เทวฤทธิ์ มณีฉาย

[ทีมงาน] . การฟ้องคดีปิดปากหรือ SLAPP กลายเป็นปรากฏการณ์ที่สะท้อนความเปราะบางของสิทธิในการแสดงความคิดเห็นในสังคมไทยอย่างเด่นชัด และนับวันจะทวีความรุนแรงเพิ่มมากขึ้น ผู้ที่เพียงลุกขึ้นพูดเพื่อปกป้องประโยชน์สาธารณะ ไม่ว่าจะเป็นแรงงาน นักข่าว นักวิชาการ นักสิทธิมนุษยชน หรือชาวบ้านที่ทำงานปกป้องทรัพยากรธรรมชาติล้วนเสี่ยงที่จะถูกดึงเข้าสู่กระบวนการยุติธรรมอันยืดเยื้อและมีต้นทุนสูง ดังเช่นสถานการณ์ปัจจุบันที่ปรากฏนักการเมืองรายหนึ่งฟ้องปิดปากผู้วิพากษ์วิจารณ์ตนเองนับร้อยคดี . ภาพรวมของสถานการณ์การฟ้องปิดปากในปัจจุบันปรากฏในงานเสวนาทั้งสองเวที ทั้งเวทีที่คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์จัดขึ้นเมื่อวันที่ 4 ธันวาคม 2568 ซึ่งเน้นประเด็นสิ่งแวดล้อม และเวทีที่เครือข่ายประชาธิปไตยทางเศรษฐกิจจัดขึ้นเมื่อวันที่ 6 ธันวาคม 2568 ซึ่งเน้นประเด็นเรื่องสิทธิ โดยมีทั้งผู้เชี่ยวชาญ นักเคลื่อนไหว และผู้ที่เผชิญคดีด้วยตนเองมาเล่าถึงประสบการณ์ที่กลายเป็นภาพสะท้อนของโครงสร้างปัญหาที่เกิดจากการฟ้องปิดปาก . การฟ้องคดีปิดปากปรากฏชัดเจนที่สุดในประเด็นสิ่งแวดล้อมซึ่งกระทบต่อวิถีชีวิตของผู้คนโดยตรง เวทีเสวนาด้านส...

การออกหนังสือประกาศปิดงานงดจ้างสมาชิกสหภาพแรงงานของบริษัทไดกิ้น อินดัสทรีส์ (ประเทศไทย) จำกัด เมื่อวันที่ 4 ธันวาคม 2568 นับเป็นการใช้เครื่องมือของนายจ้างตอบโต้คนงานที่ลุกขึ้นมาเรียกร้องสิทธิอันชอบธรรมของตนเอง หลังจากพนักงานจำนวนหนึ่งใช้สิทธิหยุดงานตามกฎหมายเพื่อยืนยันข้อเรียกร้องเรื่องโบนัสและสิทธิในสัญญาจ้าง แต่กลับถูกบริษัทตอบโต้ด้วยการรปิดงานงดจ้างซึ่งมีผลกระทบทันทีต่อรายได้ ชีวิต และศักดิ์ศรีของครอบครัวแรงงานจำนวนมาก . แต่ก่อนจะแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับเรื่องดังกล่าว ผมอยากจะเน้นย้ำและอธิบายให้ทุกท่านได้ทราบและเข้าใจถึงลักษณะพิเศษของโครงสร้างค่าตอบแทนของไดกิ้น ซึ่งมีความแตกต่างจากโครงสร้างค่าตอบแทนที่ใช้ในวงการธุรกิจทั่วไปที่เราคุ้นเคยกัน โดยวงการธุรกิจทั่วไปมักจะใช้โครงสร้างค่าตอบแทนแบบ “อัตราฐานเงินเดือนสูง โบนัสต่ำ” โดยโบนัสอาจไม่มีหรือมีบ้างขึ้นอยู่กับผลประกอบการบริษัท ซึ่งใช้เป็นตัวกระตุ้นแรงจูงใจในการสร้างผลประกอบการทางธุรกิจให้แก่บริษัทฯ . แต่ในทางตรงกันข้าม กลุ่มอุตสาหกรรมยานยนต์ การผลิต หรือประเภทอื่นที่มีการใช้แรงงานอย่างเข้มข้น มักนำวิธีการคิดโครงสร้างค่าตอบแทนแบบ “อัตร...

วันนี้ (4 ธันวาคม 2568) ผมได้แสดงจุดยืนร่วมกับเพื่อนสมาชิกวุฒิสภา ยืนยันว่าสนับสนุนการร่างรัฐธรรมนูญใหม่ทั้งฉบับ และ สสร.ที่มาจากประชาชน แม้ในวันนี้จะต้องมีอุปสรรคหลายด้าน แต่ผมยืนยันว่าจุดยืนนี้จะไม่เปลี่ยน . อย่างไรก็ตามก็เข้าใจเงื่อนไขข้อจำกัด และความพยายามของพรรคการเมืองและ กมธ. ที่พยายามฝ่าเงื่อนไขข้อจำกัดต่างๆ ได้ จึงอยากให้ทุกท่านเข้าใจด้วยเช่นกัน

 

เมื่อวันที่ 29 พฤศจิกายน 2568 ที่ห้องมารุต บุนนาค คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์ ทีมงานวุฒิสมาชิก เทวฤทธิ์ มณีฉาย ร่วมการสัมมนา “คำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญกับการทำประชามติแก้ไขและจัดทำรัฐธรรมนูญใหม่” . ในช่วงแรกเป็นการปาฐกถาเรื่อง “ศาลรัฐธรรมนูญไทยกับปัญหาการเป็นผู้ชี้ขาดข้อพิพาททางรัฐธรรมนูญและทางการเมืองร่วมสมัย” โดย ศ. ดร.วรเจตน์ ภาคีรัตน์ อาจารย์ประจำคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ซึ่งเสนอว่าศาลรัฐธรรมนูญแม้จะเป็นศาลแต่ก็มีบทบาทมากในทางการเมือง เพราะควบคุมการตัดสินใจทางการเมืองผ่านกฎหมาย หลายกรณีรัฐธรรมนูญก็มีเรื่องคุณค่าทางการเมืองซึ่งให้ศาลรัฐธรรมนูญตีความ หลายครั้งที่เขียนไว้ขัดแย้งกันทำให้ศาลรัฐธรรมนูญมีอำนาจตีความและให้คุณค่าโดยไม่มีใครโต้แย้งได้ . ศาลรัฐธรรมนูญไทยมีบทบาททางการเมืองสูงมาก บางครั้งถึงขั้นตำหนิหรือประณามคู่กรณีด้วยหลักศีลธรรมของตนเอง ล่าสุดคือเรื่อง “คุณธรรมทางภาษี” ทั้ง ๆ ที่ไม่ได้ผิดกฎหมาย การเอาหลักธรรมของศาสนาพุทธซึ่งพระพุทธเจ้าให้ใช้กับปัจเจกมาใช้ตัดสินในทางสังคมก็สุ่มเสี่ยงจะทำตามอำเภอใจในนามของความดีงาม ศาลมักใช้โวหารที่สละสลวยแต่ว่าง...

วันนี้ (2 ธ.ค.) ผมได้รับแจ้งว่า สำนักเลขาธิการนายกฯ แจ้งเหตุขัดข้องเป็นหนังสือว่าหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอยู่ระหว่างดำเนินการรวมรวมข้อมูล จึงไม่สามารถตอบกระทู้ "แผนปฏิบัติการที่ชัดเจนของรัฐบาลในการสนับสนุนการจัดทำประชามติและการแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญที่สร้างการมีส่วนร่วมจากทุกภาคส่วน" ที่ผมตั้งคำถามกับนายกฯ ได้ภายในระยะเวลา 30 วัน สำหรับกระทู้ดังกล่าวเดิมเป็นกระทู้ที่ผมตั้งเพื่อให้นายกฯตอบในที่ประชุมวุฒิสภา แต่เนื่องจากไม่สามารถตอบได้ทันปิดสมัยประชุมจึงดำเนินการโอนให้เป็นกระทู้ตอบลงราชกิจจานุเบกษาแทน โดยกระทู้มี 3 ประเด็นคำถามประกอบด้วย 1. รัฐบาลมีแผนปฏิบัติการสนับสนุนการจัดทำประชามติและการแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญอย่างไรเพื่อสร้างการมีส่วนร่วมจากทุกภาคส่วน 2. รัฐบาลมีแผนปฏิบัติการต่อสมาชิกรัฐสภาเพื่อทำให้กระบวนการแก้ไขรัฐธรรมนูญนำไปสู่การเกิดกระบวนการจัดทำรัฐธรรมนูญใหม่ได้จริงอย่างไร 3. เนื่อจากหลายฝ่ายสนับสนุนให้ผู้ร่างรัฐธรรมนูญมาจากการเลือกของประชาชนโดยตรง รัฐบาลจะมีนโยบายหรือแนวทางเพื่อผลักดันให้มีคำถามนี้ในการทำประชามติที่จะเกิดขึ้นหรือไม่ อย่างไร

อีกครั้งที่วงการสื่อไทยต้องเผชิญความสูญเสีย การเสียชีวิตของณัฐวุฒิ ปงลังกา นักข่าววัยสามสิบกลางที่ทำงานจนถึงตีสองคืนก่อนหน้าแล้วไม่ตื่นขึ้นมาอีกในเช้าวันถัดไป อาจเป็นอีกหนึ่งในหลายภาพสะท้อนว่าระบบแรงงานในอุตสาหกรรมสื่อไทยกำลังเดินหน้าผลิตข่าวด้วยความเร็วที่เกินกว่าร่างกายมนุษย์จะรองรับได้ ความสูญเสียครั้งนี้สะท้อนถึงโครงสร้างงานที่คาดหวังให้คนข่าวต้องพร้อมเสมอ ต้องทน ต้องไหว และต้องทำงานต่อไปแม้ร่างกายจะส่งสัญญาณเตือนมานานเพียงใดก็ตาม . แรงงานข่าวไม่ใช่เพียงนักเล่าเรื่องหรือผู้ส่งสาร แต่คือแรงงานที่ทำงานภายใต้เงื่อนไขเข้มงวดไม่ต่างจากภาคอุตสาหกรรมอื่น ทว่าแตกต่างตรงที่วงการสื่อไทยซ่อนความรุนแรงและการขูดรีดมูลค่าส่วนเกินของแรงงานข่าวไว้ภายใต้ภาระงานอันไม่มีที่สิ้นสุด คนข่าวถูกหล่อหลอมให้เชื่อว่าการไม่หลับไม่นอนคือความเก่ง การไม่มีเวลาให้ตัวเองคือความทุ่มเท และการยอมแลกสุขภาพคือราคาที่เลี่ยงไม่ได้ของอาชีพ ทั้งที่ในความเป็นจริงนั่นคือการขูดรีดแรงงานอย่างเต็มรูปแบบ . ผลการสำรวจสถานการณ์สุขภาวะสื่อมวลชนไทยปี 2567 ที่สำรวจโดยมูลนิธิสื่อเพื่อสุขภาวะ (มสส.) จาก 372 ตัวอย่าง ตอกย้ำว่าวงการสื่อ...