สัมมนาใหญ่ "ปัญหาและอนาคตของการคุ้มครองแรงงานอิสระและแรงงานแพลตฟอร์ม"

 

 

ตลอดทั้งวันนี้ (18 ส.ค.69) ที่รัฐสภา คณะกรรมาธิการการแรงงาน วุฒิสภา ร่วมกับมูลนิธิฟรีดริค เอแบรท ประเทศไทย และไทยพีบีเอสจัดสัมมนาใหญ่ "ปัญหาและอนาคตของการคุ้มครองแรงงานอิสระและแรงงานแพลตฟอร์ม" มุ่งหาทางออกเชิงนโยบาย เพื่อรับฟังเสียงสะท้อนจากผู้มีส่วนได้เสียบรรจุในรายงานศึกษาแนวทางการคุ้มครองแรงงานอิสระและแรงงานแพลตฟอร์มของคณะกรรมาธิการฯ โดยมีผู้เข้าร่วมสัมมนาราว 300 คน
.
นิรุตติ สุทธินนท์ ประธาน กมธ.การแรงงาน วุฒิสภา เปิดเผยว่า แม้แรงงานกลุ่มอิสระและแพลตฟอร์มจะเป็นฟันเฟืองสำคัญของเศรษฐกิจ แต่ปัจจุบันยังขาดความคุ้มครองที่เหมาะสม ทั้งสวัสดิการพื้นฐาน ชั่วโมงการทำงาน ไปจนถึงสิทธิในการรวมกลุ่มต่อรอง ทั้งนี้ ที่ประชุมได้หยิบยกอนุสัญญา ILO ฉบับที่ 193 ที่เพิ่งผ่านการรับรองเมื่อเดือนมิถุนายนที่ผ่านมา มาเป็นแนวทางหลักในการผลักดันให้รัฐไทยเร่งสร้างความเป็นธรรมให้กับแรงงานนอกระบบ
.

เมื่ออัลกอริทึมกลายเป็น "นายจ้าง"

.
รศ.แล ดิลกวิทยรัตน์ ประธานที่ปรึกษา กมธ.การแรงงาน ชี้ให้เห็นถึงความท้าทายสำคัญว่า เทคโนโลยีดิจิทัลได้บิดเบือนความสัมพันธ์ระหว่างนายจ้างและลูกจ้างผ่าน "อัลกอริทึม" ทำให้แรงงานถูกสถานะให้เป็นเพียง "พาร์ทเนอร์" เพื่อหลบเลี่ยงความรับผิดชอบทางกฎหมาย ส่งผลให้แรงงานไม่มีค่าแรงขั้นต่ำ ไม่มีสิทธิประกันสังคม และต้องแบกรับความเสี่ยงบนท้องถนนโดยไร้เงินชดเชย ด้าน อ.ศักดินา ฉัตรกุล ณ อยุธยา หัวหน้าคณะทำงานศึกษาปัญหาแรงงานฯ ระบุว่า สถานการณ์ปัจจุบันน่ากังวล เนื่องจากแรงงานนอกระบบกว่า 21 ล้านคนเข้าไม่ถึงสิทธิที่ควรได้รับ และเมื่อร้องเรียนภาครัฐมักถูกตีความว่าเป็นแรงงานที่ "ไม่มีนายจ้าง" ทำให้การคุ้มครองตามกฎหมายแรงงานเข้าไม่ถึง ขณะที่ความพยายามในการร่าง พ.ร.บ.ส่งเสริมและคุ้มครองแรงงานอิสระที่ผ่านมา ยังถูกวิจารณ์ว่าเป็นการมองแรงงานเป็นเพียง "ผู้เปราะบางที่ต้องสงเคราะห์" แทนที่จะมองว่าเป็น "แรงงาน" ที่ต้องการสิทธิเท่าเทียม
.

เสียงสะท้อนจากไรเดอร์-แรงงานสร้างสรรค์: ความต้องการที่ถูกเพิกเฉย

.
ในการอภิปรายสะท้อนความเห็น ตัวแทนไรเดอร์ได้ย้ำถึงปัญหาการถูกกดค่ารอบ และการขาดอำนาจต่อรอง เนื่องจากแพลตฟอร์มเป็นผู้กำหนดราคาแต่เพียงฝ่ายเดียว ขณะที่ตัวแทนจากสหภาพแรงงานสร้างสรรค์เรียกร้องให้มีการนิยาม "นายจ้าง-ลูกจ้าง" ใหม่ โดยให้ยึดตามอำนาจการบังคับบัญชาที่เกิดขึ้นจริง มากกว่าการดูจากสัญญาการจ้างงาน ในส่วนของภาคเอกชน ตัวแทนจาก inDrive ประเทศไทย ระบุว่าพร้อมสนับสนุนให้เกิดการคุ้มครองและมีความยืดหยุ่น โดยเสนอให้ภาครัฐกำหนดกติกาที่สอดคล้องกับรูปแบบงานแต่ละประเภท ไม่ใช่ออกกฎหมายแบบครอบจักรวาล
.

กังวลอนาคต "รัฐล้มเหลว" หากไม่รีบปรับตัว

.
ช่วงระดมสมองภาพอนาคต ผู้เข้าร่วมสัมมนาต่างแสดงความกังวลต่อสถานการณ์การเมืองและนโยบายที่ไม่ต่อเนื่อง โดยมองว่าหากรัฐบาลยังปล่อยให้กลุ่มทุนแทรกแซงและขาดความจริงใจในการแก้กฎหมาย แรงงานไทยอาจตกอยู่ในสภาวะ "รัฐล้มเหลว" ที่ถูกหุ่นยนต์และอัลกอริทึมแย่งงาน และสูญเสียคุณภาพชีวิตไปในที่สุด
.
ทั้งนี้ กมธ.การแรงงาน วุฒิสภา ยืนยันว่าข้อเสนอแนะทั้งหมดจากการสัมมนาในครั้งนี้ จะถูกบันทึกและรวบรวมเพื่อนำไปประกอบในรายงานฉบับสมบูรณ์ เพื่อใช้เป็นกรอบในการผลักดันกฎหมายและการปฏิรูปสวัสดิการแรงงานไทยให้ทันต่อยุคสมัยต่อไป