EP.281 รายการ Law Talk กับ สว. ตอน แรงงานแพลตฟอร์ม...กฎหมายไทยพร้อมหรือยัง?
.
ขณะที่แรงงานนอกระบบหรือแรงงานอิสระนั้นมีการผลักดันกฎหมายเพื่อคุ้มครองมานานแล้ว แต่ยังไม่สำเร็จ จนล่าสุดเมื่อมีกลุ่ม “แรงงานแพลตฟอร์ม” (เช่น ไรเดอร์ส่งอาหาร) เพิ่มเข้ามา ก็มีความพยายามจะมัดรวมแรงงานทั้ง 2 ลักษณะนี้ไว้ในร่างกฎหมายเดียวกัน ทั้งที่ในความเป็นจริงมีรูปแบบการทำงานที่ต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ
.
หันดูความความย้อนแย้งของธุรกิจแพลตฟอร์มจะเห็นว่า แพลตฟอร์มมักนิยามคนทำงานว่าเป็น “พาร์ทเนอร์” (หุ้นส่วน) แต่ในความเป็นจริง แรงงานกลับไม่ได้รับส่วนแบ่งผลกำไรจากการเติบโตของบริษัทอย่างแท้จริง ซ้ำยังถูกลดค่ารอบลงเมื่อเวลาผ่านไป นอกจากนี้ แรงงานยังถูกสั่งการ ควบคุม และลงโทษผ่าน “อัลกอริทึม” (Algorithm) ซึ่งมีสภาพไม่ต่างจากการถูก “บังคับบัญชา” โดยนายจ้าง จากกรณีนี้ คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) เคยชี้ว่า การไม่รับรองสถานะลูกจ้างให้กับแรงงานกลุ่มนี้ถือเป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชน
.
ชู 3 หลักสำคัญ 'สันนิษฐานว่าเป็นลูกจ้าง-สวัสดิการติดตัว-โปร่งใสเรื่องอัลกอริทึม'
.เพื่อแก้ปัญหาดังกล่าว คณะทำงานศึกษาการคุ้มครองแรงงานฯ ได้เสนอแนวทางที่สอดคล้องกับมาตรฐานสากล เช่น อนุสัญญาขององค์การแรงงานระหว่างประเทศ (ILO) ฉบับที่ 193 และหลักเกณฑ์ EU Platform Work Directive ได้แก่:
.
หลักการสันนิษฐานว่าเป็นลูกจ้างก่อน หากแพลตฟอร์มปฏิเสธสถานะลูกจ้าง ต้องเป็นภาระของนายจ้างในการพิสูจน์ ไม่ใช่ผลักภาระให้แรงงาน
.
สวัสดิการแบบพกพาติดตัว สิทธิสวัสดิการและการคุ้มครองต่างๆ (เช่น ประกันสังคม) ต้องติดตัวแรงงานไปเสมอ ไม่สูญสลายไปเพียงเพราะเปลี่ยนหรือหลุดจากแพลตฟอร์ม
.
ความโปร่งใสของอัลกอริทึม: ต้องเปิดเผยกลไกการจัดสรรงาน และให้ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย (โดยเฉพาะแรงงาน) มีส่วนรับรู้หรือกำหนดหลักเกณฑ์
.
และแน่นอนว่า “สิทธิการรวมกลุ่ม” คือหัวใจลดความเหลื่อมล้ำ
.สิ่งสำคัญที่สุดคือ “อำนาจในการรวมกลุ่มต่อรอง” หากไม่มีสถานะลูกจ้าง รัฐก็ต้องออกแบบกลไกให้พวกเขาสามารถรวมกลุ่มเป็นสหภาพแรงงานเพื่อเจรจาต่อรองค่ารอบและสวัสดิการได้ ประเทศที่มีอัตราการรวมกลุ่มของคนทำงานต่ำ มักจะมีช่องว่างความเหลื่อมล้ำทางรายได้สูง การยกระดับสิทธิแรงงานจึงไม่ใช่ภัยคุกคามความมั่นคง แต่คือการสร้างความมั่นคงให้กับคุณภาพชีวิตของพลเมืองในชาติ
.
ช่วงท้าย อย่างที่เราต่างเผชิญมา สิทธิ สวัสดิการ การจ้างงานที่ดี ไม่ใช่อยู่ดีๆ เขาจะมอบลงมาให้ แต่มาจากการเรียกร้องต่อสู้ของคนงานที่สั่งสมมา ดังนั้นคนแรงอย่าหยุดที่จะส่งเสียงเรียกร้องสิทธิของตนเอง ช ชชโดยในวันอังคารที่ 18 นี้ คณะกรรมาธิการจะมีการจัดสัมมนาที่รัฐสภา เพื่อนำเสนอและรับฟังความคิดเห็นต่อร่างรายงานการศึกษาดังกล่าว เพื่อผลักดันเป็นข้อเสนอแนะต่อไป
ความคิดเห็น
แสดงความคิดเห็น