าบ้าน ค่าน้ำ ค่าไฟ และค่ากินอยู่ “ก็ไม่พอใช้ครับ ค่าบ้าน ค่าน้ำ ค่าไฟ อะไรอย่างนี้มันก็เยอะอยู่ ภาระค่าใช้จ่ายเดือนๆ นึงก็เยอะอยู่”
.
เขาเคยทำงานเป็นพ่อบ้านอยู่ในสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล รายได้จากงานประจำเมื่อก่อนทำให้ครอบครัวพออยู่ได้ แต่หลังถูกเลิกจ้างทุกอย่างเปลี่ยนไป “รายได้ก็ลดลงเยอะเลยครับ ออกงานมาก็ไม่มีเงิน ก็ต้องไปหยิบยืมกู้เงินเอามาใช้ อะไรประมาณนี้ครับ ต้องเป็นหนี้เป็นสิน เดือดร้อนมาก”
.
เมื่อไม่มีงานประจำ ศักดิ์จึงต้องช่วยภรรยาทำมาหากินเท่าที่ทำได้ โดยช่วงหลังได้ช่วยภรรยาขายก๋วยเตี๋ยว บางวันไม่มีงานทำก็ต้องช่วยขาย
.
เขาย้ำว่าการเลิกจ้างเกิดขึ้นอย่างกะทันหัน “แบบว่าออกงานแบบกะทันหันมาก แบบว่าไม่บอกกล่าวล่วงหน้า อยู่ ๆ ก็เอาเราออกงานแบบเนี้ย มันทำให้เราลำบากเดือดร้อนมาก ๆ เลยครับ”
.
นอกจากภาระด้านการเงินแล้ว เขายังต้องเผชิญกับความเครียดจากการดูแลภรรยาที่ป่วยเป็นโรคเบาหวาน “ก็เครียดอยู่เพราะว่าเมียเราก็ป่วยเป็นโรคเบาหวาน โรคเบาหวานก็ บางวันก็ขายก๋วยเตี๋ยวไม่ได้ ก็ป่วยก็ต้องไปหาหมออย่างนี้ ก็ต้องใช้เงิน ไปหาหมอ เอาโรคยาโรคเบาหวานอะไรมากิน ถ้าวันไหนป่วยมาก ๆ ก็ขายก๋วยเตี๋ยวไม่ได้ ก็ต้องหยุดขาย”
.
ศักดิ์กล่าวว่าเขาเคยเป็นเสาหลักของครอบครัว แต่วันนี้ต้องอยู่ในสภาพที่ไม่มีรายได้แน่นอน “ตอนแรกเป็นเสาหลัก ทำงานก็มีเงินเดือน แต่พอออกงานมาแล้วก็ไม่มีเงินเดือนใครจ้างทำอะไรก็ต้องไปรับจ้างทั่วไป"
.
เขายังฝากความหวังถึงรัฐบาลให้ช่วยเหลือแรงงานจ้างเหมาที่ถูกเลิกจ้างโดยไม่เป็นธรรม “ก็หวังอยากจะให้เรียกร้องค่าชดเชยอะไรประมาณคืนมาประมาณนี้ครับ อยากให้รัฐบาลมีความยุติธรรมกับพวกเราครับ ที่ทำงานแบบเป็นพ่อบ้านแม่บ้าน ให้มีความยุติธรรมกับเรา แรงงานจ้างเหมา ก็ให้ดีกว่านี้ครับ อยากจะให้รัฐบาลช่วยแก้ไขเรื่องนี้ครับ เพราะว่าทุกคนก็ลำบากกันครับ”
.
คำพูดของศักดิ์ กลิ่นเทศ คือหนึ่งสะท้อนเสียงของแรงงานจ้างเหมาภาครัฐจำนวนมากที่ต้องสูญเสียงานและรายได้โดยไม่เป็นธรรม แต่ยังคงต่อสู้เพื่อความเป็นธรรมและสิทธิขั้นพื้นฐานในการมีชีวิตอย่างมั่นคงและมีศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์
.
อนึ่ง วันนี้(3 พ.ย.) ศักดิ์ ร่วมกับเพื่อนร่วมชะตากรรมที่ถูกเลิกจ้างเข้ายื่นหนังสือต่อคณะกรรมาธิการการแรงงาน วุฒิสภา เพื่อขอความเป็นธรรม นำโดยวรรณา ไกรทัศน์ ตัวแทนแรงงานทำความสะอาดซึ่งปฏิบัติงานในสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลมากว่า 7 ปี เป็นตัวแทนเข้ายื่นหนังสือ
.
ทั้งนี้เอกสารข้อเรียกร้องของกลุ่มแม่บ้านกองสลาก ร่วมกับสหภาพคนทำงาน ระบุว่าการจ้างงานในลักษณะเช่นนี้ของสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลทำให้เกิดการละเมิดสิทธิมนุษยชนต่อคนทำงาน เนื่องจากรูปแบบการจ้างเหมาบริการกำหนดให้ต้องทำสัญญาเป็นรายปี โดยไม่นับอายุงานต่อเนื่อง คนทำงานจะไม่ได้รับสิทธิค่าชดเชยตามกฎหมาย ขาดความมั่นคงในการทำงาน และไม่สามารถใช้สิทธิในการเจรจาต่อรองได้อย่างแท้จริง นอกจากนี้ กระบวนการประมูลจ้างเหมาบริการของสำนักงานฯ เปิดให้บริษัทผู้เข้าประมูลแข่งขันกันด้านราคา แต่ยังคงใช้คนทำงานชุดเดิม ซึ่งเป็นการเอารัดเอาเปรียบและกดขี่แรงงาน โดยบริษัทผู้รับเหมาหลบเลี่ยงความรับผิดชอบทางสังคม และการปฏิบัติตามกฎหมายแรงงาน ทั้งในเรื่องการทำสัญญาจ้างที่เป็นธรรม การนับอายุงานต่อเนื่อง การจ่ายค่าชดเชยเมื่อเลิกจ้าง รวมถึงการเคารพสิทธิในการรวมตัวและการเจรจาต่อรองของแรงงาน จึงขอเรียกร้องมายังประธานคณะกรรมาธิการแรงงาน วุฒิสภา ให้เร่งดำเนินการตรวจสอบและปกป้องสิทธิแรงงาน รวมถึงแก้ไขปัญหาการละเมิดสิทธิมนุษยชนของคนทำงานในหน่วยงานของรัฐ ดังต่อไปนี้
.
1. ให้สำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล และบริษัทผู้จรับจ้างงาน รับนางวรรณา ไกรทัศน์ นายศักดิ์ กลิ่นเทศ และ นายสุรจิตต์ เอี่ยมรอด กลับเข้าทำงานในตำแหน่งหน้าที่เดิมภายในสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล พร้อมให้นับอายุงานต่อเนื่องตามกฎหมายแรงงาน หรือจ่ายค่าชดเชยและค่าเสียหาย
.
2. ให้ตรวจสอบกระบวนการจัดจ้างเหมาบริการของสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล ซึ่งดำเนินการผ่านระบบประมูลตามพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 ว่ามีความโปร่งใส เป็นธรรม และไม่เข้าข่ายเอื้อประโยชน์ต่อเอกชนบางราย หรือเป็นการเรียกเก็บผลประโยชน์จากแรงงาน (“กินหัวคิวการทำงาน”) ซึ่งอาจเป็นการทุจริตและกดขี่คนทำงาน
.
3. ให้กำหนดแนวทางคุ้มครองแรงงานเหมาบริการในหน่วยงานของรัฐทั่วประเทศ โดยให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องร่วมกันทบทวนระบบการจัดจ้างแรงงานเหมาบริการ เพื่อยุติการบังคับลาออกและสมัครใหม่ทุกปี ซึ่งเป็นการละเมิดสิทธิแรงงานและสร้างความไม่มั่นคงในการทำงาน พร้อมทั้งจัดให้แรงงานเหมาบริการได้รับสิทธิ สวัสดิการ และความมั่นคงในการทำงานเทียบเท่าลูกจ้างตามสัญญาจ้างโดยตร